Ακίνητα: Τι αλλάζει με το νέο Μητρώο της ΑΑΔΕ – Ποιοι πρέπει να κάνουν διορθώσεις

Σε πλήρη λειτουργία τίθεται τις επόμενες ημέρες από την ΑΑΔΕ το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), η ψηφιακή πλατφόρμα που συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο σημείο όλα τα στοιχεία που έχουν δηλώσει οι ιδιοκτήτες για τα ακίνητά τους σε διαφορετικούς φορείς και υπηρεσίες. Μέσω του συστήματος, οι πολίτες θα κληθούν να ελέγξουν, να επιβεβαιώσουν και –αν χρειαστεί– να διορθώσουν την εικόνα της περιουσίας τους.

Η πλατφόρμα δεν αποτελεί «ακόμα μία» δηλωτική υποχρέωση, αλλά ένα εργαλείο που θα επιτρέψει στο κράτος να αποκτήσει πλήρη και διαρκή εικόνα του κτιριακού αποθέματος της χώρας. Στόχος είναι η χάραξη πιο αποτελεσματικής πολιτικής για τη φορολογία, τη στέγαση και την ανάπτυξη, ενώ αναμένεται να εντοπιστούν και ακίνητα που δεν είχαν δηλωθεί ποτέ στο παρελθόν.

Πώς θα εμφανίζονται τα ακίνητα

Με την έναρξη λειτουργίας του ΜΙΔΑ, πάνω από 7,1 εκατομμύρια ιδιοκτήτες, φυσικά και νομικά πρόσωπα, θα συνδεθούν στη νέα βάση δεδομένων μέσω των προσωπικών τους κωδικών στο myAADE. Εκεί θα βλέπουν αυτόματα καταχωρισμένα όλα τα ακίνητά τους.

Για κάθε ακίνητο θα εμφανίζονται τρεις ξεχωριστές καρτέλες: η πρώτη με τα στοιχεία που έχουν δηλωθεί στην εφορία (ΑΤΑΚ, επιφάνεια, χρήση, ηλεκτροδότηση), η δεύτερη με τα δεδομένα του Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ, εμβαδόν, δικαιώματα), και η τρίτη με πληροφορίες από άλλες πηγές που αντλεί η ΑΑΔΕ και θα εμπλουτίζονται σταδιακά.

Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να συσχετίσουν τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) με τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ). Η πλατφόρμα θα επισημαίνει αυτόματα τυχόν αποκλίσεις και οι χρήστες θα επιλέγουν τα ορθά στοιχεία, προχωρώντας στις απαραίτητες διορθώσεις.

Τι πρέπει να δηλωθεί

Για κάθε ακίνητο θα πρέπει να επιβεβαιωθούν η ταυτότητα, η διεύθυνση, το ποσοστό και το είδος δικαιώματος, καθώς και τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά του. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα τετραγωνικά μέτρα, καθώς ενδέχεται να αποκαλυφθούν διαφορές μεταξύ δηλώσεων σε Ε9, Κτηματολόγιο, δήμους ή προγράμματα τακτοποίησης.

Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να ελέγξουν και τα στοιχεία που προέρχονται από άλλους δημόσιους φορείς, όπως αριθμούς παροχής ηλεκτροδότησης από τον ΔΕΔΔΗΕ. Εξίσου κρίσιμη είναι η ορθή δήλωση της πραγματικής χρήσης του ακινήτου, με επιλογή ανάμεσα σε περισσότερες από 60 κατηγορίες (οικιστικές, αγροτικές, βιομηχανικές κ.ά.).

Στις περιπτώσεις μισθωμένων ακινήτων, θα πρέπει να δηλωθούν τα στοιχεία του μισθωτή, το ποσό, η διάρκεια και το είδος της μίσθωσης. Εφόσον υπάρχουν ασυμφωνίες με τα φορολογικά δεδομένα, αυτές θα επισημαίνονται αυτόματα. Η ΑΑΔΕ προβλέπει ευελιξία στην αρχική φάση, καθώς παράλληλα «τρέχουν» και άλλες υποχρεώσεις, όπως οι δηλώσεις εισοδημάτων 2025 και η καταχώριση τραπεζικού λογαριασμού για είσπραξη ενοικίων.

Αποκλίσεις και διορθώσεις

Η ενοποίηση διαφορετικών βάσεων δεδομένων θα αναδείξει αναπόφευκτα αποκλίσεις σε τετραγωνικά ή χαρακτηρισμούς χώρων. Αυτές δεν θεωρούνται απαραίτητα αδήλωτη περιουσία, αλλά αποτέλεσμα δεκαετιών κατά τις οποίες τα συστήματα λειτουργούσαν ασύνδετα ή χειρόγραφα.

Το Ψηφιακό Μητρώο Ακινήτων δημιουργείται ώστε οι ιδιοκτήτες να μπορούν να διορθώνουν με μία κίνηση όλα τα λανθασμένα στοιχεία. Έχουν ήδη πραγματοποιηθεί εκτεταμένες διασταυρώσεις Ε9 και Κτηματολογίου, ώστε να περιοριστούν τα λάθη πριν ανοίξει πλήρως η πλατφόρμα.

Ιδιαίτερα δύσκολη αναμένεται η αποτύπωση των αγροτεμαχίων, κυρίως σε περιοχές όπως η Κρήτη, τα νησιά του Αιγαίου και η Βόρεια Ελλάδα, όπου οι άτυπες παραχωρήσεις εκτάσεων χωρίς τίτλους είναι συνηθισμένες. Πλέον, τα στοιχεία αυτά θα χρησιμοποιούνται και στον υπολογισμό αγροτικών επιδοτήσεων και στο νέο ηλεκτρονικό σύστημα ΟΣΔΕ/AGRI SNAP.

Η εξαίρεση και οι προθεσμίες

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας διευκρινίζει ότι σκοπός του ΜΙΔΑ δεν είναι η επιβολή νέας γραφειοκρατικής υποχρέωσης, αλλά η ορθή αποτύπωση των ακινήτων. Μετά την έναρξη λειτουργίας, οι ιδιοκτήτες θα ειδοποιηθούν και θα τους δοθεί επαρκής χρόνος για διορθώσεις, με δυνατότητα παράτασης εφόσον χρειαστεί.

Ωστόσο, από τον Απρίλιο καθίσταται υποχρεωτική η καταχώριση κάθε νέας μίσθωσης ή μεταβολής χρήσης (ιδιοκατοίκηση, κένωση, παραχώρηση) στο ΜΙΔΑ, ακόμη και πριν την πάροδο της γενικής προθεσμίας.

Αξιοποίηση των δεδομένων

Τα στοιχεία του ΜΙΔΑ θα επικαιροποιούνται διαρκώς και θα αξιοποιούνται για ελέγχους αδήλωτων εισοδημάτων, αυτόματη προσυμπλήρωση φορολογικών δηλώσεων, εντοπισμό κενών ή αναξιοποίητων ακινήτων, καθώς και για τη χάραξη νέας στεγαστικής και φορολογικής πολιτικής.

Για τους συνεπείς ιδιοκτήτες, το νέο σύστημα αποτελεί ευκαιρία τακτοποίησης πολυετών σφαλμάτων. Για όσους αγνοήσουν την πρόσκληση για δηλώσεις και διορθώσεις, οι φορολογικές και διοικητικές συνέπειες θα είναι αναπόφευκτες, καθώς το ΜΙΔΑ σηματοδοτεί την πρώτη ολοκληρωμένη ψηφιακή καταγραφή της ακίνητης περιουσίας στη χώρα.