Εκτός ελέγχου ο Τραμπ, τον κράτησαν έξω από την αίθουσα για να σώσουν τους Αμερικανούς πιλότους

Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να ταλαντεύεται ολοένα και περισσότερο ανάμεσα στην επιθετική στάση και την ανησυχία τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν δοκιμάζει για πρώτη φορά σε τέτοια ένταση το παρορμητικό και ανορθόδοξο μοντέλο ηγεσίας του, με τον Λευκό Οίκο να διαχειρίζεται διαρκείς κρίσεις, στρατιωτικές επιχειρήσεις υψηλού ρίσκου και τον φόβο μιας ευρύτερης αποσταθεροποίησης. Ενδεικτική της σύγχυσης που επικρατεί συχνά - πυκνά στο μυαλό του, ήταν η απόφαση συνεργατών του να τον αφήσουν, για λίγο στο περιθώριο, στη διάρκεια μιας εκ των σημαντικότερων αποστολών στη διάρκεια του πολέμου.

Ήταν απόγευμα Παρασκευής, στη σχεδόν άδεια Δυτική Πτέρυγα του Λευκού Οίκου, λίγο αφότου ο πρόεδρος πληροφορήθηκε ότι ένα αμερικανικό μαχητικό είχε καταρριφθεί στο Ιράν και ότι δύο αεροπόροι αγνοούνταν. Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις του και τα οποία επικαλείται η Wall Street Journal, ο Τραμπ φώναζε επί ώρες στους συνεργάτες του, επαναλαμβάνοντας πως οι Ευρωπαίοι δεν βοηθούν. Την ίδια στιγμή, η μέση τιμή της βενζίνης είχε φτάσει τα 4,09 δολάρια, ενώ στο μυαλό του κυριαρχούσαν οι εικόνες από την ιρανική κρίση των ομήρων του 1979, μία από τις βαρύτερες διεθνείς αποτυχίες αμερικανικής προεδρίας στη σύγχρονη εποχή.

Ο ίδιος είχε αναφερθεί στο ζήτημα ήδη από τον Μάρτιο, λέγοντας: «Αν δείτε τι συνέβη με τον Τζίμι Κάρτερ… με τα ελικόπτερα και τους ομήρους, τους κόστισε τις εκλογές. Τι χάος». Υπό το βάρος αυτών των συνειρμών, απαίτησε από τον στρατό να προχωρήσει αμέσως σε επιχείρηση εντοπισμού και διάσωσης. Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είχαν επιχειρήσει επί του εδάφους στο Ιράν από την ανατροπή της κυβέρνησης που οδήγησε στην κρίση των ομήρων, και οι επιτελείς έπρεπε να βρουν τρόπο να κινηθούν σε εξαιρετικά δύσβατο ιρανικό έδαφος, αποφεύγοντας παράλληλα τις δυνάμεις της Τεχεράνης. Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης ανέφερε ότι για ένα 24ωρο, στη διάρκεια του πασχαλινού σαββατοκύριακου για Καθολικούς και Εβραίους, η ομάδα του Τραμπ ήταν διαρκώς συνδεδεμένη με την Αίθουσα Επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου: ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς από το Καμπ Ντέιβιντ, η Σούζι Γουάιλς από το σπίτι της στη Φλόριντα. Οι ενημερώσεις έφθαναν σχεδόν λεπτό προς λεπτό: για την είσοδο των αμερικανικών δυνάμεων στο Ιράν, για τα αεροσκάφη διάσωσης που κόλλησαν στην άμμο, για τις προσπάθειες αντιπερισπασμού προς παραπλάνηση των Ιρανών. Τον τελευταίο αγνοούμενο αεροπόρο τον αποκαλούσαν με κωδικό όνομα.

Ο Τραμπ δεν συμμετείχε σε εκείνη τη σύσκεψη, αλλά ενημερωνόταν τηλεφωνικά, καθώς οι συνεργάτες εκτιμούσαν ότι η ανυπομονησία του δεν θα βοηθούσε.

Ο ένας αεροπόρος εντοπίστηκε γρήγορα, όμως μόλις αργά το βράδυ του Σαββάτου ο Τραμπ ενημερώθηκε ότι και ο δεύτερος είχε διασωθεί σε μια επιχείρηση εξαιρετικά υψηλού ρίσκου. Ένα ενδεχόμενο που θα μπορούσε να εξελιχθεί στη χειρότερη στιγμή των δύο θητειών του, τελικά αποφεύχθηκε. Μετά τις 2 τα ξημερώματα, ο Αμερικανός πρόεδρος πήγε και εκείνος για ύπνο.

Μετά τη διάσωση, επέστρεψε με άγριες διαθέσεις

Έξι ώρες αργότερα, ωστόσο, επανήλθε με έναν ακόμη τολμηρό και προκλητικό ελιγμό, επιχειρώντας να αποδυναμώσει το ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί της Τεχεράνης, τα Στενά του Ορμούζ. Από την προεδρική κατοικία στον Λευκό Οίκο, το πρωί της Κυριακής του Πάσχα, έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Ανοίξτε τα καταραμένα Στενά, τρελοί μπάσταρδοι, αλλιώς θα ζείτε στην κόλαση», προσθέτοντας στην ίδια ανάρτηση και ισλαμική προσευχή.

Ο Αμερικανός πρόεδρος που πολιτικά ευδοκιμεί μέσα στο δράμα φαίνεται να μεταφέρει τώρα μια ακόμη πιο ακραία εκδοχή της ανορθόδοξης και μαξιμαλιστικής του προσέγγισης σε ένα νέο πεδίο: τον πόλεμο. Κινείται διαρκώς ανάμεσα στη συγκρουσιακή και τη συμφιλιωτική στάση, ενώ στο παρασκήνιο προσπαθεί να υπολογίσει πόσο άσχημα μπορεί να εξελιχθούν τα πράγματα. Ταυτόχρονα, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τις εσωτερικές συζητήσεις, υπάρχουν στιγμές στις οποίες χάνει τη συγκέντρωσή του, αφιερώνοντας χρόνο σε λεπτομέρειες για τα σχέδιά του σχετικά με την αίθουσα χορού του Λευκού Οίκου ή για εκδηλώσεις χρηματοδότησης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, ενώ λέει στους συμβούλους του ότι θέλει να περάσει και σε άλλα θέματα.

Οι φοβίες για τις απώλειες και οι τοποθετήσεις χωρίς προηγούμενη συνεννόηση

Κατά τις ίδιες πηγές, ο Τραμπ έρχεται αντιμέτωπος και με τον προσωπικό του φόβο μπροστά στην προοπτική να διατάξει την αποστολή στρατιωτών σε αποστολές όπου κάποιοι θα τραυματιστούν και κάποιοι δεν θα επιστρέψουν, ένα βάρος που έχουν αντιμετωπίσει και άλλοι πρόεδροι σε καιρό πολέμου. Για παράδειγμα, αντιστάθηκε στην αποστολή αμερικανικών δυνάμεων για την κατάληψη του νησιού Χαργκ, απ’ όπου αναχωρεί περίπου το 90% των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου. Αν και είχε ενημερωθεί ότι η επιχείρηση θα πετύχαινε και ότι η κατάληψη του εδάφους θα έδινε στις ΗΠΑ πρόσβαση στα Στενά, ανησυχούσε ότι οι αμερικανικές απώλειες θα ήταν απαράδεκτα υψηλές.

Παρά τις επιφυλάξεις αυτές, ο Τραμπ έχει προχωρήσει και σε εξαιρετικά ριψοκίνδυνες δημόσιες τοποθετήσεις χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με την ομάδα εθνικής ασφάλειας, μεταξύ άλλων και με ανάρτηση στην οποία έκανε λόγο για σχέδιο καταστροφής του ιρανικού πολιτισμού, εκτιμώντας ότι η εικόνα ενός απρόβλεπτου ηγέτη ίσως ωθήσει την ιρανική πλευρά σε διαπραγματεύσεις.

Είχε εκλεγεί υποσχόμενος τον τερματισμό των ξένων πολέμων, όμως πόνταρε ότι θα μπορούσε, με τη δύναμη της αμερικανικής αεροπορίας και του ναυτικού, να επιλύσει ένα πρόβλημα εθνικής ασφάλειας που είχε βασανίσει επτά προκατόχους του. Πλέον, η εκεχειρία παραμένει αβέβαιη, μια κρίσιμη εμπορική δίοδος έχει παραμείνει κλειστή επί εβδομάδες και το καθεστώς του Ιράν έχει αντικατασταθεί από νέους, ακόμη πιο ριζοσπαστικούς ηγέτες, εξελίξεις που απειλούν να παρατείνουν μια επιχείρηση για την οποία ο Τραμπ επέμενε επανειλημμένα ότι θα διαρκούσε μόλις έξι εβδομάδες, προθεσμία που ήδη έχει ξεπεραστεί από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.

Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου υποστηρίζουν ότι θεωρούν πιθανή μια σημαντική πρόοδο στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν μέσα στις επόμενες ημέρες και εξετάζουν το ενδεχόμενο νέου κύκλου συνομιλιών στο Πακιστάν. Ωστόσο, το παρορμητικό στυλ του προέδρου δεν έχει ξαναδοκιμαστεί υπό συνθήκες παρατεταμένης στρατιωτικής σύγκρουσης. Σε αντίθεση με την επιτυχημένη επιχείρηση στη Βενεζουέλα, η οποία ενίσχυσε την αυτοπεποίθησή του, τώρα βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν πολύ πιο σκληρό και ανθεκτικό αντίπαλο, καθώς το Ιράν δεν δείχνει, μέχρι στιγμής, διατεθειμένο να υποχωρήσει στις απαιτήσεις του.