ΗΠΑ: Σχέδιο για νέο χαρτονόμισμα 250 δολαρίων με το πορτρέτο του Τραμπ ‑ Αποκάλυψη Washington Post

Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ άσκησαν πιέσεις στην υπηρεσία που είναι αρμόδια για την εκτύπωση του αμερικανικού νομίσματος, ώστε να σχεδιάσει χαρτονόμισμα των 250 δολαρίων με εικόνα το πρόσωπο του προέδρου, σύμφωνα με τέσσερις νυν και πρώην υπαλλήλους που επικαλείται σε δημοσίευμά του η αμερικανική Washington Post. Αν υλοποιηθεί, θα πρόκειται για την πρώτη εμφάνιση ενός εν ζωή προσώπου σε αμερικανικό χαρτονόμισμα εδώ και περισσότερα από 150 χρόνια.

Από πέρυσι, δύο αξιωματούχοι του υπουργείου Οικονομικών, διορισμένοι από την κυβέρνηση Τραμπ, ο υψηλόβαθμος αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, Μπράντον Μπιτς, ο οποίος έχει κυρίως εποπτικό και συμβολικό ρόλο σε ζητήματα νομίσματος, με την υπογραφή του να εμφανίζεται στα αμερικανικά χαρτονομίσματα μαζί με εκείνη του υπουργού Οικονομικών, και ο σύμβουλός του, Μάικ Μπράουν, προέτρεπαν επανειλημμένα το προσωπικό του Γραφείου Χαρακτικής και Εκτύπωσης να ετοιμάσει πρωτότυπα σχέδια του χαρτονομίσματος.

Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, ο Μπιτς τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο παρέδωσε στο προσωπικό του γραφείου δοκιμαστικά σχέδια για το χαρτονόμισμα, μεταξύ των οποίων και ένα που εμφανίζει το πρόσωπο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο κέντρο του χαρτονομίσματος των 250 δολαρίων, ανάμεσα στις υπογραφές του προέδρου και του υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, σύμφωνα με έναν από τους εργαζομένους και έγγραφα που περιήλθαν στην κατοχή της Washington Post.

Ο καλλιτέχνης που δήλωσε ότι σχεδίασε το πρότυπο αυτό χαρτονόμισμα, ανέφερε στην Post ότι είχε συζητήσει το θέμα αυτό με τον Τραμπ. Ο Βρετανός ζωγράφος Ίαν Αλεξάντερ ανέφερε πως ο Αμερικανός πρόεδρος πρότεινε αλλαγές στο αρχικό σχέδιο, όπως η προσθήκη των χρωμάτων της αμερικανικής σημαίας και ενός λογότυπου για την 250ή επέτειο από την ίδρυση των ΗΠΑ.

«Του αρέσει να με αποκαλεί ο αγαπημένος του Βρετανός καλλιτέχνης», είπε ο Αλεξάντερ, πρώην κολυμβητής και DJ, που αυτοπαρουσιάζεται ως πορτρετίστας της βασίλισσας Ελισάβετ Β΄ και άλλων προσωπικοτήτων.

Τελευταία φορά που εμφανίστηκε εν ζωή πρόσωπο σε αμερικανικό νόμισμα ήταν το 1866, πριν θεσπιστεί απαγόρευση έπειτα από την απεικόνιση στελέχους του υπουργείου Οικονομικών σε χαρτονόμισμα των 5 σεντς. Πέρυσι κατατέθηκε στο Κογκρέσο νομοσχέδιο που θα επέτρεπε την κυκλοφορία χαρτονομίσματος των 250 δολαρίων με τον Τραμπ, στο πλαίσιο των εορτασμών για τα 250 χρόνια των ΗΠΑ, χωρίς όμως να προχωρήσει.

Εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών δήλωσε ότι η υπηρεσία «προχωρά στον απαραίτητο σχεδιασμό και στους αναγκαίους ελέγχους» σε σχέση με την προτεινόμενη νομοθεσία.

«Αν αυτή η νομοθετική εντολή γίνει νόμος, το Γραφείο Χαρακτικής και Εκτύπωσης κινείται προληπτικά ώστε να παράγει επετειακό χαρτονόμισμα των 250 δολαρίων που θα τιμά κατάλληλα την 250ή επέτειο του μεγάλου μας κράτους», ανέφερε η ανακοίνωση.

Η διευθύντρια της υπηρεσίας, Πατρίσια «Πάτι» Σολιμέν, και άλλα στελέχη εξηγούσαν επανειλημμένα στους Μπιτς και Μπράουν ότι υπήρχαν νομικά και διαδικαστικά εμπόδια, καθώς και ότι η διαδικασία θα απαιτούσε πολλά περισσότερα χρόνια από όσα εκείνοι υπολόγιζαν.

«Τους είχε πει ότι δεν έχουμε εξουσιοδότηση να το κάνουμε αυτό. Δεν μπορούμε να προχωρήσουμε περισσότερο και οι εμπλεκόμενοι φορείς δεν έχουν καν συναντηθεί για να συζητήσουν τα επόμενα βήματα», δήλωσε ένας υπάλληλος. «Συνήθως χρειάζονται έξι έως οκτώ χρόνια για την παραγωγή νέου χαρτονομίσματος, ειδικά τόσο υψηλής αξίας».

Η Σολιμέν απομακρύνθηκε αιφνιδιαστικά από τη θέση της στις 27 Απριλίου. Σε αποχαιρετιστήριο email προς τους συναδέλφους της, έγραψε ότι αποχωρεί με «βαριά καρδιά» και ότι η μετακίνησή της σε άλλη θέση του υπουργείου Οικονομικών «δεν ήταν δική της επιλογή».

«Δεν θυσίασα ποτέ τις αξίες ή τον χαρακτήρα ούτε του εαυτού μου ούτε του οργανισμού και πάντα έδινα προτεραιότητα στο πρόγραμμα αμερικανικού νομίσματος και στην αξία που φέρνει κάθε εργαζόμενος στην αποστολή», ανέφερε.

Κλείνοντας το μήνυμα έγραψε χαρακτηριστικά: «The buck stopped here» — μια φράση που σημαίνει ότι η τελική ευθύνη βρισκόταν σε εκείνη.

Η Σολιμέν, βετεράνος του αμερικανικού στρατού επί 24 χρόνια και πρώτη γυναίκα διευθύντρια της υπηρεσίας, δεν σχολίασε περαιτέρω την απομάκρυνσή της.

Σύμφωνα με τους εργαζομένους, η Σολιμέν και η ομάδα της είχαν αποδεχθεί άλλο αίτημα της κυβέρνησης: την εκτύπωση χαρτονομισμάτων των 100 δολαρίων με την υπογραφή του Τραμπ, τα πρώτα στην ιστορία των ΗΠΑ που θα φέρουν την υπογραφή εν ενεργεία προέδρου. Τα χαρτονομίσματα αυτά φέρεται να τυπώνονται ήδη στις εγκαταστάσεις της υπηρεσίας στην Ουάσινγκτον.

Αμερικανοί ειδικοί στη νομισματική πολιτική επισημαίνουν ότι η παραγωγή χαρτονομίσματος των 250 δολαρίων με την εικόνα του Τραμπ θα παραβίαζε την ισχύουσα νομοθεσία. Ένας νόμος προβλέπει ότι μόνο «αποβιώσαν πρόσωπο» μπορεί να απεικονίζεται σε αμερικανικό νόμισμα, ενώ άλλος καθορίζει ποιες ονομαστικές αξίες μπορεί να παράγει η υπηρεσία.

Ο πρώην διευθυντής της υπηρεσίας, Λάρι Φέλιξ, τόνισε ότι «ένα χαρτονόμισμα των 250 δολαρίων δεν επιτρέπεται από το ισχύον νομικό πλαίσιο» χωρίς πράξη του Κογκρέσου.

Οι ειδικοί σημειώνουν επίσης ότι ο σχεδιασμός και η εκτύπωση νέου χαρτονομίσματος απαιτούν μακρόχρονο συντονισμό με την Ομοσπονδιακή Τράπεζα, τη Μυστική Υπηρεσία και ιδιωτικούς συνεργάτες, ενώ η ανάπτυξη του τελευταίου νέου χαρτονομίσματος των 100 δολαρίων χρειάστηκε περισσότερο από μία δεκαετία λόγω των προηγμένων χαρακτηριστικών ασφαλείας κατά της παραχάραξης.

Η προσπάθεια για το χαρτονόμισμα των 250 δολαρίων εντάσσεται στους σχεδιασμούς της κυβέρνησης Τραμπ για τον εορτασμό των 250 χρόνων από την ίδρυση των ΗΠΑ. Ο Τραμπ έχει προτείνει, μεταξύ άλλων, την κατασκευή θριαμβικής αψίδας ύψους 250 ποδιών κοντά στο Εθνικό Κοιμητήριο του Άρλινγκτον και ενός «Κήπου Ηρώων» στην Ουάσινγκτον με 250 αγάλματα.

Τον περασμένο μήνα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε επίσης ότι θα εκδίδει διαβατήρια με το πορτρέτο και την υπογραφή του Τραμπ για την επέτειο, χωρίς να απαιτείται έγκριση από το Κογκρέσο.

Τον Φεβρουάριο του 2025, ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Τζο Γουίλσον κατέθεσε νομοσχέδιο που θα υποχρέωνε το υπουργείο Οικονομικών να «τυπώσει χαρτονομίσματα των 250 δολαρίων με πορτρέτο του Ντόναλντ Τραμπ». Το νομοσχέδιο παραπέμφθηκε στην Επιτροπή Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών της Βουλής, χωρίς ωστόσο να συζητηθεί.

Σύμφωνα με συνεργάτες του Γουίλσον, τόσο ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ όσο και ο Τραμπ έχουν εκφράσει επανειλημμένα τη στήριξή τους στην πρόταση.

Ο Αλεξάντερ αποκάλυψε ακόμη ότι για την πίσω όψη του χαρτονομίσματος πρότεινε θέμα εμπνευσμένο από τη «γυναικεία χειραφέτηση», με τη μορφή της Μπέτσι Ρος, της ράφτρας που δημιούργησε σημαίες κατά την Αμερικανική Επανάσταση. «Το λάτρεψε απόλυτα», είπε για την αντίδραση του Τραμπ στο σχέδιο.