Σοκ στο Αφγανιστάν: Νέος κανονισμός των Ταλιμπάν ανοίγει τον δρόμο για παιδικούς γάμους

Έντονες αντιδράσεις από διεθνείς οργανισμούς και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχει προκαλέσει νέος κανονισμός που δημοσιοποίησαν οι Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, καθώς περιλαμβάνει διάταξη σύμφωνα με την οποία η σιωπή μιας «παρθένου κοπέλας» που έχει φτάσει στην εφηβεία μπορεί να θεωρηθεί ως συγκατάθεση για γάμο.

Ο κανονισμός, με τίτλο «Principles of Separation Between Spouses» («Αρχές Διαχωρισμού Συζύγων»), εγκρίθηκε από τον ανώτατο ηγέτη των Ταλιμπάν, Χιμπατουλάχ Αχουντζάντα, και αποτελεί μέρος του ευρύτερου νομικού πλαισίου που εφαρμόζεται στη χώρα μετά την επιστροφή του ισλαμιστικού κινήματος στην εξουσία το 2021.

Η επίμαχη διάταξη έχει προκαλέσει ανησυχία, καθώς δεν απαιτείται ρητή προφορική συγκατάθεση από μια νεαρή κοπέλα που δεν έχει παντρευτεί στο παρελθόν. Αντίθετα, η σιωπή της μπορεί να ερμηνευθεί ως αποδοχή του γάμου. Η πρόβλεψη αυτή δεν ισχύει για άνδρες ούτε για γυναίκες που έχουν ήδη τελέσει γάμο, γεγονός που έχει οδηγήσει σε κατηγορίες περί διακρίσεων και περιορισμού των δικαιωμάτων των γυναικών.

Παράλληλα, ο νέος κανονισμός έχει αναζωπυρώσει τη συζήτηση γύρω από το ζήτημα των παιδικών γάμων στο Αφγανιστάν. Αν και το κείμενο δεν αναφέρει ρητά ότι «νομιμοποιούνται οι παιδικοί γάμοι», συνδέει τη δυνατότητα τέλεσης γάμου με την έναρξη της εφηβείας και όχι με ένα συγκεκριμένο ηλικιακό όριο. Για τον λόγο αυτό, ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκτιμούν ότι στην πράξη ανοίγει ο δρόμος για γάμους ανήλικων κοριτσιών.

Πριν από την επάνοδο των Ταλιμπάν στην εξουσία, ο Αστικός Κώδικας του Αφγανιστάν του 1977 όριζε ως ελάχιστη ηλικία γάμου τα 16 έτη για τα κορίτσια και τα 18 για τα αγόρια. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούσαν να υπάρξουν εξαιρέσεις, μόνο όμως με την έγκριση κηδεμόνα ή δικαστικής αρχής.

Η νέα νομοθετική προσέγγιση θεωρείται από πολλούς ακόμη ένα βήμα προς τον περαιτέρω περιορισμό των δικαιωμάτων των γυναικών και των κοριτσιών στη χώρα. Τα τελευταία χρόνια οι Ταλιμπάν έχουν δεχθεί διεθνή κριτική για μια σειρά μέτρων που περιορίζουν την πρόσβαση των γυναικών στην εκπαίδευση, την εργασία και τη δημόσια ζωή, με τον νέο κανονισμό να εντείνει τις ανησυχίες για το μέλλον των γυναικείων δικαιωμάτων στο Αφγανιστάν.