Εκλογές στην Παλαιστίνη μετά από 22 χρόνια: Κάλπες σε Γάζα και Ανατολική Ιερουσαλήμ

Μετά από περισσότερο από δύο δεκαετίες πολιτικής στασιμότητας, η Παλαιστινιακή Αρχή ανακοίνωσε την επιστροφή στις κάλπες, σε μια εξέλιξη που επαναφέρει στο προσκήνιο κρίσιμα ερωτήματα για το μέλλον της Γάζας, της Δυτικής Όχθης και της Ανατολικής Ιερουσαλήμ.

Ο 90χρονος πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής, Μαχμούντ Αμπάς, γνωστοποίησε ότι οι προεδρικές εκλογές θα διεξαχθούν στις αρχές του 2027, ενώ οι βουλευτικές εκλογές προγραμματίζονται για τον Νοέμβριο του 2026, χωρίς ωστόσο να διευκρινίζεται αν ο ίδιος θα διεκδικήσει εκ νέου την ηγεσία.

Πρόκειται για την πρώτη οργανωμένη εκλογική διαδικασία τέτοιου εύρους μετά τις βουλευτικές εκλογές του 2006, όταν η Χαμάς είχε επικρατήσει έναντι της Φάταχ, οδηγώντας σε βαθιά πολιτική ρήξη και de facto διαίρεση της παλαιστινιακής διοίκησης.

Ο Αμπάς είχε εκλεγεί για πρώτη φορά το 2005, μετά τον θάνατο του Γιάσερ Αραφάτ, με τετραετή θητεία που δεν ανανεώθηκε ποτέ μέσω νέας εκλογικής αναμέτρησης. Έκτοτε, η Παλαιστινιακή Αρχή λειτουργεί κυρίως μέσω προεδρικών διαταγμάτων, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονη εσωτερική και διεθνή κριτική.

Το νέο εκλογικό σχέδιο περιλαμβάνει τόσο το Εθνικό Παλαιστινιακό Συμβούλιο όσο και τις γενικές εκλογές, ωστόσο παραμένουν σοβαρά εμπόδια ως προς την εφαρμογή του στην πράξη. Ο Παλαιστίνιος νομικός Μαχμούντ αλ Αφράντζι επισημαίνει ότι η απουσία εγγυήσεων για διεξαγωγή εκλογών στη Γάζα και στην Ανατολική Ιερουσαλήμ αποτελεί βασικό σημείο τριβής, που μπορεί να καθορίσει αν η διαδικασία θα προχωρήσει ή θα οδηγηθεί εκ νέου σε αναβολή.

Η Ανατολική Ιερουσαλήμ, την οποία η παλαιστινιακή πλευρά θεωρεί μελλοντική πρωτεύουσα, παραμένει υπό ισραηλινό έλεγχο από το 1967, ενώ η κατάσταση στη Λωρίδα της Γάζας, μετά τις πρόσφατες συγκρούσεις, περιπλέκει ακόμη περισσότερο το πολιτικό και εκλογικό τοπίο.

Όπως υπενθυμίζουν διπλωματικές πηγές που επικαλείται το ΑΠΕ-ΜΠΕ, αντίστοιχες εξαγγελίες στο παρελθόν είχαν οδηγηθεί σε αναβολή, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα το 2021, όταν εκλογές είχαν προγραμματιστεί αλλά τελικά δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ.