ΗΠΑ και Ιράν: Ποιος υπέγραψε πρώτος και πού έγινε η ιστορική συμφωνία

ΗΠΑ και Ιράν υπέγραψαν εξ αποστάσεως το Μνημόνιο Συνεργασίας για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή — ο Τραμπ έβαλε την υπογραφή του στις Βερσαλλίες, παρουσία του Μακρόν.

Οι πρόεδροι ΗΠΑ και Ιράν υπέγραψαν εξ αποστάσεως χθες, Τετάρτη, το βράδυ τη διμερή συμφωνία με σκοπό να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Η Τεχεράνη δεσμεύεται ότι θα αραιώσει τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει, με αντάλλαγμα την άρση των αμερικανικών κυρώσεων, ενώ οι λεπτομέρειες θα διευθετηθούν στις περαιτέρω διαπραγματεύσεις που αναμένεται να αρχίσουν την Παρασκευή.

Τα δύο μέρη κατέληξαν αυτή την εβδομάδα σε συμφωνία για να τελειώσει η ένοπλη σύρραξη που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, με τους καταιγιστικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, κοστίζοντας τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στην πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο.

«Μόλις το υπέγραψα»

Το «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», που συμπεριλαμβάνει και το μέτωπο του Λιβάνου, υπογράφτηκε από τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στη Γαλλία. «Μόλις το υπέγραψα», είπε ο ρεπουμπλικάνος στον Τύπο, εξερχόμενος από το παλάτι στις Βερσαλλίες όπου του παρατέθηκε επίσημο δείπνο.

Ο Λευκός Οίκος δημοσιοποίησε βίντεο μέσω X στο οποίο ο Τραμπ βάζει την υπογραφή του με μαρκαδόρο στο έγγραφο, με τον γάλλο ομόλογό του Εμανουέλ Μακρόν καθισμένο στο πλάι του να τον συγχαίρει, προτού το δώσει στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Το κείμενο υπογράφτηκε επίσης από τον ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, όπως ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ.

Ο κ. Μπαγαεΐ σημείωσε πως η απόφαση να υπογραφεί το έγγραφο από τους ίδιους τους προέδρους δεν ήταν τυχαία. Το αυξημένο πολιτικό κόστος οποιασδήποτε παραβίασης ήταν, σύμφωνα με το δίκτυο Press TV, ο βασικός λόγος αυτής της επιλογής. Αναλυτές σημείωσαν ότι η Τεχεράνη απέφυγε έτσι τις δημόσιες χειραψίες σε επίσημη τελετή — η ιρανική πλευρά προσάπτει στην αμερικανική ευθύνες για τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ στις 28 Φεβρουαρίου.

Το Ορμούζ θα ανοίξει «χωρίς καθυστέρηση»

Η υπογραφή σημαίνει πως το Στενό του Ορμούζ θα ανοίξει ξανά πλήρως «χωρίς καθυστέρηση» και ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα αρθεί «αμέσως», διαβεβαίωσε ο πακιστανός πρωθυπουργός Σαμπάζ Σαρίφ. Επιβεβαίωσε επίσης ότι την Παρασκευή στην Ελβετία θα οργανωθεί τελετή για να τιμηθεί η εξέλιξη και να αρχίσουν τεχνικές συνομιλίες μεταξύ των μερών.

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, που αρχικά αναμενόταν να είναι ο υπογράφων για το Ιράν, έκρινε από την πλευρά του ότι η συμφωνία «καταγράφει την αποτυχία των ΗΠΑ». Ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολά Ναΐμ Κάσεμ την αποτίμησε ως «μεγάλη νίκη» για το Ιράν, ευχαριστώντας την Τεχεράνη που επέμεινε στη συμπερίληψη του μετώπου του Λιβάνου, και κάλεσε τη λιβανική κυβέρνηση να σταματήσει τις απευθείας διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ.

Αντίπαλοι της Χεζμπολά κατηγορούν το κίνημα ότι έσυρε τον Λίβανο στον πόλεμο στις 2 Μαρτίου, εκτοξεύοντας ρουκέτες εναντίον του Ισραήλ για να εκδικηθεί τον θάνατο του Χαμενεΐ. Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν τόνισε πως η διαδικασία διαπραγματεύσεων με το Ισραήλ είναι «ανεξάρτητη» από τη συμφωνία Ουάσιγκτον–Τεχεράνης.

Δύο μήνες διαπραγματεύσεων — τι προβλέπει η συμφωνία

Το κείμενο της συμφωνίας προβλέπει ότι η Ουάσιγκτον θα αναστείλει, από τη στιγμή της υπογραφής, τις κυρώσεις που εμπόδιζαν τις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου. Δέχτηκε επίσης να προχωρήσει στην πλήρη άρση των κυρώσεων έπειτα από διαπραγματεύσεις εξήντα ημερών. Κατά τη διάρκειά τους, τα δύο μέρη θα συζητήσουν για δημιουργία μηχανισμού αραίωσης των ιρανικών αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου «υπό την επίβλεψη του ΔΟΑΕ».

Το Ιράν θα επιτρέψει εντός τριάντα ημερών την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, το de facto κλείσιμο του οποίου κλόνισε την παγκόσμια οικονομία. Παράλληλα, οι ΗΠΑ δεσμεύτηκαν να διευκολύνουν, σε συντονισμό με μοναρχίες του Κόλπου, την αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση και οικονομική ανάπτυξη του Ιράν, χωρίς αμερικανική χρηματοδοτική συμμετοχή.

Οι αρχηγοί κρατών της G7, η σύνοδος της οποίας μόλις διεξήχθη στη Γαλλία, εξήραν σε κοινή ανακοίνωση την «ιστορική ευκαιρία να εμποδιστεί το Ιράν να αποκτήσει οποιοδήποτε πυρηνικό όπλο». Η Κίνα, από την πλευρά της, εκτίμησε πως είναι «απόλυτα απαραίτητο» να εφαρμόσουν πλήρως «όλα τα μέρη» τη συμφωνία, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνδιάλεξης του υπουργού Εξωτερικών Ουάνγκ Γι με τον ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγτσί.

Οι τιμές του πετρελαίου έκλεισαν με μικρή άνοδο χθες, με τις αγορές να εμφανίζονται επιφυλακτικές πριν από την υπογραφή. Το Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας σημείωσε άνοδο 0,75% στα 79,55 δολάρια το βαρέλι.

Ακολουθήστε το E-Radio.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τα πιο hot νέα της επικαιρότητας.