Αναταράξεις με το καλημέρα της συμφωνίας ΗΠΑ‑Ιράν: Οι Ιρανοί δεν πάνε Γενεύη λόγω Λιβάνου

Τη λεπτή γραμμή πάνω στη οποία «βαδίζει» η συμφωνία των ΗΠΑ με το Ιράν για το τέλος του πολέμου στη Μέση Ανατολή αποτυπώνουν οι εξελίξεις των τελευταίων ωρών που φαίνεται ότι οδήγησαν σε ακύρωση της προγραμματισμένης για σήμερα πρώτης επαφής των δύο χωρών στη Γενεύη μετά τις υπογραφές του Μνημονίου Κατανόησης από Τραμπ και Πεζεσκιάν.

Όπως μετέδωσε το βράδυ της Πέμπτης το δίκτυο Αλ Μαγιαντίν που πρόσκειται στη Χεζμπολάχ, η ιρανική διαπραγματευτική αντιπροσωπεία ανέβαλε το ταξίδι της στην Ελβετία λόγω της συνεχιζόμενης ισραηλινής επιθετικότητας στο νότιο Λίβανο.

Σύμφωνα με την πηγή, η αντιπροσωπεία είχε ήδη προετοιμαστεί να αναχωρήσει από το Ιράν και να ξεκινήσει τον πρώτο γύρο διαπραγματεύσεων, που έχει προγραμματιστεί να διαρκέσει 60 ημέρες, πριν ληφθεί η απόφαση για αναστολή του ταξιδιού.

Η Τεχεράνη, κατά το λιβανέζικο δίκτυο, είχε προηγουμένως ενημερώσει τόσο την Ουάσινγκτον όσο και τους μεσολαβητές ότι το θέμα του Λιβάνου παραμένει κεντρικό στοιχείο των διαπραγματεύσεων και θα επηρεάσει άμεσα την εξέλιξη των συνομιλιών, με την πηγή που επικαλείται να μεταφέρει ότι η συνεχιζόμενη ισραηλινή επιθετικότητα που εκτείνεται έως και 10 χιλιόμετρα βαθιά μέσα στο λιβανέζικο έδαφος αποτελεί σαφή παραβίαση της πρώτης ρήτρας του Μνημονίου Συνεννόησης και της συμφωνίας-πλαισίου.

Λίγες ώρες αργότερα και ενώ, όπως μεταδίδουν αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ ήταν έτοιμος να επιβιβαστεί στο Air Force 2, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι το ταξίδι του Τζέι Ντι Βανς στη Γενεύη αναβάλλεται.

Σύμφωνα με εκπρόσωπο του Λευκού Οίκου η αναβολή οφείλεται σε «ανεπίλυτα ζητήματα logistics σχετικά με την επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων».

«Όπως δήλωσε ο Αντιπρόεδρος στη συνέντευξη Τύπου του, τα σχέδια για τις επερχόμενες τεχνικές συνομιλίες δεν έχουν οριστικοποιηθεί και η αμερικανική αντιπροσωπεία είναι έτοιμη να αναχωρήσει με την πρώτη δυνατή ευκαιρία. Αλλά τα logistics αυτών των διαπραγματεύσεων δεν ήταν ποτέ απλά ή προβλέψιμα», ανέφερε ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου.

«Προς το παρόν, ο Αντιπρόεδρος δεν αναχωρεί απόψε. Θα σας ενημερώσουμε μόλις έχουμε μια συγκεκριμένη ενημέρωση σχετικά με το επόμενο βήμα. Προσβλέπουμε στην έναρξη τεχνικών συνομιλιών το συντομότερο δυνατό», συμπλήρωσε ο ίδιος.

Ο Τζέι Ντι Βανς την Πέμπτη είχε δηλώσει ότι σκόπευε να ταξιδέψει στην Ελβετία για να δώσει το παρών στην υπογραφή της συμφωνίας προσθέτοντας ότι οι τεχνικές διαπραγματεύσεις που αποσκοπούν στην οριστικοποίηση της συμφωνίας αναμένεται να ξεκινήσουν το Σαββατοκύριακο καθώς ο ίδιος «σίγουρα σχεδιάζει» να ηγηθεί της διαπραγματευτικής ομάδας των ΗΠΑ.

Η στάση των αγορών

Οι ασιατικές αγορές πάντως αντέδρασαν θετικά σήμερα Παρασκευή στη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, με τις μετοχές να κινούνται ανοδικά και το πετρέλαιο να καταγράφει σημαντικές απώλειες. Ωστόσο, η αναβολή του ταξιδιού του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς στην Ελβετία υπενθύμισε ότι η διαδικασία παραμένει σε εξέλιξη και ότι οι τεχνικές διαπραγματεύσεις δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.

Οι αγορές της Ασίας κινήθηκαν ανοδικά μετά τις ενδείξεις ότι η συμφωνία Ουάσιγκτον - Τεχεράνης θα επιτρέψει την ομαλοποίηση των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο και θα μειώσει τους πληθωριστικούς κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία.

Ο ιαπωνικός Nikkei 225 ενισχύθηκε κατά 0,68%, κλείνοντας στις 70.375,24 μονάδες, ενώ ο νοτιοκορεατικός Kospi κατέγραψε άνοδο 0,78% στις 8.933,03 μονάδες. Ο ευρύτερος δείκτης MSCI Asia Pacific κινήθηκε ανοδικά κατά περίπου 0,3%, πλησιάζοντας ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Θετική ήταν η εικόνα και στις αγορές της Ιαπωνίας και της Αυστραλίας, καθώς η αποκλιμάκωση των γεωπολιτικών κινδύνων περιόρισε τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και την παγκόσμια ανάπτυξη.

Το θετικό κλίμα ακολούθησε και η Wall Street, η οποία ανέκτησε το μεγαλύτερο μέρος των απωλειών της προηγούμενης συνεδρίασης, ενισχύοντας περαιτέρω την επενδυτική αισιοδοξία.

Συγκεκριμένα, ο Dow Jones ενισχύθηκε κατά 0,14% παραμένοντας έτσι κάτω από το ορόσημο των 52.000 μονάδων, στις 51.564. Ο S&P 500 κατέγραψε άνοδο 1,08% στις 7.500 μονάδες και ο Nasdaq έκανε άλμα ύψους 1,91% φτάνοντας τις 26.517 μονάδες.

Σημειωτέον ότι οι αμερικανικές αγορές θα παραμείνουν κλειστές την Παρασκευή λόγω της αργίας Juneteenth, που έχει να κάνει με το τέλος της δουλείας μετά τον αμερικανικό εμφύλιο.

Έτσι, ενόψει της αργίας αλλά και λόγω της λήξης παραγώγων που θεωρείται η μεγαλύτερη στην ιστορία των αμερικανικών αγορών, ο όγκος των συναλλαγών κινήθηκε πάνω από τον μέσο όρο. Σύμφωνα με στοιχεία της Citadel Securities, συμβόλαια συνολικής ονομαστικής αξίας 8,3 τρισ. δολαρίων έληξαν κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης.

Με τις επιδόσεις αυτές και οι τρεις βασικοί δείκτες ολοκλήρωσαν την τετραήμερη εβδομάδα με κέρδη. Ο Dow, που «έσπασε» το φράγμα των 52.000 μονάδων, κέρδισε 0,8%, όσο περίπου και ο S&P 500, ο οποίος συμπλήρωσε έτσι την 11η κερδοφόρα εβδομάδα μέσα στις τελευταίες 12. Ο Nasdaq ήταν ο πιο κερδισμένος με συνολική άνοδο 2%.

Οι επενδυτές θεωρούν ότι η συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο διαταραχών στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας, στοιχείο που ευνοεί τις μετοχές και περιορίζει τη ζήτηση για ασφαλή καταφύγια.

Πτώση στο πετρέλαιο μετά το άνοιγμα του Ορμούζ

Στην αγορά ενέργειας, η αντίδραση ήταν ακόμη πιο έντονη. Το Brent διαμορφώθηκε στα 79,63 δολάρια το βαρέλι στις συναλλαγές της Παρασκευής, καταγράφοντας νέα ημερήσια πτώση, ενώ το αμερικανικό WTI υποχώρησε στα 76,05 δολάρια το βαρέλι.

Σύμφωνα με αναλυτές, το πετρέλαιο κατευθύνεται προς εβδομαδιαίες απώλειες περίπου 9%, καθώς η επανέναρξη της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ μειώνει τους φόβους για διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά.

Οι τιμές βρίσκονται πλέον στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών μηνών, μετά την υπογραφή της προκαταρκτικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θεωρείται καθοριστική εξέλιξη για τις αγορές, καθώς από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και σημαντικό μέρος των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Κατά τη διάρκεια της κρίσης, εκατοντάδες δεξαμενόπλοια παρέμεναν εγκλωβισμένα ή απέφευγαν τη διέλευση από την περιοχή. Παρότι η συμφωνία προβλέπει την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας, αναλυτές επισημαίνουν ότι θα χρειαστούν εβδομάδες για να αποκατασταθούν πλήρως οι εμπορικές ροές και να επανέλθει η κίνηση στα προπολεμικά επίπεδα.

Ήδη τα πρώτα δεξαμενόπλοια έχουν αρχίσει να διέρχονται κανονικά από την περιοχή, γεγονός που ενισχύει τις προσδοκίες για σταθεροποίηση της αγοράς ενέργειας.

Οι αγορές περιμένουν τις επόμενες διαπραγματεύσεις

Η αναβολή του ταξιδιού δεν άλλαξε το θετικό κλίμα στις χρηματοπιστωτικές αγορές, ωστόσο υπενθύμισε ότι η συμφωνία παραμένει σε προκαταρκτικό στάδιο.

Οι επενδυτές παρακολουθούν πλέον στενά τις τεχνικές διαπραγματεύσεις που αναμένεται να ξεκινήσουν μέσα στο Σαββατοκύριακο, καθώς από την έκβασή τους θα εξαρτηθούν κρίσιμα ζητήματα όπως η άρση των κυρώσεων, το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και το μακροπρόθεσμο καθεστώς λειτουργίας των Στενών του Ορμούζ.