Στο στόχαστρο ο λαγοκέφαλος: Ξεκινά μεγάλη πανελλήνια δράση αλιείας

«Πόλεμο» στους λαγοκέφαλους κηρύσσουν οι ψαράδες όλης της χώρας, οι οποίοι ετοιμάζονται να ξεχυθούν στις ελληνικές θάλασσες και να «καθαρίσουν», όσο μπορούν, τα νερά του Αιγαίου από το ξενικό ψάρι. Τις δυνάμεις τους εναντίον του ψαριού που έχει κατακλύσει τις ελληνικές θάλασσες απειλώντας να διαταράξει το θαλάσσιο οικοσύστημα, ενώνουν ερασιτέχνες και επαγγελματίες ψαράδες από ολόκληρη τη χώρα. Σήμερα, με πρωτοβουλία του ερασιτέχνη αλιέα και σεφ από τη Ρόδο Μιχάλη Καρποδίνη, ξεκινά ο πρώτος διαγωνισμός αλιείας λαγοκέφαλου, με τους νικητές να κερδίζουν αλιευτικό εξοπλισμό και άλλα δώρα κάθε εβδομάδα.

Ο διαγωνισμός θα διαρκέσει 10 μέρες και, σε αυτό το δεκαήμερο μέχρι τις 30 Ιουνίου, οι ψαράδες ευελπιστούν ότι θα μειώσουν τον πληθυσμό του εισβολικού ψαριού. Μέχρι στιγμής, η ανταπόκριση που έχει λάβει η πρωτοβουλία είναι τεράστια (οι προβολές της σελίδας του διαγωνισμού έχουν ξεπεράσει το μισό εκατομμύριο και οι δηλώσεις ενδιαφέροντος συμμετοχής είναι δεκάδες χιλιάδες), ενώ η πρωτοβουλία παρακολουθείται στενά από τις τοπικές αρχές περιοχών που έχουν πληγεί από τον λαγοκέφαλο.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Μεγίστη, ο δήμαρχος της οποίας, Νικόλας Ασβέστης, θα ζητήσει από το δημοτικό συμβούλιο να διοργανωθεί αντίστοιχη δράση και στο Καστελόριζο. Καθώς ο λαγοκέφαλος έχει αλλάξει συμπεριφορά το τελευταίο διάστημα και αρχίζουν να καταγράφονται επιθέσεις ακόμα και σε λουόμενους, γίνεται σαφές ότι το ξενικό ψάρι απειλεί ακόμα και τη «βαριά βιομηχανία» της ελληνικής οικονομίας, τον τουρισμό…

Στο μεταξύ, όπως έχει αποκαλύψει το protothema.gr, η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο να επιδοτήσει την αλιεία του λαγοκέφαλου, ενώ εξετάζει και άλλες λύσεις ώστε να μειωθεί δραματικά ο πληθυσμός του ψαριού και να διασωθεί το οικοσύστημα, αλλά και η «βιομηχανία» της αλιείας στη χώρα μας.

Οι ψαράδες, έχοντας καταλάβει τη σοβαρότητα του προβλήματος, αποφάσισαν να μη μείνουν με σταυρωμένα τα χέρια και να αναλάβουν δράση. Γιατί, όπως εξηγούν επιστήμονες με εξειδίκευση στη θαλάσσια βιολογία στο protothema.gr, εάν δεν γίνει κάτι άμεσα, οι λαγοκέφαλοι θα εξαφανίσουν τα είδη ψαριών και τα μαλάκια με τα οποία τρεφόμαστε οι κάτοικοι της Μεσογείου τα τελευταία 3.000 χρόνια. Ξεχάστε τα χταπόδια, τα καλαμαράκια, τις τσιπούρες και τα άλλα ψάρια…

Στα… σαγόνια του λαγοκέφαλου

Το ψάρι, το οποίο πέρασε στα ελληνικά νερά με τη διάνοιξη της διώρυγας του Σουέζ, αλλά και μέσω πλοίων που δεν τήρησαν τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας, έχει προκαλέσει ήδη τεράστια ζημιά στο οικοσύστημα ολόκληρων περιοχών, καταστρέφει οικονομικά τους αλιείς καθώς, εκτός από το ότι κατασπαράζει μέχρι αφανισμού όλα τα άλλα είδη, σκίζει τα δίχτυα και τις πετονιές και «κλέβει» την ψαριά, ενώ αναπαράγεται με τρομακτικούς ρυθμούς, αφού γεννά 1 εκατομμύριο αυγά το χρόνο και δεν έχει φυσικούς εχθρούς (αφού δεν περιλαμβάνεται στο οικοσύστημά μας).

Μόνο από τις ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία και τα αλιεύματα που προκαλούν οι λαγοκέφαλοι, εκτιμάται πως η μέση απώλεια που υφίσταται ο Έλληνας ψαράς -σύμφωνα με έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών- ξεπερνά τις 6.000 ευρώ το χρόνο. Αυτός είναι και ένας από τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους η κυβέρνηση εξετάζει με κάθε σοβαρότητα το ενδεχόμενο να «επικηρύξει» τους λαγοκέφαλους. Το σχέδιο, θέλει να επιδοτούνται οι ψαράδες με τιμή 6 ευρώ το κιλό ως κίνητρο για να βγάζουν λαγοκέφαλους και να τους οδηγήσουν στην εξαφάνιση. Ήδη έχει «τρέξει» πιλοτικά το πρόγραμμα στην Κρήτη.

Λόγω της τοξικής ουσίας που περιέχει στο σώμα του, είναι επικίνδυνο (θανατηφόρο και δεν πρέπει να συγχέεται με το φούγκου που καταναλώνεται στην Ιαπωνία, καθώς πρόκειται για άλλο είδος λαγοκέφαλου) και άρα ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση, ενώ τα είδη που έχουν ανοσία στο δηλητήριο του λαγοκέφαλου είναι ελάχιστα: η ζαργάνα, ο κυνηγός, η σμέρνα και η χελώνα καρέτα- καρέτα, καθώς και κάποια είδη καρχαριών.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες πάντως, τη μεγαλύτερη επιθετικότητα εναντίον των λαγοκέφαλων δείχνουν η ζαργάνα και η χελώνα καρέτα- καρέτα. Και γι αυτό το λόγο πολλές από τις προτάσεις επιστημονικών φορέων προς την κυβέρνηση είναι όχι να επιδοτηθεί το ψάρεμα του λαγοκέφαλου (όπως έγινε στην Κύπρο και μάλιστα με ευρωπαϊκά κονδύλια, όπως γίνεται και στην Τουρκία, όπου ταυτόχρονα τα πανεπιστήμια ερευνούν πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί η τοξίνη του λαγοκέφαλου, κάτι που συμβαίνει και στην Αίγυπτο) αλλά να επιδοτηθεί η… αργία των ψαράδων.

Να γίνει δηλαδή «μορατόριουμ» στο ψάρεμα ορισμένων ειδών που εξελίσσονται σε θηρευτές των λαγοκέφαλων, όπως η ζαργάνα και ο κυνηγός και να αφήσουμε τη φύση να κάνει τη δουλειά της. Με αυτό, φαίνεται ότι συμφωνούν και αρκετοί ερασιτέχνες αλιείς που διακινούν το σύνθημα «γεμίστε τις θάλασσες με ζαργάνες για να σκίσουν τους λαγοκέφαλους».

Στο μεταξύ, και ενώ ο κίνδυνος να γίνει μη αναστρέψιμη ζημιά στο οικοσύστημα του Αιγαίου από τα ξενικά είδη, ήδη «τρέχουν» ερευνητικά προγράμματα και στην Ελλάδα (μέσω πανεπιστημιακής έρευνας) για τη δημιουργία ιχθυάλευρων από τους λαγοκέφαλους. Το καινοτόμο ελληνικό ερευνητικό πρόγραμμα, το οποίο βασίζεται στο ερευνητικό «Lagomeal» που χρηματοδοτεί η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει σκοπό να διαπιστωθεί επιστημονικά, εάν και πώς μπορεί να απομακρυνθεί η τετραδοτοξίνη από τον λαγοκέφαλο για την παραγωγή ζωοτροφών. Οι επιστήμονες του ΕΛΚΕΘΕ, μαζί με αυτούς του Δημόκριτου και άλλων συνεργαζόμενων φορέων (IMBBC HCMR) πήγαν το Lagomeal της ΕΕ ένα βήμα παραπέρα, αφού έχουν καταλήξει στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να παραχθεί ασφαλές ιχθυάλευρο από τον λαγοκέφαλο.

Οργασμός… κυνηγιού λαγοκέφαλων

Μέχρι η κυβέρνηση να αποφασίσει πώς θα κινηθεί και εάν θα επιδοτήσει το ψάρεμα του λαγοκέφαλου σε όλη την Ελλάδα (όπως έχει αποκαλύψει το protothema.gr αυτή η πρόταση έχει πέσει στο τραπέζι, αλλά εξετάζονται και οι εναλλακτικές εισηγήσεις επιστημονικών φορέων), οι αλιείς παίρνουν την κατάσταση, ή καλύτερα τον… αλιευτικό εξοπλισμό στα χέρια τους. Για ένα δεκαήμερο, αναμένεται ένας οργασμός… κυνηγιού λαγοκέφαλων σε όλη τη χώρα από επαγγελματίες και ερασιτέχνες ψαράδες.

Η ιδέα που είχε (και υλοποίησε μόνος του) ο ερασιτέχνης ψαράς Μιχάλης Καρποδίνης είναι απλή: από σημέρα και μέχρι τις 30 Ιουνίου, στην ειδική σελίδα που έχει φτιάξει στο Facebook γι’ αυτό το σκοπό (Sea Safe Greece), όλοι όσοι ψαρεύουν λαγοκέφαλους, θα ανεβάζουν φωτογραφίες μαζί με τα στοιχεία τους (πού πιάστηκαν και ενδεχομένως κάποια χαρακτηριστικά όπως το βάρος). Κάθε εβδομάδα, χορηγοί, κυρίως από το χώρο της αλιείας, θα προσφέρουν δώρα στους νικητές που θα επιλέγονται με βάση τη μεγαλύτερη, ή την εντυπωσιακότερη ψαριά. Το θέμα, σύμφωνα με τον κ. Καρποδίνη, είναι ότι θα βοηθηθεί το οικοσύστημα, αλλά και θα μπορέσει το υπουργείο Ναυτιλίας, αλλά και το Ανάπτυξης και Τροφίμων να εξάγουν από το διαγωνισμό χρήσιμα συμπεράσματα για την αλιεία του λαγοκέφαλου.

«Ο λαγοκέφαλος δεν αποτελεί απειλή μόνο για τους ψαράδες», λέει ο κ. Καρποδίνης και συνεχίζει: «Αποτελεί απειλή για ολόκληρη την οικονομία που συνδέεται με τη θάλασσα. Στα Δωδεκάνησα και στην Κρήτη οι συνέπειες είναι ήδη ορατές. Οι πληθυσμοί πολλών ειδών έχουν μειωθεί σημαντικά και μαζί τους έχουν επηρεαστεί οι ερασιτέχνες ψαράδες, οι επαγγελματίες και φυσικά τα καταστήματα ειδών αλιείας, που βλέπουν χρόνο με τον χρόνο την αγορά να συρρικνώνεται. Αυτό που συμβαίνει σήμερα στα νησιά μας, αύριο μπορεί να συμβεί σε κάθε παράκτια περιοχή της Ελλάδας. Η ηπειρωτική Ελλάδα περιβάλλεται από θάλασσα και κανείς δεν θα μείνει ανεπηρέαστος αν το πρόβλημα συνεχίσει να επεκτείνεται. Γι' αυτό ο 1ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αλιείας Λαγοκέφαλου δεν είναι απλά ένας διαγωνισμός. Είναι μια προσπάθεια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, με στόχο να προστατεύσουμε το μέλλον των θαλασσών μας και όσων ζουν ή δραστηριοποιούνται γύρω από αυτές.

Ιδιαίτερα απευθυνόμαστε στα καταστήματα ειδών αλιείας. Η στήριξή τους δεν είναι απλώς μια χορηγία. Είναι μια επένδυση στο ίδιο τους το μέλλον. Γιατί χωρίς ψάρια, δεν υπάρχει αλιεία. Και χωρίς αλιεία, αργά ή γρήγορα θα πληγεί και ολόκληρος ο κλάδος. Αν δεν δράσουμε σήμερα, αύριο ίσως να είναι αργά».