Η Γροιλανδία καίγεται: Πώς ξεσπούν φωτιές σε έναν τόπο γεμάτο πάγο και χιόνι

Όταν ακούμε τη λέξη «Γροιλανδία», οι περισσότεροι φανταζόμαστε ένα αχανές λευκό τοπίο καλυμμένο από πάγο. Γι’ αυτό και η είδηση για δύο πυρκαγιές μέσα σε μία εβδομάδα μοιάζει σχεδόν παράλογη. Πώς γίνεται να ξεσπούν φωτιές σε ένα από τα πιο ψυχρά μέρη του πλανήτη;

Όταν ακούμε τη λέξη «Γροιλανδία», οι περισσότεροι φανταζόμαστε ένα αχανές λευκό τοπίο καλυμμένο από πάγο. Γι' αυτό και η είδηση για δύο πυρκαγιές μέσα σε μία εβδομάδα μοιάζει σχεδόν παράλογη. Πώς γίνεται να ξεσπούν φωτιές σε ένα από τα πιο ψυχρά μέρη του πλανήτη;

Η απάντηση βρίσκεται στο γεγονός ότι η Γροιλανδία δεν είναι εξ ολοκλήρου παγωμένη. Περίπου το 20% της επιφάνειάς της δεν καλύπτεται από το τεράστιο παγοκάλυμμα, αλλά από εκτάσεις τούνδρας. Πρόκειται για ένα οικοσύστημα με χαμηλή βλάστηση, βρύα, λειχήνες, μικρούς θάμνους και οργανικό έδαφος που, όταν στεγνώσει αρκετά, μπορεί να λειτουργήσει σαν καύσιμη ύλη.

pexels

Η κλιματική αλλαγή αλλάζει τα δεδομένα

Για δεκαετίες, οι πυρκαγιές σε αυτές τις περιοχές ήταν εξαιρετικά σπάνιες. Όμως η κλιματική αλλαγή αλλάζει τα δεδομένα. Η Αρκτική θερμαίνεται περίπου τέσσερις φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερες περιόδους ξηρασίας, λιγότερο χιόνι τον χειμώνα και υψηλότερες θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια της άνοιξης και του καλοκαιριού.

Στη φετινή περίπτωση, οι τοπικές αρχές αναφέρουν ότι ο χειμώνας είχε λιγότερες χιονοπτώσεις από το συνηθισμένο, ενώ οι βροχοπτώσεις ήταν ελάχιστες για πολλούς μήνες. Το αποτέλεσμα ήταν η βλάστηση και το έδαφος να ξεραθούν σε βαθμό που να μπορούν να πάρουν φωτιά πολύ πιο εύκολα από ό,τι στο παρελθόν.

Πώς ξεσπάει μια πυρκαγιά

Ακόμη κι έτσι, η ζέστη από μόνη της δεν αρκεί. Για να ξεσπάσει μια πυρκαγιά χρειάζεται και μια πηγή ανάφλεξης. Αυτή μπορεί να είναι μια ανθρώπινη δραστηριότητα, όπως μια φωτιά που δεν σβήστηκε σωστά, ένας σπινθήρας ή ακόμη και ένας κεραυνός. Στην περιοχή του Sisimiut οι αρχές θεωρούν ότι η φωτιά πιθανότατα προκλήθηκε από απρόσεκτη χρήση φωτιάς από άνθρωπο.

Ένας φαύλος κύκλος: φωτιές και υπερθέρμανση

Το πιο ανησυχητικό, ωστόσο, δεν είναι μόνο η ίδια η πυρκαγιά. Το έδαφος της αρκτικής τούνδρας αποθηκεύει τεράστιες ποσότητες άνθρακα που έχουν συσσωρευτεί επί χιλιάδες χρόνια. Όταν αυτό το έδαφος καίγεται, απελευθερώνει μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: η υπερθέρμανση αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών και οι πυρκαγιές ενισχύουν περαιτέρω την υπερθέρμανση.

Οι πρόσφατες φωτιές στη Γροιλανδία μπορεί να ήταν μικρές σε έκταση, όμως για τους επιστήμονες αποτελούν ακόμη ένα προειδοποιητικό σημάδι ότι οι αλλαγές στην Αρκτική δεν αφορούν μόνο το λιώσιμο των πάγων. Αφορούν και την εμφάνιση φαινομένων που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν σχεδόν αδιανόητα για μία από τις πιο παγωμένες περιοχές της Γης.