Τι είναι το σπάνιο «σεισμικό ντουέτο» που έπληξε τη Βενεζουέλα

Οι δύο ισχυροί σεισμοί που συγκλόνισαν τη Βενεζουέλα δεν θεωρούνται μια συνηθισμένη ακολουθία προσεισμού και μετασεισμών. Σύμφωνα με τους σεισμολόγους, πρόκειται για ένα σπάνιο φαινόμενο που είναι γνωστό ως «σεισμικό ντουέτο» ή «σεισμική διπλέτα», το οποίο έχει εμφανιστεί ελάχιστες φορές στην πρόσφατη ιστορία.

Ο πρώτος σεισμός σημειώθηκε κοντά στο Σαν Φελίπε, πρωτεύουσα της πολιτείας Γιαρακούι. Μόλις 39 δευτερόλεπτα αργότερα ακολούθησε δεύτερη, ακόμη ισχυρότερη δόνηση κοντά στην πόλη Γιουμάρε, σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων από το πρώτο επίκεντρο.

Οι δύο σεισμοί έγιναν αισθητοί σε μεγάλη ακτίνα, ακόμη και στο Καράκας, περίπου 150 χιλιόμετρα μακριά. Οι καταστροφές ήταν εκτεταμένες, ενώ οι αρχές εκφράζουν φόβους ότι ο αριθμός των θυμάτων μπορεί να είναι πολύ μεγάλος.

Τι σημαίνει «σεισμικό ντουέτο»;

Η Αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία (USGS) χαρακτηρίζει το φαινόμενο ως μια σεισμική διπλέτα. Πρόκειται για δύο πολύ ισχυρούς σεισμούς που εκδηλώνονται σχεδόν ταυτόχρονα, σε μικρή απόσταση μεταξύ τους, αλλά αποτελούν δύο ξεχωριστά σεισμικά γεγονότα.

Σε μια συνηθισμένη σεισμική ακολουθία, ο κύριος σεισμός ακολουθείται από αρκετούς μικρότερους μετασεισμούς. Στην περίπτωση ενός «σεισμικού ντουέτου», όμως, και οι δύο δονήσεις έχουν σχεδόν το ίδιο μέγεθος και διατηρούν τη δική τους ξεχωριστή σεισμική ταυτότητα.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι δύο πρόσφατοι σεισμοί στη Βενεζουέλα πιθανότατα προήλθαν από διαφορετικά ρήγματα, τα οποία ενεργοποιήθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο πρώτος σεισμός πιθανόν προκάλεσε τις συνθήκες για την εκδήλωση του δεύτερου.

Η μετατόπιση του φλοιού της Γης μετά την πρώτη ισχυρή δόνηση φαίνεται ότι αύξησε τις πιέσεις σε ένα γειτονικό ρήγμα, το οποίο έσπασε λίγα δευτερόλεπτα αργότερα. Παράλληλα, τα σεισμικά κύματα του πρώτου σεισμού ενδέχεται να ενεργοποίησαν ένα ήδη επιβαρυμένο ρήγμα.

Παρότι το φαινόμενο είναι ασυνήθιστο, δεν αποτελεί μοναδική περίπτωση.

Το 2023, η Τουρκία και η Συρία επλήγησαν από δύο πολύ ισχυρούς σεισμούς μεγέθους 7,8 και 7,7 Ρίχτερ, οι οποίοι σημειώθηκαν με διαφορά περίπου εννέα ωρών και προκάλεσαν μία από τις μεγαλύτερες φυσικές καταστροφές των τελευταίων δεκαετιών.

Ακόμη παλαιότερα, το 1988, στην περιοχή Τέναντ Κρικ της Αυστραλίας, καταγράφηκε μια σπάνια ακολουθία τριών ισχυρών σεισμών μέσα σε περίπου μισή ώρα.

Γιατί η Βενεζουέλα πλήττεται συχνά από σεισμούς;

Η βόρεια Βενεζουέλα βρίσκεται πάνω στα ενεργά όρια των τεκτονικών πλακών της Καραϊβικής και της Νότιας Αμερικής.

Οι δύο πλάκες κινούνται παράλληλα με ρυθμό περίπου 20 χιλιοστών τον χρόνο, δημιουργώντας έντονη πίεση σε μεγάλα ενεργά ρήγματα, όπως τα Μποκονό, Σαν Σεμπαστιάν και Ελ Πιλάρ.

Η συνεχής αυτή κίνηση ευνοεί την εκδήλωση ισχυρών και σχετικά ρηχών σεισμών, αρκετοί από τους οποίους μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές καταστροφές.

Η περιοχή έχει μακρά σεισμική ιστορία. Ανάμεσα στα σημαντικότερα γεγονότα καταγράφονται ο σεισμός των 7,7 Ρίχτερ στο Καράκας το 1900 και ο σεισμός των 6,5 Ρίχτερ το 1967, ενώ οι γεωλόγοι θεωρούν ότι η πολύπλοκη γεωλογία της δυτικής Βενεζουέλας διατηρεί υψηλό τον σεισμικό κίνδυνο και τα επόμενα χρόνια.