Πώς θα πάει η Ελλάδα στο διάστημα: Από τους μικροδορυφόρους στο σχέδιο των 350 εκατ. ευρώ

Η κυβέρνηση ανοίγει τη δεύτερη φάση της ελληνικής διαστημικής πολιτικής, παρουσιάζοντας το νέο Εθνικό Διαστημικό Πρόγραμμα «ΕΛΛΑΣ Space II», προϋπολογισμού 350 εκατ. ευρώ, και την πρώτη ολοκληρωμένη Εθνική Στρατηγική για το Διάστημα έως το 2030.

Μετά το πρόγραμμα μικροδορυφόρων, με το οποίο δημιουργήθηκαν οι πρώτες εθνικές διαστημικές υποδομές, το νέο σχέδιο μεταφέρει το βάρος στην ανάπτυξη ελληνικής διαστημικής βιομηχανίας, στην προσέλκυση επενδύσεων και στην παραγωγή τεχνολογίας υψηλής προστιθέμενης αξίας. Οι ανακοινώσεις έγιναν στην εκδήλωση «Greece in Orbit», παρουσία του πρωθυπουργού.

«Χτίσαμε υποδομές. Με το πρόγραμμα μικροδορυφόρων μπήκαμε στην αγορά. Τώρα περνάμε σε βιώσιμες διεθνείς δυνατότητες. Από το τοπικό πρωτάθλημα πάμε στο Champions League», ανέφερε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, περιγράφοντας τη φιλοσοφία του νέου προγράμματος.

Έμφαση στην ελληνική συμμετοχή

Σε αντίθεση με την πρώτη φάση, το νέο πρόγραμμα δίνει ιδιαίτερο βάρος στην ανάπτυξη της εγχώριας παραγωγικής βάσης. Όπως ανακοίνωσε ο υπουργός, προβλέπεται η δημιουργία εθνικών γραμμών παραγωγής, ώστε μεγαλύτερο μέρος της προστιθέμενης αξίας να παραμένει στην Ελλάδα, ενώ στους διεθνείς διαγωνισμούς θα επιδιωχθεί τουλάχιστον 50% ελληνική συμμετοχή. Η υλοποίηση του προγράμματος θα γίνει μέσω ανοικτών διεθνών διαγωνισμών.

Στόχος είναι, παράλληλα, το πρόγραμμα να λειτουργήσει ως μοχλός προσέλκυσης νέων επενδύσεων. Ο κ. Παπαστεργίου αναφέρθηκε στην πρόσφατη απόφαση της ICEYE να δημιουργήσει εργοστάσιο μικροδορυφόρων στην Ελλάδα έως το 2027, με περίπου 250 νέες θέσεις εργασίας, εκφράζοντας την προσδοκία να ακολουθήσουν αντίστοιχες κινήσεις και από άλλες επιχειρήσεις του κλάδου.

Νέες δυνατότητες

Το «ΕΛΛΑΣ Space II» προβλέπει την ανάπτυξη νέας γενιάς δορυφόρων παρατήρησης Γης, συστημάτων εντοπισμού, ασφαλών δορυφορικών επικοινωνιών με μετακβαντική κρυπτογραφία, εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης για την αξιοποίηση των δεδομένων και αυτόνομων λειτουργιών.

Οι τεχνολογίες αυτές θα αξιοποιηθούν σε κρίσιμους τομείς, όπως η πολιτική προστασία, η θαλάσσια επιτήρηση, η γεωργία ακριβείας, η συνοριακή ασφάλεια, η άμυνα, η ασφαλής ναυσιπλοΐα και η εξυπηρέτηση απομακρυσμένων περιοχών της χώρας.

Παράλληλα, ανακοινώθηκε η έναρξη του πρώτου πανελλήνιου μαθητικού διαστημικού προγράμματος, μέσω του οποίου μαθητές θα κληθούν να σχεδιάσουν και να κατασκευάσουν έως οκτώ μικροδορυφόρους, ενώ τα σχολεία θα λειτουργήσουν ως επίγειοι σταθμοί παρακολούθησής τους.

Η στρατηγική έως το 2030

Την πρώτη ολοκληρωμένη Εθνική Στρατηγική για το Διάστημα παρουσίασε ο πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος, Μανώλης Ράμος, επισημαίνοντας ότι αποτελεί προϊόν εκτεταμένης διαβούλευσης με το ελληνικό διαστημικό οικοσύστημα και δίνει για πρώτη φορά στη χώρα μια κοινή κατεύθυνση έως το 2030.

Η στρατηγική βασίζεται σε πέντε εθνικούς στόχους: την αξιοποίηση των διαστημικών τεχνολογιών από το Δημόσιο, την ανάπτυξη της διαστημικής οικονομίας, την ενίσχυση της επιστημονικής αριστείας και του brain regain, την ισχυρότερη διεθνή παρουσία της Ελλάδας και την ανάπτυξη αυτόνομων δυνατοτήτων λήψης αποφάσεων. Προβλέπει ακόμη συγκεκριμένο σύστημα διακυβέρνησης και ετήσια αξιολόγηση της προόδου, ώστε να προσαρμόζεται στις εξελίξεις ενός κλάδου που αναπτύσσεται με ταχύτατους ρυθμούς. Σύμφωνα με τον κ. Ράμο, η παγκόσμια διαστημική οικονομία εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 1,8 τρισ. ευρώ έως το 2035.

Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης χαρακτήρισε την επένδυση στο διάστημα στρατηγική επιλογή, σημειώνοντας ότι περισσότερο από το 20% των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης κατευθύνθηκε στον ψηφιακό μετασχηματισμό, ενώ τα έργα του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης ξεπερνούν τα 2,3 δισ. ευρώ. Όπως ανέφερε, το νέο πρόγραμμα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη εγχώριας τεχνογνωσίας, νέων θέσεων εργασίας και ενός ισχυρού οικοσυστήματος υψηλής τεχνολογίας.