Τι αλλάζει στις πολυκατοικίες: Ποιος νόμος καταργείται μετά από 97 χρόνια και τι προβλέπει το νέο πλαίσιο

Ριζικές αλλαγές έρχονται στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των πολυκατοικιών, με νέο νομοσχέδιο που θα αντικαταστήσει τον νόμο του 1929, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης.

Μετά από 97 χρόνια εφαρμογής του νόμου 3741/1929 για την οριζόντια ιδιοκτησία, έρχονται ριζοσπαστικές αλλαγές που θα αναμορφώσουν τις σχέσεις μεταξύ συνιδιοκτητών πολυκατοικιών στην Ελλάδα. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης παρουσίασε τις κατευθυντήριες γραμμές του νέου νομοσχεδίου, το οποίο θα συνταχθεί από 13μελή επιτροπή με πρόεδρο την αρεοπαγίτη Κωνσταντία Εμμανουηλίδου, έως το επόμενο φθινόπωρο.

Απώτερος σκοπός του νέου νομοθετικού πλαισίου είναι η απελευθέρωση και αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας των Ελλήνων, η επίλυση των αναδυόμενων διαφορών μεταξύ συνιδιοκτητών και η αρμονική ρύθμιση της συγκατοίκησης στις πολυκατοικίες. Στα 97 χρόνια εφαρμογής του παλαιού νόμου, καταγράφηκαν 1.116 νομοθετικές τροπολογίες, ενώ τα δικαστήρια — και ιδίως ο Άρειος Πάγος — καλούνταν συχνά να καλύψουν τα νομοθετικά κενά με τις αποφάσεις τους.

Κατάτμηση και ένωση διαμερισμάτων

Μία από τις πιο καινοτόμες διατάξεις του νέου πλαισίου είναι η δυνατότητα κατάτμησης ή ένωσης οροφοδιαμερισμάτων, ανεξάρτητα από τυχόν απαγορευτικές ρήτρες στον κανονισμό της πολυκατοικίας. Με τον τρόπο αυτό, μεγάλα διαμερίσματα θα μπορούν να αξιοποιηθούν πιο ευέλικτα, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος στις μεγάλες πόλεις.

Στην πράξη, ένας ιδιοκτήτης θα μπορεί πλέον να χωρίσει το διαμέρισμά του στα δύο και να ενοικιάζει το ένα τμήμα — κάτι που σήμερα δεν προβλέπεται από τη νομοθεσία. Η ίδια λογική ισχύει και για την ένωση δύο γειτονικών διαμερισμάτων σε ένα ενιαίο χώρο.

Τέλος στα απλήρωτα κοινόχρηστα

Ένα από τα πιο διαδεδομένα προβλήματα στις πολυκατοικίες — η μη καταβολή κοινοχρήστων — αντιμετωπίζεται με ειδικές και σύντομες διαδικασίες είσπραξης, ακόμη και με έκδοση διαταγής πληρωμής. Παράλληλα, θα καθίσταται υποχρεωτική η δημιουργία αποθεματικού κεφαλαίου και η ασφάλιση του κτιρίου.

Οι διαχειριστές των πολυκατοικιών θα αποκτήσουν ενισχυμένες αρμοδιότητες — «υπερεξουσίες», όπως αναφέρθηκε — αλλά και αυξημένες ευθύνες απέναντι στους συνιδιοκτήτες. Στόχος είναι η αποτελεσματικότερη διαχείριση των κοινών υποθέσεων.

Ξεμπλοκάρουν επισκευές και ενεργειακές αναβαθμίσεις

Το νέο πλαίσιο ρυθμίζει επίσης το χρόνιο πρόβλημα των αναγκαίων επισκευαστικών έργων και ενεργειακών αναβαθμίσεων που αδυνατούν να υλοποιηθούν λόγω έλλειψης απαρτίας ή πλειοψηφίας στις συνελεύσεις. Προβλέπεται μείωση του απαιτούμενου ποσοστού ψήφων, ανάλογα με την αναγκαιότητα των εργασιών.

Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας τόνισε ότι όλες οι διατάξεις του νομοσχεδίου θα σέβονται πλήρως τις συνταγματικές και ευρωπαϊκές επιταγές για την προστασία της ιδιοκτησίας. Επισήμανε επίσης τη σύνδεση του νέου πλαισίου με το Εθνικό Κτηματολόγιο σε περιβάλλον Τεχνητής Νοημοσύνης και τη συνεργασία με το ΤΕΕ.

Τι είπε ο Φλωρίδης — Ο στόχος του Κώδικα Ιδιοκτησίας

Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης ανακοίνωσε ότι στόχος είναι να ολοκληρωθεί το έργο της επιτροπής έως το επόμενο φθινόπωρο και να νομοθετηθεί, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ο Κώδικας Ιδιοκτησίας έως το τέλος του 2025. «Θέλουμε να δημιουργήσουμε ένα σύγχρονο και λειτουργικό πλαίσιο για να μπορέσει η ιδιοκτησία που είναι δεσμευμένη να απελευθερωθεί και κυρίως να μπορεί ν' αξιοποιηθεί, αφαιρώντας όλους τους περιορισμούς που υπάρχουν σήμερα», τόνισε χαρακτηριστικά.

Μεταξύ των βασικών αξόνων της νομοθετικής πρωτοβουλίας περιλαμβάνονται η ενοποίηση των διάσπαρτων διατάξεων, η απλοποίηση της ανοικοδόμησης κοινών οικοπέδων, η ταχύτερη έκδοση αποφάσεων σε αγωγές διανομής, καθώς και η παροχή τίτλων ιδιοκτησίας σε χιλιάδες εκκρεμείς υποθέσεις.