H φώκια που έμαθε να μιλά αγγλικά και γιατί οι επιστήμονες έμειναν άναυδοι

Το 1976, στο Ενυδρείο της Νέας Αγγλίας στη Βοστώνη, μια φώκια με το όνομα Hoover άρχισε ξαφνικά να εκφωνεί ανθρώπινες φράσεις — και μάλιστα με προφορά που εξέπληξε ακόμη και τους επιστήμονες.

Το διαδίκτυο είναι γεμάτο βίντεο με παπαγάλους, σκύλους και γάτες που φαίνεται να μιλούν. Λίγοι όμως γνωρίζουν την ιστορία μιας φώκιας που κατάφερε να μιμηθεί την ανθρώπινη ομιλία με τρόπο που εξέπληξε ακόμη και τους πιο έμπειρους ερευνητές. Το 1976, το Ενυδρείο της Νέας Αγγλίας στη Βοστώνη των ΗΠΑ διαπίστωσε ότι η φώκια Hoover μπορούσε να μιμείται ανθρώπινες λέξεις και φράσεις με εντυπωσιακή ακρίβεια.

Πρόκειται για μία από τις πιο καλά καταγεγραμμένες περιπτώσεις ζώου που μιμήθηκε ανθρώπινη ομιλία, και η ιστορία του φιλοξενήθηκε σε έγκυρα έντυπα όπως τα περιοδικά Reader's Digest και The New Yorker, ενώ το φαινόμενο παρουσιάστηκε και στην τηλεοπτική εκπομπή Good Morning, America.

Από ορφανό νεογνό σε επιστημονικό φαινόμενο

Η ιστορία του Hoover ξεκίνησε το 1971, όταν βρέθηκε ορφανός στο Bethal Point του Μέιν από τον ψαρά George Swallow. Η φώκια ήταν μόλις λίγων εβδομάδων και χρειαζόταν συνεχή φροντίδα και τάισμα με μπιμπερό. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο Swallow της μιλούσε συχνά — χωρίς να υποψιάζεται ότι το ζώο αποτύπωνε κάθε λέξη.

Όταν ο Hoover μεγάλωσε, δωρίστηκε στο Ενυδρείο της Νέας Αγγλίας, όπου έζησε για αρκετά χρόνια χωρίς να τραβήξει ιδιαίτερη προσοχή. Πέντε χρόνια μετά τη μεταφορά του, όμως, άρχισε ξαφνικά να παράγει ήχους που έμοιαζαν ξεκάθαρα με ανθρώπινη ομιλία — εκφωνώντας φράσεις όπως «Hello there», «Come over here», «Hurry» και «Hey, hey».

Τι έδειξαν οι επιστημονικές αναλύσεις

Δεν επρόκειτο για τυχαίους ήχους που απλώς θύμιζαν λέξεις. Οι αναλύσεις των φωνητικών εκφωνήσεων του Hoover έδειξαν ότι έμοιαζαν εντυπωσιακά με την ανθρώπινη ομιλία. Οι οπτικές απεικονίσεις αποκάλυψαν ότι χρησιμοποιούσε παρόμοιες διαμορφώσεις με εκείνες που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι για να σχηματίζουν φωνήεντα και σύμφωνα — γεγονός που ξεπερνούσε κατά πολύ την απλή μίμηση ήχων.

Χαρακτηριστικό στοιχείο ήταν ότι ο Hoover δεν μιλούσε απλώς αγγλικά — μιλούσε αγγλικά που ήταν, σύμφωνα με τους ειδικούς, «απολύτως κατανοητά», φέροντας μάλιστα χαρακτηριστική προφορά της πολιτείας του Μέιν, όπου είχε περάσει τις πρώτες εβδομάδες της ζωής του δίπλα στον George Swallow.

Η ομιλία εμφανίστηκε στην ενηλικίωση

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο Hoover άρχισε να μιλά όταν έφτασε στη σεξουαλική ωριμότητα. Παρατηρήσεις έδειξαν ότι χρησιμοποιούσε κυρίως τις φωνητικές μιμήσεις του προς θηλυκές φώκιες κατά την περίοδο αναπαραγωγής — γεγονός που οδήγησε τους ερευνητές στην εκτίμηση ότι λειτουργούσαν ως αντίστοιχο των τραγουδιών ζευγαρώματος των αρσενικών harbor seals.

Σύμφωνα με τον Δρ. Tecumseh Fitch, ειδικό στην εξέλιξη της γλώσσας στο Πανεπιστήμιο του St Andrews, η καθυστέρηση θυμίζει τον τρόπο με τον οποίο τα νεαρά πτηνά μαθαίνουν τα τραγούδια τους: τα απομνημονεύουν από μικρά, αλλά αρχίζουν να τα εκτελούν μόνο όταν ενηλικιωθούν. Ο ίδιος επισήμανε ότι οι γνώσεις για τη μίμηση ανθρώπινης ομιλίας στις φώκιες παραμένουν ακόμη περιορισμένες.

Γιατί χρειάστηκαν πέντε χρόνια;

Ο Hoover δεν ήταν η μοναδική γνωστή περίπτωση. Από τη βικτωριανή εποχή υπήρχε η περίφημη «Jenny, το ψάρι που μιλά» — στην πραγματικότητα μια αρσενική μεσογειακή φώκια-μοναχός, εκπαιδευμένη να εκτελεί κόλπα και να μιμείται ανθρώπινες φωνές. Σε διαφημιστική αφίσα του 1859 αναφερόταν ότι το ζώο κατανοούσε τις συνομιλίες που του απευθύνονταν και ανταποκρινόταν με φωνητικούς ήχους και κινήσεις.

Ο Hoover πέθανε σε ηλικία 14 ετών από επιπλοκές κατά την ετήσια αλλαγή του τριχώματός του. Η εφημερίδα The Boston Globe δημοσίευσε ακόμη και νεκρολογία για τη ζωή του. Παρόλα αυτά, οι ηχογραφήσεις του εξακολουθούν να προκαλούν εντύπωση, αναδεικνύοντας τις εξαιρετικές φωνητικές δυνατότητες που μπορούν να αναπτύξουν ορισμένα θαλάσσια θηλαστικά.