Πάολα Ρεβενιώτη: H απίστευτη διαδρομή της από τα Μανιάτικα στη Συγγρού και η άγνωστη σχέση της με τον Κώστα Ταχτσή

Έφυγε από τη ζωή η Πάολα Ρεβενιώτη, μία από τις πιο εμβληματικές μορφές της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας στην Ελλάδα. Γεννημένη ως Παύλος στα Μανιάτικα του Πειραιά, έζησε μια ζωή κόντρα σε κάθε στερεότυπο, από τις νύχτες στη Συγγρού και τη σχέση της με τον Κώστα Ταχτσή, μέχρι την έκδοση του πρωτοποριακού περιοδικού «Κράξιμο».

Έφυγε από τη ζωή η Πάολα Ρεβενιώτη, μια από τις πιο εμβληματικές περσόνες της queer κοινότητας στην Ελλάδα, που επέμενε να αντιστέκεται και να πηγαίνει κόντρα στο ρεύμα. Γεννήθηκε στα μέσα της δεκαετίας του '60 στα Μανιάτικα του Πειραιά, μια γειτονιά όπου κυριαρχούσε το «αντριλίκι». Βαπτίστηκε Παύλος, όμως μεγαλώνοντας και μπαίνοντας στην εφηβεία, ένιωσε τη διαφορετικότητά του σε μια εποχή που όροι όπως «ομοφυλόφιλος» ή «τραβεστί» θεωρούνταν ταμπού.

Αυτή η συνειδητοποίηση την οδήγησε στην απόφαση να αφήσει το σπίτι της και να ξεκινήσει ένα ταξίδι σε αχαρτογράφητα νερά, αντιμετωπίζοντας μια κοινωνία που όχι απλώς έδειχνε με το δάχτυλο τα gay και τρανς άτομα, αλλά τα είχε πλήρως περιθωριοποιήσει. «Έφυγα από το σπίτι μου μικρή, δεν μπορείς να μένεις σε αυτή την γειτονιά και να κάνεις αυτή την ζωή», είχε δηλώσει η ίδια σε παλαιότερη συνέντευξή της.

Οι νύχτες στη Συγγρού

Στα 16 της, η Πάολα αναζητούσε τρόπους επιβίωσης στην Αθήνα και βρήκε καταφύγιο στη λεωφόρο Συγγρού, με τις σκοτεινές γωνίες της να γίνονται το στέκι της. Αισθανόταν γυναίκα σε μια περίοδο που ο όρος τρανς ήταν άγνωστος και η θηλυπρέπεια αντιμετωπιζόταν εχθρικά, ακόμη και μέσα στην ίδια την gay κοινότητα. Η εικόνα της με τη φούστα στη Συγγρού και ο εκρηκτικός της χαρακτήρας έμειναν αξέχαστα σε πολλούς.

Μπορούσε να μεταμορφωθεί από μια τρυφερή ύπαρξη σε μια «ύαινα» όταν ένιωθε ότι απειλούνταν δικοί της άνθρωποι. Η είσοδός της σε αυτή την κοινότητα έγινε με ορμή, θράσος και τσαμπουκά. Γνώριζε πως η επιλογή της να ζήσει ενάντια στα «καθωσπρέπει» της εποχής θα είχε βαρύ τίμημα, αλλά ποτέ δεν το μετάνιωσε.

Ο Ταχτσής και το «Κράξιμο»

Καθοριστική στιγμή στη ζωή της ήταν η γνωριμία της με τον συγγραφέα Κώστα Ταχτσή. Εκείνος, γοητευμένος από την 20χρονη τότε Πάολα, την εισήγαγε στον πνευματικό του κύκλο. «Η παρέα του Ταχτσή με βοήθησε να αναπτυχθώ πνευματικά, να μη γίνω ένα αγρίμι της Συγγρού. Αν δεν είχα παιδεία, μόρφωση και κάποιο επίπεδο θα είχα καταντήσει σαν τις περισσότερες της γενιάς μου: τρελαμένη, πρεζάκι ή δεν θα υπήρχα», είχε εξομολογηθεί δεκαετίες αργότερα.

Το 1981, τόλμησε να εκδώσει σε ροζ χαρτί το περιοδικό «Κράξιμο», το πρώτο έντυπο στην Ελλάδα αφιερωμένο στην ομοφυλόφιλη κουλτούρα. Στο κείμενό της με τίτλο «Εγώ η πόρνη», έγραφε: «Επί πέντε χρόνια εκδίδομαι στην Λεωφόρο Συγγρού, στη λεωφόρο όπου αισθάνομαι τόσο έντονα την αγριότητα, την μοναξιά και την φρίκη αυτής της κοινωνίας».

Οι μηνύσεις και ο ακτιβισμός

Τα πρώτα 3.000 τεύχη του «Κραξίματος» εξαντλήθηκαν αμέσως. Στα επόμενα τεύχη υπέγραφαν κείμενα προσωπικότητες όπως ο Ηλίας Πετρόπουλος και ο Κώστας Ταχτσής, ενώ φιλοξενούνταν ποιήματα της Κατερίνας Γώγου και συνεντεύξεις της Μαλβίνας Κάραλη και του Ντίνου Χριστιανόπουλου. Η επιτυχία του εντύπου, ωστόσο, δεν βασιζόταν μόνο στις επώνυμες υπογραφές, αλλά και στις μαρτυρίες ανώνυμων ομοφυλόφιλων και τρανς ατόμων.

Το 1983, ένας πρώην διοικητής της Ασφάλειας την μήνυσε για διαφθορά ηθών, με αποτέλεσμα να καταδικαστεί σε φυλάκιση τεσσάρων μηνών και βαρύ χρηματικό πρόστιμο. Η καταδίκη της προκάλεσε την κινητοποίηση οργανώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα από το εξωτερικό. Η Πάολα συνέχισε την έκδοση του περιοδικού μέχρι το 1993, έχοντας πλέον καθιερωθεί ως ακτιβίστρια, εκδότρια και φωτογράφος.

Στα χρόνια της ωριμότητάς της, εμφανίστηκε συχνά στην τηλεόραση, υπερασπιζόμενη με πάθος τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Τελικά, νικήθηκε μόνο από τον καρκίνο, αφήνοντας πίσω της μια τεράστια κληρονομιά αγώνων.