Σήμερα έμαθα: Τι είναι το «αυλάκι» ανάμεσα στη μύτη και το χείλος μας και γιατί υπάρχει εκεί;

Αν κοιταχτείς προσεκτικά στον καθρέφτη, θα παρατηρήσεις μια μικρή, κάθετη εσοχή ακριβώς κάτω από τη μύτη σου, η οποία καταλήγει στο κέντρο του πάνω χείλους.

Αν κοιταχτείς προσεκτικά στον καθρέφτη, θα παρατηρήσεις μια μικρή, κάθετη εσοχή ακριβώς κάτω από τη μύτη σου, η οποία καταλήγει στο κέντρο του πάνω χείλους. Αυτό το μικρό «αυλάκι», που στην ανατομία ονομάζεται επίσημα philtrum (φίλτρον), βρίσκεται εκεί στο πρόσωπο κάθε ανθρώπου, περνώντας σχεδόν απαρατήρητο στην καθημερινότητά μας.

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο με αυτό το χαρακτηριστικό είναι ότι, στον ενήλικο άνθρωπο, δεν εξυπηρετεί απολύτως καμία πρακτική ή βιολογική λειτουργία. Ωστόσο, η ύπαρξή του δεν είναι τυχαία, καθώς αποτελεί το απόλυτο «αποτύπωμα» από τον τρόπο με τον οποίο δημιουργηθήκαμε. Πρόκειται για ένα ζωντανό σημάδι από τα πρώτα στάδια της ζωής μας μέσα στη μήτρα, το οποίο μαρτυρά τη συναρπαστική και περίπλοκη διαδικασία με την οποία διαμορφώνεται η ανθρώπινη ανατομία.

Το παζλ που ενώνεται μέσα στη μήτρα

Για να κατανοήσουμε γιατί έχουμε αυτή τη μικρή γούβα, πρέπει να γυρίσουμε τον χρόνο πίσω, στις πρώτες εβδομάδες της εμβρυϊκής μας ανάπτυξης. Κατά τη διάρκεια της κύησης, και συγκεκριμένα ανάμεσα στον δεύτερο και τον τρίτο μήνα, το πρόσωπο του εμβρύου δεν αναπτύσσεται ως ενιαία επιφάνεια, αλλά σχηματίζεται σταδιακά από διαφορετικά κομμάτια ιστού. Αυτά τα κομμάτια αναπτύσσονται ξεχωριστά στις πλευρές του κεφαλιού και σιγά-σιγά μετακινούνται προς το κέντρο.

Το πρόσωπό μας, δηλαδή, συναρμολογείται σαν ένα τρισδιάστατο παζλ, όπου το δεξί και το αριστερό μισό συναντώνται στην κεντρική γραμμή. Το philtrum είναι ακριβώς η «ραφή» αυτής της ένωσης, το τελικό σημείο συνάντησης όπου τα βασικά τμήματα του προσώπου (οι γναθικές και οι ρινικές αποφύσεις) «κόλλησαν» μεταξύ τους, αφήνοντας πίσω αυτό το μόνιμο ανατομικό σημάδι.

Όταν η βιολογική ευθυγράμμιση αποτυγχάνει

Αυτή η διαδικασία της ένωσης είναι εξαιρετικά λεπτή και απαιτεί απόλυτο χρονικό και βιολογικό συντονισμό. Αν για οποιονδήποτε λόγο, γενετικό ή περιβαλλοντικό, τα κομμάτια του παζλ δεν καταφέρουν να ενσωματωθούν τέλεια και να «κουμπώσουν» στην ώρα τους, η γραμμή αυτή παραμένει ανοιχτή.

Αυτό το φαινόμενο οδηγεί σε μια γνωστή συγγενή ανατομική ιδιαιτερότητα, το λεγόμενο λαγόχειλο ή λυκόστομα (σχιστίες χείλους και υπερώας). Η συγκεκριμένη πάρα πολύ κοινή πάθηση αποδεικνύει στους επιστήμονες πόσο κρίσιμο είναι αυτό το μικρό αυλάκι, καθώς αποτελεί την απτή απόδειξη ότι η διαδικασία της γέννησής μας ολοκληρώθηκε με απόλυτη επιτυχία.

Ένα διαχρονικό αποτύπωμα της εξέλιξης

Αξίζει να σημειωθεί ότι, αν και για εμάς τους ανθρώπους το philtrum είναι απλώς ένα αναμνηστικό σημάδι της εμβρυϊκής μας ηλικίας, για άλλα θηλαστικά, όπως οι σκύλοι και οι γάτες, είναι ζωτικής σημασίας. Σε αυτά τα ζώα, το αυλάκι μεταφέρει την υγρασία από το στόμα προς την άκρη της μύτης, κρατώντας τη υγρή, γεγονός που παγιδεύει τα οσφρητικά σωματίδια και ενισχύει την όσφρησή τους.

Στον άνθρωπο, η ανάγκη αυτή υποχώρησε με την εξέλιξη, όμως η βιολογική δομή παρέμεινε ανέπαφη. Την επόμενη φορά που θα κοιταχτείς στον καθρέφτη, θυμήσου ότι αυτό το μικρό αυλάκι κάτω από τη μύτη σου είναι ο τρόπος της φύσης να σου θυμίζει πώς ακριβώς σχεδιάστηκε, κομμάτι-κομμάτι, το πρόσωπό σου.