Ρεκόρ πτωχεύσεων και μαζικές απολύσεις: Ανησυχητικά σήματα για την οικονομία της Γερμανίας

Τον Ιούνιο, το ποσοστό πτωχεύσεων για προσωπικές και ανώνυμες εταιρείες στη Γερμανία ήταν κατά 80% υψηλότερο σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα της περιόδου 2016–2019, δηλαδή πριν από την πανδημία. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από μελέτη του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών Leibniz στη Χάλε (IWH).

Ατομικές επιχειρήσεις, ελεύθεροι επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις δεν συμπεριλήφθηκαν στην έρευνα, καθώς δεν θεωρούνται σημαντικές για την αγορά εργασίας. Σύμφωνα με τον Στέφεν Μύλερ, επικεφαλής του τμήματος έρευνας για τις πτωχεύσεις στο IWH, ο αριθμός των επιχειρηματικών πτωχεύσεων το δεύτερο τρίμηνο του 2026 έχει φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων είκοσι ετών.

Η αστάθεια της γερμανικής οικονομίας

Η γερμανική οικονομία βρίσκεται σε ασταθή τροχιά εδώ και χρόνια. Η ανάκαμψη που είχε αρχικά προβλεφθεί για το τρέχον έτος αναμένεται να καταλήξει σε μια οριακή μόνο ανάπτυξη. Ταυτόχρονα, μεγάλες εταιρείες ανακοινώνουν μαζικές απολύσεις.

Σύμφωνα με την VW, έως και 100.000 θέσεις εργασίας ενδέχεται να χαθούν τα επόμενα χρόνια. Ο προμηθευτής αυτοκινητιστικών εξαρτημάτων ZF σχεδιάζει να καταργήσει 14.000 θέσεις έως το 2028, ενώ η Bosch αναμένεται να μειώσει το προσωπικό της μόνο στη Γερμανία κατά περισσότερες από 20.000 θέσεις έως το 2030.

Ωστόσο, δεν φαίνεται να πλήττεται αποκλειστικά ο κλάδος της αυτοκινητοβιομηχανίας. Σύμφωνα με μελέτη της εταιρείας συμβούλων Horváth, φέτος αναμένεται να χαθούν εκ νέου έως 100.000 θέσεις εργασίας στον βιομηχανικό τομέα — στις αυτοκινητοβιομηχανίες, αλλά και στη μηχανολογία και τις κατασκευές.

Αναδιάρθρωση ή διαρθρωτική αδυναμία;

Το κεντρικό ερώτημα παραμένει: βιώνουμε μια αναγκαία αναδιάρθρωση της αγοράς ή μια βαθύτερη διαρθρωτική αδυναμία ανάπτυξης; Κατά ορισμένες αναλύσεις, οι πτωχεύσεις μπορούν να έχουν και θετικές επιπτώσεις: όταν μη παραγωγικές επιχειρήσεις αποχωρούν από την αγορά, εργατικό δυναμικό, κεφάλαιο και τεχνογνωσία απελευθερώνονται και κατευθύνονται σε πιο παραγωγικούς τομείς. Έτσι δημιουργείται ανάπτυξη, σύμφωνα με την αρχή της «δημιουργικής καταστροφής» του Τζόζεφ Σουμπέτερ. Φθάνει βέβαια να βρεις δουλειά…

Παράλληλα, σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 ιδρύθηκαν πάνω από 10% περισσότερες επιχειρήσεις σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. «Πράγματι, εδώ και πολλά χρόνια παρατηρούμε αύξηση στον αριθμό των νεοφυών επιχειρήσεων που στοχεύουν στην ανάπτυξη», επισημαίνει ο Στέφεν Μύλερ.

«Αυτό είναι καλό νέο. Πολλοί δραστηριοποιούνται στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και αυτό αποτελεί σίγουρα μια αχτίδα ελπίδας», προσθέτει, υποδηλώνοντας ότι βρισκόμαστε σε μια φάση ουσιαστικής δομικής αλλαγής.

Γιατί επηρεάζονται ορισμένοι κλάδοι

Τα αίτια των πτωχεύσεων είναι πολλαπλά. «Πριν από ενάμιση χρόνο, σημειώθηκαν σχετικά πολλές πτωχεύσεις μεγάλων επιχειρήσεων στον βιομηχανικό τομέα», υπογραμμίζει ο Μύλερ.

Ο κατασκευαστικός τομέας και η οικιστική δόμηση έχουν πληγεί ιδιαίτερα λόγω της αλλαγής στην πορεία των επιτοκίων. Η εστίαση αντιμετωπίζει πιέσεις εξαιτίας της αύξησης του κατώτατου μισθού, οι επιχειρήσεις υψηλής ενεργειακής κατανάλωσης ταλαιπωρούνται από τις αυξημένες τιμές ενέργειας, και το εμπόριο πλήττεται από τη μεταβολή των καταναλωτικών συνηθειών.

Ο Γερμανός ειδικός εκτιμά πως «δεν πρόκειται απλώς για αναδιάρθρωση της αγοράς, αλλά για ένα ζήτημα που αφορά την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η γερμανική οικονομία στο μέλλον». Διευκρινίζει ωστόσο ότι «δεν βρισκόμαστε ακόμα σε στάδιο μαζικής μετάδοσης ή όπου ίσως και οι τράπεζες να βρεθούν σε δύσκολη θέση — βρισκόμαστε εν μέσω μιας σημαντικής διαδικασίας διαρθρωτικής αλλαγής».