Eπαγγελματική ασφάλιση: Τι αλλάζει για εργαζόμενους, επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες

Στη Βουλή κατατέθηκε το νέο νομοσχέδιο για την επαγγελματική ασφάλιση, με αυξημένα φορολογικά κίνητρα, πλήρη φορητότητα δικαιωμάτων και διεύρυνση της πρόσβασης σε μικρές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες.

Το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης κατέθεσε στη Βουλή νομοσχέδιο με τίτλο «Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης». Στόχος είναι να καταστεί ο δεύτερος πυλώνας του ασφαλιστικού συστήματος πιο προσβάσιμος, ευέλικτος και ελκυστικός για εργαζόμενους, επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες.

Η εποπτεία των φορέων επαγγελματικής ασφάλισης θα ασκείται ενιαία από την Τράπεζα της Ελλάδος, με ισότιμες υποχρεώσεις και κίνητρα τόσο για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης όσο και για τις ασφαλιστικές εταιρείες. Σύμφωνα με την υπουργό Εργασίας Νίκη Κεραμέως, «δημιουργούμε ένα πιο σύγχρονο, πιο λειτουργικό και πιο αξιόπιστο πλαίσιο συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής προστασίας».

Ανοιχτά Ταμεία για μικρές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες

Μία από τις βασικότερες παρεμβάσεις είναι η δημιουργία Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και Ανοιχτών Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης. Μέσω των νέων αυτών σχημάτων, η αγορά της επαγγελματικής ασφάλισης ανοίγει σε μικρότερες επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, οι οποίοι μέχρι σήμερα αντιμετώπιζαν σημαντικά εμπόδια συμμετοχής.

Η αλλαγή αυτή κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής επιχειρηματικής δραστηριότητας βασίζεται σε μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις με περιορισμένο αριθμό εργαζομένων, οι οποίες παραδοσιακά αποκλείονταν από αντίστοιχα προγράμματα.

Διευρυμένα φορολογικά κίνητρα και νέος τρόπος φορολόγησης

Το νομοσχέδιο προβλέπει διεύρυνση των φορολογικών κινήτρων για όσους συμμετέχουν σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα. Οι εισφορές θα εξακολουθούν να εκπίπτουν στο σύνολό τους, ενώ αυξάνεται το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο: για τους ελεύθερους επαγγελματίες το πλαφόν διαμορφώνεται στα 35.000 ευρώ ετησίως, ενώ για τους μισθωτούς μπορεί να φθάνει έως το 35% του ετήσιου εισοδήματός τους.

Αλλάζει και ο τρόπος φορολόγησης των παροχών: η επιβάρυνση δεν θα εξαρτάται πλέον από τη διάρκεια συμμετοχής στο πρόγραμμα, αλλά από την ηλικία αποχώρησης. Για έξοδο μεταξύ 62 και 67 ετών, ο φορολογικός συντελεστής ορίζεται στο 10% για εφάπαξ καταβολή και στο 5% για σύνταξη. Μετά το 67ο έτος, οι συντελεστές μειώνονται στο 5% για το εφάπαξ και στο 2,5% για τη σύνταξη. Παράλληλα, καταργείται η φορολογική επιβάρυνση που αντιμετώπιζαν εργαζόμενοι που εντάσσονταν σε πρόγραμμα επαγγελματικής ασφάλισης σε μεγαλύτερη ηλικία.

Πλήρης φορητότητα ασφαλιστικών δικαιωμάτων

Κεντρικό σημείο της μεταρρύθμισης είναι η καθιέρωση πλήρους φορητότητας των ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Στόχος είναι ένας εργαζόμενος να μη χάνει τα δικαιώματα που έχει κατοχυρώσει σε περίπτωση αλλαγής εργοδότη ή επαγγελματικής κατάστασης.

Το νέο σύστημα προβλέπει τόσο ομαδική όσο και ατομική φορητότητα, επιτρέποντας τη μεταφορά ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων μεταξύ Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και ομαδικών ασφαλιστικών προϊόντων. Η διαδικασία θα συνοδεύεται από αυξημένους ελέγχους της Τράπεζας της Ελλάδος, ώστε η μεγαλύτερη ευελιξία να μη λειτουργεί εις βάρος των ασφαλισμένων.

Οφέλη για ασφαλισμένους, επιχειρήσεις και οικονομία

Για τους ασφαλισμένους, το νέο πλαίσιο υπόσχεται ευκολότερη πρόσβαση σε συμπληρωματικές συνταξιοδοτικές παροχές, μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς την πορεία των επενδύσεων και πληρέστερη ενημέρωση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους ελεύθερους επαγγελματίες, οι οποίοι αποκτούν πρόσβαση σε περισσότερα εργαλεία μακροπρόθεσμης αποταμίευσης.

Οι επιχειρήσεις θα μπορούν να αξιοποιούν τα επαγγελματικά ασφαλιστικά προγράμματα ως πρόσθετη παροχή προς τους εργαζόμενους, ακόμη και μέσω συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Το υπουργείο εκτιμά ότι η δυνατότητα αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο προσέλκυσης και διατήρησης προσωπικού. Σε μακροοικονομικό επίπεδο, αναμένεται συγκέντρωση επενδυτικών κεφαλαίων, ενίσχυση της μακροπρόθεσμης αποταμίευσης και δημιουργία νέων ευκαιριών απασχόλησης στον χρηματοοικονομικό και ασφαλιστικό κλάδο. Βάσει των στοιχείων του υπουργείου, στο τελικό κείμενο του νομοσχεδίου ενσωματώθηκε ποσοστό άνω του 90% των προτάσεων που κατέθεσαν οι αρμόδιοι φορείς κατά τη δημόσια διαβούλευση.