Αυτή η μέδουσα δεν πεθαίνει ό,τι και να της κάνεις ‑ και περνά από τη Μεσόγειο

Υπάρχει ένα θαλάσσιο πλάσμα που φαίνεται να έχει ανακαλύψει το μυστικό της αθανασίας, με ικανότητα να ζει επ' αόριστον. Όπως εξηγεί η αναπληρώτρια καθηγήτρια Maria Pia Miglietta, θαλάσσια βιολόγος στο Πανεπιστήμιο A&M, το είδος Turritopsis dohrnii διαθέτει μια εντυπωσιακή ικανότητα να ξεγελά τον θάνατο.

«Η Turritopsis είναι μοναδική, διότι όταν έρχεται αντιμέτωπη με δυσμενείς συνθήκες — υψηλές θερμοκρασίες, σωματικό τραυματισμό, ασιτία, χημικές ουσίες στο νερό, οτιδήποτε μπορείς να φανταστείς — όταν προσπαθείς να τη σκοτώσεις, εκείνη δεν πεθαίνει».

Οι περισσότερες συνηθισμένες μέδουσες ξεκινούν τη ζωή τους ως προνύμφες. Μεταμορφώνονται σε πολύποδες — μικροσκοπικούς, ακίνητους οργανισμούς με μαλακό σώμα — που παράγουν, μέσω εκβλάστησης, μέδουσες, οι οποίες αναπτύσσονται και γίνονται «ενήλικες». Τελικά, αφού αναπαραχθούν, οι περισσότερες σταματούν να κολυμπούν, καταρρέουν και πεθαίνουν.

Πώς καταφέρνουν οι μέδουσες να είναι αθάνατες

Η «αθάνατη» μέδουσα, ωστόσο, δεν ακολουθεί τον ίδιο κύκλο ζωής. Αντίθετα, επανέρχεται σε νεανική μορφή και ξεκινά ξανά από την αρχή. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται «κυτταρική μεταδιαφοροποίηση», όπως εξηγεί η Miglietta.

Η μέδουσα μοιάζει να πεθαίνει και βυθίζεται στον πυθμένα της θάλασσας. Στη συνέχεια συρρικνώνεται σχηματίζοντας μια μπάλα και, μέσα σε 24 έως 48 ώρες, δημιουργεί μέσω εκβλάστησης έναν νέο πολύποδα με το ίδιο DNA.

Πρόκειται για ένα από τα «πιο εντυπωσιακά κόλπα της φύσης», σύμφωνα με την Raquel López-Aragón, αναγνώστρια της Guardian. «Όταν αυτή η μέδουσα γερνάει ή τραυματίζεται, αντί να πεθάνει όπως τα περισσότερα ζώα, μεταμορφώνεται ξανά σε νεαρή μέδουσα και αναπτύσσεται πάλι από την αρχή. Μπορεί να το κάνει αυτό όσες φορές θέλει, πράγμα που σημαίνει ότι, θεωρητικά, δεν χρειάζεται ποτέ να πεθάνει από γηρατειά».

Στο εργαστήριο και στη φύση

Στο εργαστήριο όπου τις μελετά η Miglietta, αυτές οι μέδουσες μπορούν θεωρητικά να ζήσουν για πάντα. Ωστόσο, για εκείνες που ζουν στο φυσικό τους περιβάλλον, το να καταλήξουν τροφή κάποιου άλλου πλάσματος μπορεί τελικά να βάλει τέλος στον αέναο κύκλο ζωής τους.

Παγκοσμίως υπάρχουν οκτώ αναγνωρισμένα είδη Turritopsis, αλλά μέχρι στιγμής μόνο ένα είναι αθάνατο. Οι «αθάνατες» μέδουσες έχουν μέγεθος μόλις λίγων χιλιοστών, αν όμως ξέρεις τι να ψάξεις, μπορείς να τις εντοπίσεις σε πολλά μέρη του κόσμου — από τη Μεσόγειο έως τον Ατλαντικό και από τις ακτές της Ιαπωνίας έως τον Παναμά και τη Βραζιλία.