Αλογα σε πανηγύρια της Λέσβου: Η A Promise to Animals απαντά σε όσους θεωρούν την κριτική «επίθεση στον τόπο»

Η φιλοζωική οργάνωση A Promise to Animals δημοσίευσε βίντεο από πανηγύρια της Λέσβου όπου άλογα χορεύουν πάνω σε σπασμένα μπουκάλια, ανοίγοντας δημόσιο διάλογο για τα όρια της παράδοσης και την ευζωία των ζώων.

Η φιλοζωική οργάνωση A Promise to Animals έφερε στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης βίντεο από πανηγύρια της Λέσβου, στα οποία άλογα αναγκάζονται να εκτελούν χορευτικές φιγούρες δίπλα σε σπασμένα μπουκάλια, ενώ παράλληλα κάποιοι ρίχνουν κιβώτια με μπίρες στα πόδια τους. Τα βίντεο αναπαράχθηκαν στο Facebook της οργάνωσης και πυροδότησαν εκατοντάδες σχόλια — πολλά από τα οποία στράφηκαν όχι ενάντια στην πρακτική, αλλά ενάντια στην ίδια την οργάνωση που την κατήγγειλε.

«Η λέξη που ακούγεται περισσότερο όταν συζητάμε για τα πανηγύρια της Λέσβου είναι η "παράδοση". Υπάρχει όμως μία άλλη λέξη που ακούγεται πολύ λιγότερο, και αυτή η λέξη είναι η "ευθύνη"», έγραψε χαρακτηριστικά η A Promise to Animals. Η οργάνωση επισημαίνει ότι παρόμοια βίντεο δημοσιεύονται κάθε χρόνο στα κοινωνικά δίκτυα και σε αφιερώματα στα πανηγύρια του νησιού — και ότι πρόσφατα ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του σε σχετικό περιστατικό.

Γιατί τα άλογα σε πανηγύρια εγκυμονούν κινδύνους;

Η A Promise to Animals εξηγεί ότι το ζώο δεν είναι «διακοσμητικό στοιχείο μιας γιορτής»: τα άλογα αντιδρούν έντονα σε ξαφνικά ερεθίσματα, και όταν ένα ζώο αυτού του μεγέθους τρομάξει, οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές για το ίδιο, τον αναβάτη και τους ανθρώπους γύρω του. Σε περιβάλλον με εκκωφαντική μουσική, πυροτεχνήματα, αλκοόλ, φωνές και σπασμένα γυαλιά, η επιστημονική γνώση για τη συμπεριφορά των ιπποειδών αφήνει ελάχιστα περιθώρια για υποτίμηση του κινδύνου.

Στα πανηγύρια της Λέσβου έχουν ήδη καταγραφεί τραυματισμοί, ενώ η οργάνωση υπογραμμίζει ότι «η πρόθεση του ιδιοκτήτη — το αν αγαπά το ζώο του — δεν αλλάζει αυτή την πραγματικότητα». Το ερώτημα, όπως το θέτει η A Promise to Animals, δεν είναι αν οι ιδιοκτήτες φροντίζουν τα άλογά τους, αλλά αν ένα τέτοιο περιβάλλον συνάδει με οποιαδήποτε έννοια ευζωίας.

Τι λέει το νομικό πλαίσιο για τη συμμετοχή ζώων σε εκδηλώσεις;

Ο ν. 4830/2021 απαγορεύει κατ' αρχήν τη συμμετοχή ζώων σε θεάματα και παραστάσεις. Για εκδηλώσεις τοπικής ή λαϊκής παράδοσης προβλέπεται εξαίρεση, υπό αυστηρές προϋποθέσεις: παρουσία κτηνιάτρου, σχετική απόφαση δημοτικού συμβουλίου και — κυρίως — διασφάλιση της ευζωίας των ζώων. Η A Promise to Animals δεν αμφισβητεί ότι οι τυπικές διαδικασίες συχνά τηρούνται, αλλά θέτει το ουσιαστικό ερώτημα: αυτό που αντικρίζει κανείς στα βίντεο συνάδει πραγματικά με την έννοια της ευζωίας;

Η οργάνωση επισημαίνει επίσης ότι ακόμη και εντός των σχολίων, κάτοικοι της Λέσβου διευκρίνισαν πως η μαζική παρουσία αλόγων στα πανηγύρια δεν είναι πανάρχαιο έθιμο, αλλά πρακτική που εξαπλώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες. «Οι παραδόσεις εξελίσσονται συνεχώς — κάποιες εγκαταλείπονται, άλλες τροποποιούνται, άλλες διατηρούνται. Το γεγονός ότι κάτι επαναλαμβάνεται επί χρόνια δεν σημαίνει ότι παύει να αξιολογείται», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Πώς αντέδρασε το κοινό στην καταγγελία της A Promise to Animals;

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο των αντιδράσεων δεν ήταν η διαφωνία αυτή καθαυτή, αλλά η μετατόπιση της συζήτησης: το συχνότερο επιχείρημα στα σχόλια δεν αφορούσε καθόλου τα άλογα, αλλά τα αιγοπρόβατα που θανατώθηκαν λόγω μέτρων αντιμετώπισης ζωονόσων. Η φράση «Γιατί δεν μιλάτε για τα πρόβατα;» επαναλήφθηκε δεκάδες φορές. Καταγράφηκαν επίσης ύβρεις, προσωπικές επιθέσεις και έμμεσες προειδοποιήσεις προς όσους ανέδειξαν τα βίντεο.

Εξίσου χαρακτηριστική ήταν η τάση να παρουσιάζεται κάθε κριτική ως «επίθεση στη Λέσβο» — με σχόλια όπως «Αφήστε τη Λέσβο» και «Στοχοποιείτε το νησί». Η A Promise to Animals απαντά κατηγορηματικά: «Η καταγραφή και η δημοσιοποίηση πραγματικών εικόνων δεν αποτελεί επίθεση σε έναν τόπο. Αντίθετα, αποτελεί βασική λειτουργία της δημόσιας ενημέρωσης. Το 2026 πιστεύουμε πως κάθε πρακτική μπορεί να συζητηθεί δημόσια, χωρίς η συζήτηση να θεωρείται προσβολή μιας ολόκληρης κοινότητας».

Το εκτενές κείμενο της οργάνωσης κλείνει με ένα μήνυμα που απευθύνεται και σε όσους διαφωνούν: «Η παράδοση δεν χάνει την αξία της επειδή εξελίσσεται. Δυναμώνει». Το πραγματικό ερώτημα, καταλήγει, είναι αν μια κοινωνία μπορεί να εξετάζει κριτικά τις πρακτικές της όταν τίθενται σοβαρά ζητήματα ασφάλειας και ευζωίας — ή αν κάθε κριτική θα βαφτίζεται αυτόματα επίθεση.