Δωρεάν ένσημα για ανέργους κοντά στη σύνταξη: Ποιοι μπαίνουν στη νέα ρύθμιση

Νέα εγκύκλιος του e-ΕΦΚΑ ανοίγει τον δρόμο για δωρεάν ασφάλιση έως πέντε χρόνια σε μακροχρόνια ανέργους πριν τη σύνταξη, με τις εισφορές να καλύπτονται από τη ΔΥΠΑ και όχι από τον ίδιο τον ασφαλισμένο.

Διέξοδο σε μακροχρόνια ανέργους που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, αλλά δεν διαθέτουν τα απαραίτητα ένσημα, δίνει η δυνατότητα προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης, με τις εισφορές να καλύπτονται από τη ΔΥΠΑ.

Η νέα ρύθμιση μπορεί να εξασφαλίσει έως και πέντε επιπλέον χρόνια ασφάλισης χωρίς οικονομική επιβάρυνση για τον άνεργο, ώστε να συμπληρώσει τον απαιτούμενο ασφαλιστικό χρόνο και να θεμελιώσει δικαίωμα πλήρους σύνταξης γήρατος.

Τι αλλάζει με τη νέα διάταξη

Τον τρόπο εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 67 του νόμου 5239/2025 αποσαφηνίζει εγκύκλιος του e-ΕΦΚΑ, με τη σημαντικότερη αλλαγή να αφορά την κατάργηση των σταθερών ηλικιακών ορίων που ίσχυαν μέχρι σήμερα.

Πλέον το βασικό κριτήριο δεν είναι μια συγκεκριμένη ηλικία για όλους, αλλά το πόσο απέχει κάθε ασφαλισμένος από το δικό του όριο πλήρους συνταξιοδότησης.

Η προαιρετική ασφάλιση των μακροχρόνια ανέργων δεν αποτελεί καινούργιο θεσμό. Εφαρμόζεται από το 2000 και δημιουργήθηκε προκειμένου εργαζόμενοι που έχασαν τη δουλειά τους λίγο πριν συμπληρώσουν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης να μη βρεθούν χωρίς τη δυνατότητα θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Ποιος πληρώνει τις εισφορές

Η βασική διαφορά είναι ότι τις ασφαλιστικές εισφορές δεν καταβάλλει ο ίδιος ο άνεργος. Η σχετική δαπάνη καλύπτεται από πόρους της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης.

Με τον τρόπο αυτό, ένας μακροχρόνια άνεργος που πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις μπορεί να συνεχίσει να «χτίζει» ασφαλιστικό χρόνο χωρίς να χρειάζεται να καταβάλλει ο ίδιος τις εισφορές.

Η δυνατότητα αυτή αφορά πλέον ασφαλισμένους οι οποίοι απέχουν έως πέντε χρόνια από το ελάχιστο όριο ηλικίας που απαιτείται για να λάβουν πλήρη σύνταξη γήρατος. Το συγκεκριμένο όριο προσδιορίζεται ανάλογα με την ασφαλιστική περίπτωση κάθε ενδιαφερομένου.

Τα προηγούμενα ηλικιακά όρια

Μέχρι την αλλαγή της νομοθεσίας, η ένταξη στην προαιρετική ασφάλιση συνδεόταν με συγκεκριμένα ηλικιακά όρια. Αρχικά προβλεπόταν ότι οι άνδρες έπρεπε να έχουν συμπληρώσει το 60ό έτος και οι γυναίκες το 55ο.

Μετά τις μεταβολές στο ασφαλιστικό σύστημα, τα όρια προσαρμόστηκαν στο 62ο έτος για τους περισσότερους ασφαλισμένους και στο 57ο για ασφαλισμένους που υπάγονταν στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.

Με τη νέα διάταξη τα προκαθορισμένα αυτά ηλικιακά όρια καταργούνται. Αντί ενός ενιαίου ηλικιακού «κατωφλίου», εξετάζεται πλέον η απόσταση του ασφαλισμένου από το όριο ηλικίας που απαιτείται στη δική του περίπτωση για πλήρη σύνταξη.

Εφόσον απέχει έως πέντε χρόνια και καλύπτει τις υπόλοιπες προϋποθέσεις, μπορεί να υπαχθεί στην προαιρετική ασφάλιση. Η αλλαγή διευρύνει ουσιαστικά τη δυνατότητα αξιοποίησης του μέτρου από ασφαλισμένους που έχουν συγκεντρώσει μεγάλο μέρος του απαιτούμενου ασφαλιστικού χρόνου, αλλά μετά την απώλεια της εργασίας τους δυσκολεύονται να συμπληρώσουν τα τελευταία ένσημα.

Διακοπή ασφάλισης και πλασματικά έτη

Η εγκύκλιος του e-ΕΦΚΑ προβλέπει μία ακόμη δυνατότητα για ασφαλισμένους που έχουν ήδη φτάσει στο απαιτούμενο όριο ηλικίας για πλήρη σύνταξη, αλλά εξακολουθούν να βρίσκονται σε προαιρετική ασφάλιση προκειμένου να συμπληρώσουν τις 4.500 ημέρες.

Οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι μπορούν, με έγγραφη δήλωσή τους, να ζητήσουν τη διακοπή της προαιρετικής ασφάλισης και να εξετάσουν τη συμπλήρωση του χρόνου που τους λείπει μέσω αναγνώρισης πλασματικών ετών, εφόσον βέβαια αυτό επιτρέπεται στην περίπτωσή τους από την ασφαλιστική νομοθεσία.

Η επιλογή μπορεί να αποδειχθεί σημαντική για όσους έχουν τη δυνατότητα αναγνώρισης πλασματικού χρόνου, καθώς ενδέχεται να μη χρειαστεί να περιμένουν μέχρι να ολοκληρωθεί ολόκληρη η περίοδος της προαιρετικής ασφάλισης, προκειμένου να καταθέσουν αίτηση συνταξιοδότησης.

Κάλυψη και για αναπηρία ή θάνατο

Ο ασφαλιστικός χρόνος που δημιουργείται μέσω της προαιρετικής ασφάλισης δεν αξιοποιείται αποκλειστικά για τη σύνταξη γήρατος. Όπως διευκρινίζει ο e-ΕΦΚΑ, μπορεί να συνυπολογιστεί και για τη θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης λόγω αναπηρίας ή λόγω θανάτου, εφόσον πληρούνται οι υπόλοιπες νόμιμες προϋποθέσεις.

Η ρύθμιση επιχειρεί έτσι να καλύψει ένα κρίσιμο κενό για εργαζόμενους που χάνουν τη δουλειά τους σε ηλικία κοντά στη συνταξιοδότηση και δυσκολεύονται να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας. Αντί να χάνεται η δυνατότητα συνταξιοδότησης, επειδή υπολείπονται μερικά χρόνια ασφάλισης, παρέχεται η δυνατότητα συνέχισης της ασφαλιστικής πορείας για διάστημα έως πέντε ετών με χρηματοδότηση των εισφορών από τη ΔΥΠΑ.

Οι νέες διατάξεις εφαρμόζονται αναδρομικά από τις 17 Οκτωβρίου 2025, ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου 5239/2025.