NYT: Το σκοτεινό σχέδιο του Πούτιν στη Μολδαβία ‑ Ιερείς, πράκτορες και εξαγορά ψήφων

Μια άνευ προηγουμένου επιχείρηση αποσταθεροποίησης της Μολδαβίας έχει ενορχηστρώσει η Ρωσία, σύμφωνα με τους New York Times. Με όπλα την εξαγορά ψήφων, την προπαγάνδα μέσω ιερέων και την εκπαίδευση εξτρεμιστών, το Κρεμλίνο επιχειρεί να αποκόψει τη χώρα από τη Δύση.

Άφθονο χρήμα για την εξαγορά ανθρώπων που διάκεινται φιλικά προς τη Ρωσία, μαζική στρατολόγηση μέσω του Telegram και ιερείς που μετέφεραν αντιευρωπαϊκά μηνύματα από τον άμβωνα με το αζημίωτο, περιελάμβανε το εκτεταμένο σχέδιο της Μόσχας για τον έλεγχο της Μολδαβίας.

Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ των New York Times, το οποίο επικαλείται Δυτικούς αξιωματούχους των μυστικών υπηρεσιών, η συγκεκριμένη επιχείρηση του Κρεμλίνου ξεπερνά κατά πολύ τις συνηθισμένες πρακτικές παραπληροφόρησης και κυβερνοεπιθέσεων, αποτελώντας ένα πανάκριβο πρόγραμμα εξαγοράς ψήφων αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων.

Ο ρόλος του Ιλάν Σορ και η ρωσική «Silicon Valley»

Κεντρικό πρόσωπο της χρηματοδότησης φέρεται να είναι ο Μολδαβός δισεκατομμυριούχος Ιλάν Σορ, ο οποίος εγκατέλειψε τη χώρα του το 2019 μετά από κατηγορίες για τραπεζική απάτη 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων. Το φιλόδοξο πρόγραμμα φέρει τη σφραγίδα του Σκόλκοβο, της ρωσικής απάντησης στη Silicon Valley.

Πλέον, ο Σορ έχει εγκατασταθεί στη Ρωσία και αναφέρεται στον Σεργκέι Κιριγένκο, υψηλόβαθμο στέλεχος της κυβέρνησης Πούτιν. Την ίδια στιγμή που ο Ρώσος πρόεδρος κατηγορούσε τη Δύση για «υστερία», συγκαλούσε συσκέψεις με στόχο την εκ των έσω κατάρρευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, χρησιμοποιώντας τη Μολδαβία ως στρατηγικό προγεφύρωμα.

Η φιλοδυτική κυβέρνηση της Μάγια Σάντου έχει θέσει την ένταξη στην ΕΕ ως απόλυτη προτεραιότητα. Ωστόσο, κάθε εκλογική διαδικασία -συμπεριλαμβανομένου του πρόσφατου κρίσιμου δημοψηφίσματος- μετατράπηκε σε πεδίο μάχης απέναντι στις μεθόδους ρωσικής επιρροής.

Στρατολόγηση ιερέων και αντιευρωπαϊκά κηρύγματα

Η Μόσχα χρησιμοποίησε ακόμη και την Ορθόδοξη Εκκλησία για να προωθήσει τα συμφέροντά της, πληρώνοντας κληρικούς για να στρατολογήσουν ψηφοφόρους. Εκατοντάδες Μολδαβοί ιερείς ταξίδεψαν στη Ρωσία το καλοκαίρι του 2024, όπου επισκέφτηκαν ιερούς τόπους και ανώτερους εκκλησιαστικούς ηγέτες.

Πριν επιστρέψουν, υπέγραψαν συμβόλαια για την έκδοση χρεωστικών καρτών από τη ρωσική τράπεζα Promsvyazbank, η οποία συνδέεται με το υπουργείο Άμυνας και κατέχει το 49% της εταιρείας του Ιλάν Σορ. Μέσω αυτών, δηλώνονταν ως υπάλληλοι της Evrazia, ενός φιλορωσικού οργανισμού. Σε αντάλλαγμα για περίπου 1.000 δολάρια, παρότρυναν τους πιστούς να καταψηφίσουν το φιλοευρωπαϊκό δημοψήφισμα. Χαρακτηριστικό είναι το κήρυγμα ιερέα που ρωτούσε τους πιστούς: «Εμείς, ο λαός, τι θέλουμε; Τα Σόδομα και τα Γόμορρα; Να μας κάψει ο Θεός ζωντανούς;».

Μυστικά στρατόπεδα και εκπαίδευση στη βία

Το καλοκαίρι του 2025, οι Ρώσοι έστησαν μια «κατασκήνωση» με πολλές ανέσεις στη Σερβία για την εκπαίδευση ατόμων που θα επηρέαζαν τα εκλογικά αποτελέσματα. Παρόμοια προγράμματα «μετατροπής σε στρατιώτες» έτρεχαν στη Βοσνία και τη Μόσχα.

Υπό την επίβλεψη της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών (GRU), οι συμμετέχοντες εκπαιδεύονταν στο πώς να σπάνε τον κλοιό της αστυνομίας, στη χρήση όπλων, εκρηκτικών, τον χειρισμό drones και την πρόκληση εμπρησμών. Η αμοιβή άγγιζε τα 400 δολάρια για τριήμερη ή τετραήμερη εκπαίδευση, ενώ όσοι έδειχναν απροθυμία αντιμετώπιζαν μέχρι και ξυλοδαρμούς από τους εκπαιδευτές τους.

Σύμφωνα με έγγραφα, οι άνθρωποι του Σορ προσέγγισαν πάνω από 150.000 Μολδαβούς, μοιράζοντας 20 εκατομμύρια δολάρια σε 38.000 άτομα πριν από το δημοψήφισμα. Από αυτούς, 35.000 έδρασαν ως «ακτιβιστές» και 1.200 ως ανώτεροι διαχειριστές της επιχείρησης.

Η προσπάθεια πρόκλησης χάους και η αντίδραση του Κισινάου

Η κορύφωση του σχεδίου είχε προγραμματιστεί για την ημέρα των εκλογών, στις 28 Σεπτεμβρίου 2025. Πράκτορες με κίτρινα και μπλε περιβραχιόνια ετοιμάζονταν να προκαλέσουν χάος στην πρωτεύουσα Κισινάου, την ώρα που Ρώσοι χάκερ αναλάμβαναν τον έλεγχο χιλιάδων router της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής.

Ωστόσο, οι μολδαβικές Αρχές πρόλαβαν να εξαρθρώσουν μεγάλο μέρος του δικτύου μέσα από συνεχείς επιδρομές σε σπίτια και συλλήψεις συμμετεχόντων. Ειδικοί στον κυβερνοχώρο με δυτική βοήθεια μπλόκαραν τις επιθέσεις και, παρά τις διαμαρτυρίες που ξέσπασαν, αποφεύχθηκαν σοβαρά επεισόδια. Τελικά, το κόμμα της Μάγια Σάντου επικράτησε οριακά με κάτι παραπάνω από 50% της βοήθεια της διασποράς.

Παρά την αποτυχία πρόκλησης γενικευμένης σύρραξης, οι New York Times καταλήγουν πως το Κρεμλίνο πέτυχε να αναγκάσει τη Μολδαβία να σπαταλήσει τεράστιους πόρους για την άμυνά της. Στο Κισινάου, πάντως, γνωρίζουν καλά πως η Μόσχα επενδύει σε ένα μακροπρόθεσμο παιχνίδι διαρκείας.