«Ιερός πόλεμος» στην Ιταλία: Καλόγριες μάχονται για να μη χάσουν παραλία που διαχειρίζονται από το 1946

Μια ασυνήθιστη διαμάχη έχει ξεσπάσει στις ακτές της Λιγυρίας, με μια ομάδα ηλικιωμένων καλογριών να βρίσκεται αντιμέτωπη με τις τοπικές αρχές για τη διαχείριση μιας παραλίας την οποία διαχειρίζεται εδώ και 80 χρόνια. Η υπόθεση, την οποία ιταλικά μέσα ενημέρωσης έχουν χαρακτηρίσει «ιερό πόλεμο», αποτελεί ένα ακόμη επεισόδιο στη μακρόχρονη σύγκρουση γύρω από τις ιδιωτικές παραχωρήσεις στις ακτές της Ιταλίας.

Στο επίκεντρο, σύμφωνα με τον Guardian, βρίσκεται μια έκταση περίπου 50 μέτρων αμμουδιάς στο Bagni Gino Garrone, στο παραθαλάσσιο Σποτόρνο της Λιγυρίας. Το θέρετρο διαχειρίζονται καλόγριες του τάγματος Suore di Carità di Santa Maria, ωστόσο οι δημοτικές αρχές αποφάσισαν ότι η παραχώρηση θα πρέπει πλέον να περάσει από δημόσιο διαγωνισμό.

Η απόφαση συνδέεται τόσο με την προσπάθεια συμμόρφωσης με τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις παραχωρήσεις παραλιών όσο και με τις περιφερειακές διατάξεις που προβλέπουν συγκεκριμένες ποσοστώσεις ελεύθερης πρόσβασης στις ακτές.

Διαχειρίζονται την παραλία από το 1946

Οι καλόγριες ανέλαβαν τη διαχείριση του παραθαλάσσιου χώρου το 1946 και για δεκαετίες εξαιρούνταν από τους συνήθεις εμπορικούς κανόνες, καθώς τα έσοδα από τη λειτουργία του προορίζονταν για φιλανθρωπικούς και κοινωφελείς σκοπούς.

Μεταξύ άλλων, χρηματοδοτούν ένα σχολείο για μικρά παιδιά στο Σποτόρνο καθώς και μια θερινή κατασκήνωση στην παραλία.

Όπως συμβαίνει με χιλιάδες ιδιωτικές παραλίες στην Ιταλία, οι καλόγριες νοικιάζουν εδώ και δεκαετίες ξαπλώστρες και ομπρέλες στους λουόμενους. Η βασική διαφορά, όπως υποστηρίζουν, είναι ότι τα χρήματα δεν αποτελούν επιχειρηματικό κέρδος, αλλά επιστρέφουν στις φιλανθρωπικές δραστηριότητές τους.

Το καθεστώς, όμως, που επέτρεπε τη χρήση παραλιών για κοινωφελείς σκοπούς δεν υφίσταται πλέον. Ο δήμαρχος του Σποτόρνο, Ματία Φιορίνι, ενημέρωσε τις μοναχές ότι η παραχώρηση πρόκειται να επαναχαρακτηριστεί ως «ελεύθερη οργανωμένη παραλία». Αυτό σημαίνει ότι η πρόσβαση στην ακτή θα είναι δωρεάν για όλους, ενώ οι επισκέπτες θα μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, να πληρώνουν ένα μικρό ποσό για ξαπλώστρες και ομπρέλες. Εάν οι καλόγριες θέλουν να συνεχίσουν να διαχειρίζονται την παραλία, θα πρέπει να διεκδικήσουν την παραχώρηση μέσω δημόσιου διαγωνισμού.

Η απόφαση προκάλεσε την έντονη αντίδρασή τους. Κατά τη διάρκεια δημόσιας συζήτησης, η αδελφή Μιράντα, η οποία είναι άνω των 80 ετών, απευθύνθηκε ευθέως στον δήμαρχο. «Είναι δική μας. Γιατί θέλει ο δήμος να μας πάρει την παραλία; Αν το κάνουν, δεν θα μπορέσουμε να κρατήσουμε ούτε το σχολείο σε λειτουργία», είπε, σύμφωνα με την έκδοση του Τορίνο της Corriere della Sera.

Οι μοναχές υποστηρίζουν ότι η λειτουργία του χώρου ως «ελεύθερης οργανωμένης παραλίας» θα περιορίσει σημαντικά τα έσοδά τους και, κατά συνέπεια, τα χρήματα που μπορούν να διαθέτουν στις κοινωφελείς τους δράσεις. Ο Φιορίνι, από την πλευρά του, εμφανίζεται αποφασισμένος να προχωρήσει στην εφαρμογή των νέων κανόνων. Όπως ξεκαθάρισε, εάν οι καλόγριες επιθυμούν να εξακολουθήσουν να διαχειρίζονται την παραχώρηση, «πρέπει να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό, όπως όλοι οι άλλοι». Ο σχετικός διαγωνισμός αναμένεται να προκηρυχθεί το φθινόπωρο.

Η υπόθεση του Σποτόρνο έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο δήμος θα μπορούσε να γίνει ένας από τους πρώτους στην Ιταλία που συμμορφώνονται με τη διορία της 30ής Ιουνίου 2027 για την προκήρυξη δημόσιων διαγωνισμών που αφορούν υφιστάμενες ιδιωτικές παραχωρήσεις παραλιών, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής οδηγίας Μπολκενστάιν.

Το ζήτημα αποτελεί εδώ και περίπου δύο δεκαετίες ένα από τα πιο επίμονα πεδία σύγκρουσης μεταξύ της Ιταλίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Προηγούμενες ιταλικές κυβερνήσεις αντιστάθηκαν στην εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού, δεχόμενες ισχυρές πιέσεις από τους ιδιοκτήτες και διαχειριστές των οργανωμένων παραλιών, οι οποίοι φοβούνται ότι μέσα από τους ανοικτούς διαγωνισμούς μπορεί να χάσουν επιχειρήσεις που σε πολλές περιπτώσεις είναι εξαιρετικά κερδοφόρες.

Τελικά, η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι αναγκάστηκε να συμφωνήσει στην εφαρμογή της σχετικής προθεσμίας, υπό την πίεση τόσο των Βρυξελλών όσο και αποφάσεων ιταλικών δικαστηρίων.