Το χωριό που έχει έτοιμο σχέδιο εκκένωσης αν «πέσει» το βουνό από πάνω τους

Τον Μάιο του 2025, το ελβετικό χωριό Μπλάτεν σχεδόν εξαφανίστηκε μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Μια τεράστια κατολίσθηση πάγου και βράχων από τον παγετώνα Μπιρτς κάλυψε περίπου το 90% του οικισμού, καταστρέφοντας εκατοντάδες ιστορικά σπίτια. Οι κάτοικοι είχαν απομακρυνθεί εγκαίρως, καθώς οι Αρχές είχαν εντοπίσει ανησυχητικές γεωλογικές ενδείξεις, ωστόσο ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του.

Έναν χρόνο αργότερα, ένα ακόμη ελβετικό χωριό βρίσκεται στο μικροσκόπιο των επιστημόνων.

Το Κάντερστεγκ, στο καντόνι της Βέρνης, αριθμεί περίπου 1.300 κατοίκους και αποτελεί δημοφιλή ορεινό προορισμό. Πάνω από το χωριό βρίσκεται ο βραχώδης σχηματισμός Spitze Stei, ένα τμήμα του οποίου παρουσιάζει εδώ και χρόνια αυξημένη αστάθεια.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι συνολικά 15 έως 20 εκατομμύρια κυβικά μέτρα βράχου θα μπορούσαν να κινηθούν, αν και θεωρούν πιθανότερο να υπάρξει σταδιακή αποκόλληση τμημάτων και όχι μία ενιαία, καταστροφική κατάρρευση.

Προς το παρόν το Κάντερστεγκ δεν βρίσκεται υπό άμεση απειλή και δεν έχει εκκενωθεί. Υπάρχουν, ωστόσο, ήδη σχέδια απομάκρυνσης των κατοίκων σε περίπτωση που οι μετρήσεις δείξουν ότι ο κίνδυνος αυξάνεται.

Η κατάσταση παρακολουθείται με εντυπωσιακή ακρίβεια. Ραντάρ, κάμερες, αισθητήρες, συστήματα GNSS, drones, δορυφορικές μετρήσεις και επίγειες σαρώσεις laser καταγράφουν διαρκώς ακόμη και μικρές μετακινήσεις του βουνού.

Στο επίκεντρο βρίσκεται και η κλιματική αλλαγή. Το λιώσιμο του μόνιμα παγωμένου εδάφους, του λεγόμενου permafrost, μπορεί να αποσταθεροποιήσει ορεινές πλαγιές που για δεκαετίες ή αιώνες συγκρατούνταν από τον πάγο. Ειδικοί προειδοποιούν ότι, καθώς οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν, κατολισθήσεις και άλλα ακραία φαινόμενα ενδέχεται να γίνουν συχνότερα στις Άλπεις.

Οι κάτοικοι, πάντως, εμφανίζονται ψύχραιμοι, γνωρίζοντας ότι η περιοχή παρακολουθείται εδώ και χρόνια.

Το Κάντερστεγκ δεν είναι ακόμη το «επόμενο Μπλάτεν». Η ιστορία του όμως δείχνει πόσο γρήγορα αλλάζει πλέον το τοπίο των Άλπεων — και γιατί ένα βουνό που έμοιαζε ακίνητο μπορεί ξαφνικά να γίνει απειλή.