Ζελεδάκια που μοιάζουν με καραμέλες στέλνουν παιδιά στο νοσοκομείο – Τι αποκαλύπτει νέα έρευνα

Ένα πολύχρωμο ζελεδάκι, ένα μπισκότο ή ένα κομμάτι σοκολάτας μπορεί στα μάτια ενός μικρού παιδιού να μοιάζει με ένα απολύτως συνηθισμένο γλυκό. Όταν όμως πρόκειται για βρώσιμο προϊόν κάνναβης, η εικόνα αυτή μπορεί να κρύβει έναν σοβαρό κίνδυνο.

Ένα πολύχρωμο ζελεδάκι, ένα μπισκότο ή ένα κομμάτι σοκολάτας μπορεί στα μάτια ενός μικρού παιδιού να μοιάζει με ένα απολύτως συνηθισμένο γλυκό. Όταν όμως πρόκειται για βρώσιμο προϊόν κάνναβης, η εικόνα αυτή μπορεί να κρύβει έναν σοβαρό κίνδυνο.

Νέα μελέτη που εξέτασε στοιχεία από τα αμερικανικά κέντρα δηλητηριάσεων καταγράφει μια εντυπωσιακή αύξηση των περιστατικών κατά τα τελευταία 25 χρόνια, με τα παιδιά μικρής ηλικίας να αποτελούν την πιο ευάλωτη ομάδα.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο BMC Public Health, ανέλυσε δεδομένα από το Εθνικό Σύστημα Δεδομένων Δηλητηριάσεων των ΗΠΑ και διαπίστωσε ότι οι ακούσιες καταπόσεις ψυχοδραστικών ουσιών από παιδιά κάτω των 6 ετών αυξήθηκαν κατά 3.307% μεταξύ 2000 και 2024.

Πάνω από 41.000 περιστατικά σε παιδιά

Συνολικά, καταγράφηκαν 41.612 περιστατικά ακούσιας κατάποσης ψυχοδραστικών ουσιών από παιδιά κάτω των 6 ετών κατά την εξεταζόμενη περίοδο.

Τα μικρότερα παιδιά ήταν εκείνα που συγκέντρωσαν το μεγαλύτερο μέρος των περιστατικών. Τα παιδιά κάτω των 3 ετών αντιπροσώπευαν το 57,6% του συνόλου, γεγονός που αποδίδεται και στη φυσική συμπεριφορά των νηπίων να εξερευνούν το περιβάλλον τους βάζοντας αντικείμενα και προϊόντα στο στόμα.

Και υπάρχει ένα ακόμη στοιχείο που κάνει την εικόνα πιο ανησυχητική: το 96,4% των περιστατικών συνέβη μέσα στο σπίτι.

Η κάνναβη και τα προϊόντα της κυριάρχησαν στα δεδομένα, καθώς αντιπροσώπευαν το 84,7% όλων των περιστατικών. Ακολούθησαν η κοκαΐνη και η μεθαμφεταμίνη με 8,4%, τα μανιτάρια ψιλοκυβίνης με 3,5%, τα οπιοειδή με 2,8% και η κεταμίνη με 0,6%.

Τα ζελεδάκια βρίσκονται στο επίκεντρο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα λεγόμενα edibles, δηλαδή τα βρώσιμα προϊόντα κάνναβης.

Ζελεδάκια, μπισκότα και άλλα προϊόντα που περιέχουν κάνναβη άρχισαν να εμφανίζονται στα δεδομένα από το 2013 και στη συνέχεια παρουσίασαν απότομη αύξηση. Περίπου από το 2019, τα βρώσιμα προϊόντα είχαν εξελιχθεί στην κυρίαρχη μορφή έκθεσης στην κάνναβη μεταξύ των μικρών παιδιών.

Συνολικά, τα βρώσιμα προϊόντα αντιπροσώπευαν το 47,9% των περιστατικών.

Η εξήγηση είναι αρκετά απλή: για ένα μικρό παιδί, ένα ζελεδάκι κάνναβης μπορεί να μην διαφέρει οπτικά από μια συνηθισμένη καραμέλα. Το ίδιο μπορεί να συμβεί με ένα μπισκότο, μια σοκολάτα ή κάποιο άλλο γλυκό.

Η ολοένα μεγαλύτερη διαθεσιμότητα τέτοιων προϊόντων στα αμερικανικά νοικοκυριά, σε συνδυασμό με τη νομιμοποίηση της κάνναβης σε αρκετές περιοχές των ΗΠΑ, φαίνεται να έχει συμβάλει στην αύξηση των περιστατικών.

Τα νήπια κινδυνεύουν περισσότερο

Δεν είχαν όλες οι καταπόσεις σοβαρές συνέπειες. Περίπου τα μισά παιδιά, συγκεκριμένα 50,6%, δεν παρουσίασαν κλινικές επιπτώσεις ή εμφάνισαν μόνο ήπια συμπτώματα.

Ωστόσο, στο 30,8% των περιστατικών καταγράφηκαν μέτριες επιπτώσεις, ενώ περίπου 5% συνδέθηκαν με σοβαρές συνέπειες, ικανές να προκαλέσουν μόνιμη βλάβη ή να απειλήσουν τη ζωή.

Συνολικά, έξι παιδιά έχασαν τη ζωή τους κατά την περίοδο που εξετάστηκε, όλα κάτω των 3 ετών.

Η ηλικία φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στη σοβαρότητα της δηλητηρίασης. Τα παιδιά κάτω των 3 ετών είχαν περίπου 54% μεγαλύτερη πιθανότητα να παρουσιάσουν σοβαρές επιπτώσεις και περίπου 23% μεγαλύτερη πιθανότητα να χρειαστούν νοσηλεία σε ΜΕΘ.

Για ένα μικρό παιδί, άλλωστε, η ίδια ποσότητα μιας ουσίας μπορεί να αντιστοιχεί σε πολύ μεγαλύτερη δόση σε σχέση με έναν ενήλικα, λόγω του μικρότερου σωματικού βάρους. Επιπλέον, ένα νήπιο μπορεί να μην είναι σε θέση να εξηγήσει τι ακριβώς έχει καταπιεί, γεγονός που μπορεί να καθυστερήσει την αναγνώριση της δηλητηρίασης.

Η φεντανύλη συνδέθηκε με τις σοβαρότερες επιπτώσεις

Παρότι τα οπιοειδή αντιπροσώπευαν μόλις το 2,8% των περιστατικών, συνδέθηκαν δυσανάλογα συχνά με σοβαρές επιπλοκές.

Τα παιδιά που είχαν εκτεθεί σε οπιοειδή παρουσίασαν περίπου 2,6 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα εισαγωγής σε ΜΕΘ.

Ιδιαίτερα ανησυχητικά ήταν τα στοιχεία για τη φεντανύλη. Η έκθεση στη συγκεκριμένη ουσία συνδέθηκε με περίπου 7,7 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα σοβαρών επιπτώσεων σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ουσίες. Από τους έξι θανάτους που καταγράφηκαν, οι τέσσερις αφορούσαν έκθεση στη φεντανύλη.

Αντίστοιχα, η κοκαΐνη και η μεθαμφεταμίνη, αν και αποτελούσαν μικρότερο ποσοστό του συνόλου, συνδέθηκαν επίσης με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών και νοσηλείας σε ΜΕΘ.

Απότομη αύξηση και στις ουσίες ψιλοκυβίνης

Μια ακόμη τάση που εντόπισαν οι ερευνητές αφορά τα προϊόντα ψιλοκυβίνης.

Οι περιπτώσεις ακούσιας κατάποσης από παιδιά άρχισαν να αυξάνονται έντονα περίπου από το 2018 και μέχρι το 2024 είχαν αυξηθεί κατά περισσότερο από 1.400%.

Κατά τα δύο τελευταία χρόνια της μελέτης, οι περιπτώσεις κατάποσης ψυχεδελικών ουσιών είχαν ξεπεράσει όλες τις υπόλοιπες κατηγορίες ψυχαγωγικών ναρκωτικών, με εξαίρεση την κάνναβη.

Το μεγαλύτερο μέρος του κινδύνου βρίσκεται μέσα στο σπίτι

Το γεγονός ότι πάνω από 9 στα 10 περιστατικά συνέβησαν σε κατοικία αναδεικνύει τη σημασία της ασφαλούς αποθήκευσης.

Οι ερευνητές επισημαίνουν την ανάγκη τα προϊόντα που περιέχουν ψυχοδραστικές ουσίες να φυλάσσονται κλειδωμένα, μακριά από την πρόσβαση και το οπτικό πεδίο των παιδιών.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα βρώσιμα προϊόντα, ακριβώς επειδή η εμφάνισή τους μπορεί να τα κάνει να μοιάζουν με συνηθισμένα τρόφιμα. Μάλιστα, οι συσκευασίες που περιέχουν πολλές μερίδες αυξάνουν τον κίνδυνο, καθώς ένα παιδί μπορεί να καταναλώσει περισσότερα από ένα κομμάτια πριν αντιληφθεί κάποιος ενήλικας τι έχει συμβεί.

Οι ειδικοί προτείνουν αυστηρότερες προδιαγραφές στις συσκευασίες, σαφέστερη επισήμανση και περιορισμούς στις μερίδες.

Για ένα μικρό παιδί, άλλωστε, η διαφορά ανάμεσα σε μια καραμέλα και ένα ζελεδάκι κάνναβης μπορεί να είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη. Και ακριβώς αυτή η ομοιότητα είναι που μετατρέπει ένα προϊόν που μοιάζει αθώο σε πιθανή πηγή σοβαρού κινδύνου.