Πώς ένα τζακούζι μπορεί να σε σκοτώσει

Ένας ελάχιστα γνωστός αλλά εξαιρετικά επικίνδυνος παράγοντας μπορεί να μετατρέψει ένα πολυτελές τζακούζι ή υδρομασάζ σε θανάσιμη παγίδα.

Ο λόγος για τον εγκλωβισμό λόγω αναρρόφησης (suction entrapment), ένα φαινόμενο κατά το οποίο η ισχυρή υποπίεση που δημιουργεί το σύστημα φιλτραρίσματος ακινητοποιεί τον λουόμενο κάτω από την επιφάνεια του νερού, καθιστώντας αδύνατη την απελευθέρωσή του.

Όταν ένα σώμα καλύψει το στόμιο αναρρόφησης ή την αποχέτευση του τζακούζι, η δύναμη της αντλίας μπορεί να ασκήσει πίεση εκατοντάδων κιλών. Το μέγεθος της δύναμης αυτής είναι συχνά τόσο μεγάλο, που ακόμα και η συνδρομή άλλων ενηλίκων αποβαίνει άκαρπη αν δεν απενεργοποιηθεί αμέσως η παροχή ρεύματος.

Οι τρεις τύποι εγκλωβισμού στο νερό

Σύμφωνα με τον Ματ Ρέινολντς, ειδικό σε θέματα υδραυλικής ασφάλειας και ιατροδικαστικό μηχανικό, οι κίνδυνοι που σχετίζονται με τα στόμια αναρρόφησης σε πισίνες και τζακούζι κατατάσσονται σε τρεις βασικές κατηγορίες:

• Παγίδευση μαλλιών: Αφορά κυρίως άτομα με μακριά μαλλιά, τα οποία παρασύρονται από τη δίνη της αναρρόφησης και μπλέκονται στο κάλυμμα της αποχέτευσης, κρατώντας το κεφάλι του λουόμενου κάτω από το νερό.
• Εγκλωβισμός σώματος: Συμβαίνει όταν ο κορμός ή η πλάτη καλύψει πλήρως το στόμιο. Δημιουργείται απόλυτη στεγανοποίηση και η αρνητική πίεση «κολλάει» το σώμα στον πυθμένα. Ο εγκλωβισμός αυτός είναι σχεδόν αδύνατο να λυθεί χωρίς την άμεση απενεργοποίηση της αντλίας.
• Παγίδευση άκρων: Λαμβάνει χώρα όταν ένα δάχτυλο ή άκρο εισχωρήσει σε κατεστραμμένο κάλυμμα ή μικρή οπή, όπου εγκλωβίζεται λόγω της συνδυασμένης πίεσης και τριβής.

Λόγω του μικρότερου σωματικού τους βάρους και της περιορισμένης δύναμης, τα παιδιά αποτελούν τα συχνότερα θύματα αυτών των ατυχημάτων. Η τραγική υπόθεση της 7χρονης Βιρτζίνια Γκρέιμ Μπέικερ το 2002 στις ΗΠΑ —εγγονής του πρώην υπουργού Εξωτερικών Τζέιμς Μπέικερ— οδήγησε σε αυστηρή ομοσπονδιακή νομοθεσία για την υποχρεωτική τοποθέτηση ειδικών καλυμμάτων ασφαλείας. Ωστόσο, τα πρότυπα αυτά δεν εφαρμόζονται παγκοσμίως.

Η τραγωδία στη Βαλένθια και οι έρευνες των αρχών

Το ζήτημα ήρθε ξανά στην επικαιρότητα μετά τον μυστηριώδη θάνατο ενός ζευγαριού παραθεριστών σε βίλα στην Κουγιέρα, κοντά στη Βαλένθια της Ισπανίας. Η 51χρονη Θωμασίνα Τόμπιν και ο 48χρονος σύζυγός της, Πάτρικ Τόμπιν, εντοπίστηκαν νεκροί μέσα στο τζακούζι από τα έφηβα παιδιά τους.

Η ιατροδικαστική εξέταση απέκλεισε την εγκληματική ενέργεια, ενώ τα ευρήματα ενισχύουν το σενάριο του ατυχήματος λόγω αναρρόφησης:

• Σημάδια και αμυχές: Στα σώματα των θυμάτων εντοπίστηκαν έντονα σημάδια πίεσης, ιδιαίτερα στον 48χρονο.
• Σενάριο διάσωσης: Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο σύζυγος παγιδεύτηκε πρώτος στον πυθμένα και η σύζυγός του έχασε τη ζωή της στην απεγνωσμένη προσπάθειά της να τον απελευθερώσει.
• Αίτια θανάτου: Τα προκαταρκτικά στοιχεία δείχνουν ότι το ζευγάρι υπέστη καρδιακή ανακοπή λόγω οξέος στρες, εξάντλησης και ασφυξίας, προσπαθώντας να ξεφύγει από την «υδραυλική λαβή» του συστήματος.

Μέτρα προστασίας και πρόληψη

Οι οργανώσεις ασφαλείας υπογραμμίζουν ότι οι λουόμενοι δεν πρέπει ποτέ να κάθονται πάνω ή κοντά στα στόμια αποχέτευσης και οφείλουν να αποφεύγουν τη χρήση σπα αν τα καλύμματα λείπουν ή είναι φθαρμένα.

Παράλληλα, τα σύγχρονα συστήματα οφείλουν να διαθέτουν πολλαπλά στόμια αναρρόφησης (ώστε να κατανέμεται η πίεση) και αυτόματες βαλβίδες απελευθέρωσης κενού (SVRS), οι οποίες διακόπτουν τη λειτουργία της αντλίας μόλις εντοπίσουν απότομη αύξηση της αντίστασης.