Υπάρχει πιθανότητα να ενταχθεί ο Καναδάς στην ΕΕ;

Η κλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων ανάμεσα στις ΗΠΑ και τον Καναδά, οι οποίες καταγράφονται ως οι χειρότερες των τελευταίων δεκαετιών, αναγκάζει την Οτάβα να αναζητήσει νέους στρατηγικούς συμμάχους.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Καναδάς επιταχύνει τις διπλωματικές του κινήσεις για την εμβάθυνση των οικονομικών και αμυντικών δεσμών του με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με αποκαλύψεις της Wall Street Journal, ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ πραγματοποιεί διαδοχικές συνομιλίες με Ευρωπαίους ηγέτες στη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία, διερευνώντας τη δυνατότητα μιας πρωτοφανούς προσέγγισης με τις Βρυξέλλες.

Αν και το σενάριο μιας πλήρους ένταξης του Καναδά στην ΕΕ παραμένει θεσμικά και γεωγραφικά μακρινό, οι Καναδοί αξιωματούχοι εξετάζουν σοβαρά τη σύναψη μιας διευρυμένης «συμφωνίας σύνδεσης». Μια τέτοια εξέλιξη θα παρείχε στη χώρα προνομιακή πρόσβαση στην ενιαία αγορά της ΕΕ, η οποία αποτιμάται στα 21 τρισεκατομμύρια δολάρια, με ιδιαίτερη έμφαση σε τομείς ζωτικής σημασίας όπως η ενέργεια, η τεχνητή νοημοσύνη, τα κρίσιμα ορυκτά και η αμυντική βιομηχανία.

Η γεωπολιτική στροφή προς την Ευρώπη και οι παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις

Η στρατηγική επανατοποθέτηση της Οτάβα ενισχύεται από τις ραγδαίες διεθνείς εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένων των πιέσεων του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τον έλεγχο της Γροιλανδίας, αλλά και των αναταράξεων στη Μέση Ανατολή. Ο Μαρκ Κάρνεϊ έχει πυκνώσει τις επαφές του τόσο με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον Φινλανδό πρόεδρο Αλεξάντερ Στουμπ, όσο και με ηγέτες που διατηρούν διαύλους επικοινωνίας με την Ουάσινγκτον, όπως η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι.

Ήδη από τις αρχές του καλοκαιριού, στο περιθώριο των προκαταρκτικών συναντήσεων της Ομάδας των Επτά (G7) στη Γαλλία, Καναδοί και Ευρωπαίοι διπλωμάτες προσδιόρισαν 11 συγκεκριμένους τομείς συνεργασίας. Στόχος είναι η σταδιακή αποδέσμευση από την τεχνολογική, αμυντική και εμπορική εξάρτηση από τις ΗΠΑ. Μάλιστα, κατά τη συνάντηση του Κάρνεϊ με τον Μακρόν στο Παρίσι, οι Γάλλοι αξιωματούχοι φέρονται να εξεπλάγησαν από την ταχύτητα και την ευρύτητα των καναδικών προτάσεων.

Ενέργεια, άμυνα και το στοίχημα της ανεξαρτητοποίησης

Η προσέγγιση αυτή δεν περιορίζεται σε επίπεδο διακηρύξεων αλλά αποτυπώνεται ήδη σε συμφωνίες δισεκατομμυρίων. Ο Κάρνεϊ βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, με τις δύο πλευρές να ολοκληρώνουν τις διαπραγματεύσεις για την αγορά γερμανικών υποβρυχίων από τον Καναδά, ύψους 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκονται προτάσεις για τη διευκόλυνση της κινητικότητας εργαζομένων, την επέκταση των ακαδημαϊκών ανταλλαγών, καθώς και κοινές επενδύσεις σε υποδομές cloud, κέντρα δεδομένων, υποβρύχια καλώδια και δορυφορικά δίκτυα.

Στον τομέα της ενέργειας, ο Καναδός πρωθυπουργός επιδιώκει τη δημιουργία νέων υποδομών που θα επιτρέψουν την απευθείας εξαγωγή καναδικού φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά. Η προσπάθεια αυτή θεωρείται ζωτικής σημασίας για τον Καναδά, καθώς σήμερα τα δύο τρίτα των συνολικών εξαγωγών της χώρας κατευθύνονται προς τις ΗΠΑ, καθιστώντας την καναδική οικονομία ιδιαίτερα ευάλωτη στις διαθέσεις της Ουάσινγκτον.

Επιφυλακτικότητα στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες

Ο Μαρκ Κάρνεϊ, αξιοποιώντας και την εμπειρία του ως πρώην διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, ποντάρει στο ότι η ενίσχυση των σχέσεων με την Ευρώπη θα προσφέρει στην Οτάβα το απαραίτητο οικονομικό και διπλωματικό ανάθεμα απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις. Η αναδιαμόρφωση, ωστόσο, του μακροχρόνιου προσανατολισμού της καναδικής οικονομίας αποτελεί ένα εξαιρετικά σύνθετο εγχείρημα.

Από την πλευρά τους, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν τις καναδικές προτάσεις με θετικό ενδιαφέρον αλλά και με ιδιαίτερη επιφυλακτικότητα. Αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες ανησυχούν ότι μια απότομη και θεαματική σύσφιξη των σχέσεων ΕΕ-Καναδά ενδέχεται να προκαλέσει την αντίδραση της Ουάσινγκτον, πυροδοτώντας νέο κύκλο εντάσεων στις διατλαντικές σχέσεις.