Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανοίγει τον δρόμο για ειδική σχέση με τον Καναδά ‑ Νέα συμμαχία απέναντι στους δασμούς Τραμπ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προτείνει στον Καναδά να γίνει το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της ΕΕ, μέσω μιας νέας «Συμμαχίας για το Μέλλον» σε εμπόριο, ενέργεια και άμυνα, καθώς η Οτάβα αποστασιοποιείται από τις ΗΠΑ του Τραμπ.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανοίγει τον δρόμο για μια ειδική σχέση με τον Καναδά, με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν (Ursula von der Leyen), να προτείνει η Οτάβα να καταστεί το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της Ένωσης, στο πλαίσιο μιας νέας συμμαχίας για εμπόριο, ασφάλεια, τεχνολογία και άμυνα.

Η πρόταση διατυπώθηκε την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου, κατά την ετήσια ομιλία της φον ντερ Λάιεν για την Κατάσταση της Ένωσης, ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο. Στην αίθουσα βρισκόταν ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ (Mark Carney), ο οποίος έγινε δεκτός με παρατεταμένο χειροκρότημα και αναμένεται να απευθυνθεί στους ευρωβουλευτές την Πέμπτη.

«Θα ήθελα να συνεργαστώ μαζί σας για να ανοίξουμε την πόρτα ώστε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της ΕΕ», δήλωσε η πρόεδρος της Επιτροπής απευθυνόμενη στον Κάρνεϊ. Η κίνηση εντάσσεται στην προσπάθεια της Οτάβας να μειώσει την εξάρτησή της από το εμπόριο με τις ΗΠΑ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι δασμοί της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) και οι επαναλαμβανόμενες αναφορές του στην ιδέα ο Καναδάς να γίνει η 51η πολιτεία των ΗΠΑ έχουν επιβαρύνει τις διμερείς σχέσεις.

Τι προβλέπει η «Συμμαχία για το Μέλλον» ΕΕ-Καναδά

Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι η νέα σχέση θα στηριχθεί στην υφιστάμενη Συνολική Οικονομική και Εμπορική Συμφωνία ΕΕ-Καναδά, γνωστή ως CETA, αλλά θα επιδιώκει σαφώς ευρύτερη συνεργασία. Η λεγόμενη «Συμμαχία για το Μέλλον» θα έχει στόχο τη δημιουργία ενός κοινού χώρου ευημερίας και οικονομικής ασφάλειας.

Η συνεργασία θα καλύπτει τομείς όπως η προηγμένη βιομηχανική παραγωγή, η τεχνολογία, η αμυντική παραγωγή, η Αρκτική, η ενέργεια, οι κρίσιμες πρώτες ύλες, οι μπαταρίες, η τεχνητή νοημοσύνη, η κβαντική υπολογιστική, η κυβερνοασφάλεια και η οικονομική ασφάλεια. «Αυτή είναι μια συνεργασία όχι εναντίον κάποιου άλλου, αλλά υπέρ της κοινής μας ισχύος», ανέφερε η φον ντερ Λάιεν. «Θέλουμε να ανεβάσουμε τη σχέση με τον Καναδά στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο».

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συνέδεσε την προσέγγιση όχι μόνο με εμπορικούς ή γεωστρατηγικούς υπολογισμούς, αλλά και με την κοινή προσήλωση στη δημοκρατία. «Πάνω απ' όλα, αγαπητέ Μαρκ, η Ευρώπη και ο Καναδάς πιστεύουν στη δημοκρατία», δήλωσε. «Πιστεύουμε ότι η εξουσία δεν ανήκει στους ισχυρότερους, στους πλουσιότερους ή στους πιο θορυβώδεις, αλλά σε όλους μας».

Η πρόταση για «συνδεδεμένη συμμετοχή» δεν ισοδυναμεί με πλήρη ένταξη του Καναδά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Κάρνεϊ έχει δηλώσει ότι η χώρα του δεν επιδιώκει να γίνει κράτος-μέλος, αλλά αναζητά μια «μοναδική συμμαχία» με την ΕΕ, με έμφαση στην οικονομική και την αμυντική συνεργασία. Το άρθρο 49 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπει ότι αίτηση ένταξης μπορούν να υποβάλουν μόνο ευρωπαϊκά κράτη, συνεπώς για τον Καναδά θα χρειαζόταν μια νέα, ειδικά διαμορφωμένη σχέση.

Γιατί ο Καναδάς στρέφεται προς την Ευρώπη

Μέχρι σήμερα δεν υφίσταται τυποποιημένο καθεστώς «συνδεδεμένου μέλους» της ΕΕ για χώρα εκτός Ευρώπης. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν επισημάνει ότι επιδιώκουν να φέρουν τον Καναδά όσο το δυνατόν πιο κοντά στην ΕΕ, χωρίς να θολώσει η διάκριση ανάμεσα στα κράτη-μέλη και τις τρίτες χώρες.

Η προσέγγιση με την ΕΕ αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής του Κάρνεϊ για διαφοροποίηση των εμπορικών, επενδυτικών και αμυντικών σχέσεων του Καναδά. Η Ευρώπη αποκτά κεντρικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια, καθώς η κυβέρνηση της Οτάβας επιδιώκει να περιορίσει την έκθεσή της στις εντάσεις με την Ουάσινγκτον, σε μια εμπορική σχέση στην οποία οι ΗΠΑ παραμένουν μακράν ο σημαντικότερος εταίρος της χώρας.

Η παρουσία του Κάρνεϊ στην ομιλία για την Κατάσταση της Ένωσης έχει ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς αποτελεί τον πρώτο επικεφαλής κυβέρνησης χώρας εκτός ΕΕ που παρακολουθεί την ετήσια αυτή ομιλία αυτοπροσώπως. Η επίσκεψη αναμένεται να λειτουργήσει ως προετοιμασία για τη σύνοδο ΕΕ-Καναδά στο Μόντρεαλ τον επόμενο μήνα.