Κηφισός: «Αναπνέουμε τα απόβλητα ενός κινούμενου οχετού»

Ο Κηφισός ποταμός μετατρέπεται σε καθημερινό αποδέκτη βιομηχανικών αποβλήτων, με βίντεο-ντοκουμέντο να καταγράφει ψάρια να πεθαίνουν από μηδενικό οξυγόνο, ενώ η αστυνομία συνέλαβε οδηγό βυτιοφόρου στο Αιγάλεω να διοχετεύει απόβλητα σε φρεάτιο που καταλήγει στον ποταμό και στη θάλασσα.

Μια πραγματικότητα που επί χρόνια, ή και δεκαετίες, παρέμενε κρυμμένη «κάτω από το χαλί» ήρθε στο φως μετά την αστυνομική επιχείρηση στο Αιγάλεω, στις 22 Σεπτεμβρίου 2026, που οδήγησε στη σύλληψη 41χρονου αλλοδαπού οδηγού βυτιοφόρου την ώρα που διοχέτευε βιομηχανικά απόβλητα υψηλής οξύτητας σε φρεάτιο συνδεδεμένο με τον Κηφισό. Το περιστατικό αναδεικνύει τη συστηματική ρύπανση του μεγαλύτερου ποταμού της Αττικής, ο οποίος έχει πλέον μετατραπεί σε ένα σκοτεινό, καφέ ρεύμα νερού.

Ο κίνδυνος δεν εξαντλείται στην οπτική υποβάθμιση ή στην εκβολή των αποβλήτων στον Σαρωνικό. Η Χρυσάνθη Γεωργίου, πρόεδρος του Συλλόγου Πολιτών υπέρ των Ρεμάτων «Ροή», μιλώντας στο Orange Press Agency, περιγράφει την εικόνα που καταγράφηκε σε βίντεο στον Κηφισό, στη Νέα Φιλαδέλφεια.

Τι δείχνει το βίντεο με τα ψάρια στον Κηφισό;

«Στο συγκεκριμένο βίντεο βλέπουμε την οδυνηρή προσπάθεια των ψαριών να επιβιώσουν προσεγγίζοντας σε ακριανά σημεία της όχθης, όπου το νερό δεν έχει “λάβει” στα σημεία αυτά την ισχυρή ρύπανση ακόμη. Βέβαια σταδιακά πεθαίνουν και αυτά, γιατί το οξυγόνο του νερού έφτασε για μέρες στο επίπεδο μηδέν… Με οξυγόνο μηδέν δεν ζει τίποτα και έχουμε πραγματικά μία καταστροφή όλων των οικοσυστημάτων μας», αναφέρει η κ. Γεωργίου.

Όπως εξηγεί, η ρύπανση δεν είναι σπάνιο φαινόμενο αλλά καθημερινότητα για τους περιοίκους. «Τα τελευταία πέντε έξι χρόνια η κατάσταση έχει γίνει πάρα πολύ έντονη με ρυπάνσεις όλων των ποταμών μας, κυρίως στην Αττική. Όταν βλέπεις τον όγκο του νερού μέσα σε μία ώρα να γίνεται εικοσαπλάσιος, πάει να πει ότι αυτή η ρίψη δεν γίνεται από μία μικρή δραστηριότητα», σημειώνει.

Ποιος ρυπαίνει τον Κηφισό;

Ερωτηθείσα για την ταυτότητα των ρυπαντών, η πρόεδρος της «Ροής» μιλά για ένα πλέγμα βιομηχανιών και παράνομων βυτιοφόρων. «Σίγουρα είναι βιομηχανίες οι οποίες έχουν τεράστιους όγκους αποβλήτων και οφείλουν βάσει νομοθεσίας να τα διαχειριστούν σε κέντρα επεξεργασίας. Παράλληλα, υπάρχουν βυτιοφόρα τα οποία δεν φτάνουν ποτέ στα ΚΕΛ, αλλά συνδέονται παράνομα στους αγωγούς», εξηγεί.

Κατά την ίδια, ο πιο σημαντικός φορέας που θα μπορούσε να τα ελέγξει όλα, εκτός από την Περιφέρεια, είναι η ίδια η ΕΥΔΑΠ, καθώς έχει στην αρμοδιότητά της τα αντλιοστάσια και τα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων.

Γιατί η ρύπανση του Κηφισού απειλεί τη δημόσια υγεία;

Η κ. Γεωργίου υπογραμμίζει ότι η ρύπανση αποτελεί σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία. «Ένας ποταμός, ένα ρέμα είναι ένας πνεύμονας ο οποίος διέρχεται από τις πηγές του σε όλη την Αττική. Αυτός ο πνεύμονας εκπέμπει συστατικά στην ατμόσφαιρα. Όλα αυτά είναι πράγματα τα οποία τα αναπνέουμε», αναφέρει, σημειώνοντας ότι η μόλυνση περνάει στον υδροφόρο ορίζοντα και στην τροφή, μέσω της θάλασσας ή του εδάφους.

«Αντί να σου δίνουν τη φύση και το περιβάλλον που αξίζεις να ζεις δίπλα του, αναγκάζεσαι να ζεις δίπλα σε έναν κινούμενο οχετό. Η χρόνια ρύπανση δεν είναι ένα περιβαλλοντικό ζήτημα που απλά δεν θέλουμε να το βλέπουμε οπτικά. Είναι θέμα δημόσιας υγείας, είναι η ποιότητα της ζωής μας», τονίζει.

Οι καταγγελίες, ωστόσο, παρότι συχνές και τεκμηριωμένες, πέφτουν κατά τον σύλλογο στο κενό. «Υπάρχουν αυτοψίες οι οποίες γίνονται πάντα ετεροχρονισμένα. Γίνεται μετά από δύο τρεις μέρες, όταν το περιστατικό έχει μετριαστεί και το απόβλητο έχει πια ξεπλυθεί προς τη θάλασσα», τονίζει η Χρυσάνθη Γεωργίου, σημειώνοντας ότι ο σύλλογος «Ροή» μαζί με την ομάδα «Γειτονιά της Κίρκης στη Νέα Φιλαδέλφεια» ετοιμάζεται να εγκαταστήσει δικά του καταγραφικά και κάμερες για αυτόνομη παρακολούθηση.

Τι δείχνουν οι μετρήσεις του ΕΛΚΕΘΕ για τον Κηφισό;

Η δυσχερής εικόνα του Κηφισού επιβεβαιώνεται από τα δεδομένα του Εθνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ). Σύμφωνα με μελέτη του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων, βασισμένη σε μηνιαίες δειγματοληψίες από τον Απρίλιο του 2021 έως τον Οκτώβριο του 2022 σε πέντε σταθμούς του ποταμού, η ποιότητα των υδάτων ως προς τα νιτρικά χαρακτηρίζεται επισήμως ως «κακή» βάσει της ευρωπαϊκής Οδηγίας για τα Ύδατα, ενώ για το αμμώνιο κυμαίνεται από «μέτρια έως κακή».

Οι συγκεντρώσεις νιτρικών κυμάνθηκαν από 1,7 έως 18,7 mg/L, με μέσο όρο 7,6 mg/L, με αιχμή ρύπανσης στον σταθμό του Ποδονίφτη (μέσος όρος 9,5 mg/L) έναντι 6,2 mg/L στο άνω τμήμα του ποταμού. Οι μετρήσεις διαλυμένου οξυγόνου κυμάνθηκαν από 3,6 έως 16,1 mg/L. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι υψηλότερες συγκεντρώσεις ρύπων εμφανίζονται το καλοκαίρι, λόγω της χαμηλής παροχής νερού, και αποδίδονται σε ανεξέλεγκτες διοχετεύσεις βιομηχανικών αποβλήτων, αστικά λύματα και δυσλειτουργίες του αποχετευτικού δικτύου.

Η κ. Γεωργίου αναφέρει ακόμη ότι τα δημόσια καταγραφικά του ΕΛΚΕΘΕ στον Κηφισό έχουν παρουσιάσει διακοπές λειτουργίας σε κρίσιμες στιγμές. «Στον σταθμό “Κηφισός ψηλά”, στην Κηφισιά, στις 2 Σεπτεμβρίου 2026, ενώ είχαμε πολύ μεγάλη περιεκτικότητα σε στερεά απόβλητα, σταμάτησε η καταγραφή των μετρήσεων», σημειώνει.

Πώς έγινε η σύλληψη του βυτιοφόρου στο Αιγάλεω;

Η σοβαρότητα των καταγγελιών επιβεβαιώνεται από τα στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ. για την επιχείρηση της Ομάδας Αποτροπής Απόρριψης Αποβλήτων της ΓΑΔΑ στο Αιγάλεω. Έπειτα από 20ήμερη διακριτική παρακολούθηση πρατηρίου υγρών καυσίμων, κατά την οποία διαπιστώθηκαν τουλάχιστον τέσσερις απορρίψεις, οι αστυνομικοί συνέλαβαν επ’ αυτοφώρω τον 41χρονο οδηγό του βυτιοφόρου και τον 63χρονο προσωρινά υπεύθυνο του πρατηρίου.

Το βυτιοφόρο διοχέτευε υγρά βιομηχανικά απόβλητα υψηλής οξύτητας σε φρεάτιο αποχέτευσης του πρατηρίου, τα οποία μέσω του δικτύου όμβριων της ΕΥΔΑΠ κατέληγαν στον Κηφισό και στη συνέχεια στη θάλασσα. Η αυτοψία Επιθεωρητή Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ και η χρήση ειδικής κάμερας με χρωματισμένο υγρό από κλιμάκιο της ΕΥΔΑΠ πιστοποίησαν τη βαριά ρύπανση, με έντονη οσμή, σκούρο καφέ χρώμα και υψηλή συγκέντρωση αιωρούμενων σωματιδίων. Σε βάρος τεσσάρων συνολικά ατόμων σχηματίστηκε δικογραφία για παράβαση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, ενώ στο βυτιοφόρο επιβλήθηκαν διοικητικά πρόστιμα και κατασχέθηκε.