Αν καταρρεύσει ο πλανήτης, αυτοί οι σπόροι θα πρέπει να μας σώσουν

Οι τράπεζες σπόρων λειτουργούν σαν μια τεράστια ασφάλεια ζωής για τη γεωργία. Μέσα σε ειδικές εγκαταστάσεις σε όλο τον κόσμο φυλάσσονται χιλιάδες ποικιλίες, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά εάν κάποια καλλιέργεια χαθεί εξαιτίας μιας μεγάλης καταστροφής, της κλιματικής αλλαγής ή άλλων κρίσεων.

Μόνο που νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι οι σπόροι που φυλάσσονται για το μέλλον ίσως να μην αντέχουν για τόσο πολύ όσο πίστευαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Australian Grains Genebank, μία από τις σημαντικότερες τράπεζες γενετικού υλικού στον κόσμο. Στις εγκαταστάσεις της φυλάσσονται εκατοντάδες χιλιάδες δείγματα από δημητριακά, όσπρια και ελαιούχες καλλιέργειες, σε αεροστεγείς συσκευασίες και θερμοκρασίες που φτάνουν τους -20 βαθμούς Κελσίου.

Οι ερευνητές εξέτασαν 3.861 παρτίδες σπόρων από έξι διαφορετικές καλλιέργειες: σόργο, κοινά φασόλια, ροβίτσα, σόγια, pigeon pea και φασόλια adzuki. Μάλιστα, ορισμένα από τα δείγματα βρίσκονταν αποθηκευμένα ήδη από τη δεκαετία του 1960.

Patrick / Pexels

Ποιοι σπόροι άντεξαν περισσότερο

Η μεγάλη νικήτρια αποδείχθηκε η ροβίτσα. Σε μία παρτίδα, περίπου το 90% των σπόρων εξακολουθούσε να μπορεί να βλαστήσει ακόμη και μετά από 45 χρόνια αποθήκευσης.

Καλή αντοχή παρουσίασε και το σόργο, ενώ αρκετές παρτίδες κοινών φασολιών και σόγιας παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα βιωσιμότητας έπειτα από δεκαετίες.

Στην άλλη άκρη βρέθηκαν τα φασόλια adzuki, με τη μέση εκτιμώμενη διάρκεια ζωής τους να περιορίζεται περίπου στα 17,4 χρόνια. Προβλήματα παρουσιάστηκαν και στο pigeon pea, καθώς μετά από περίπου 36 χρόνια ελάχιστες παρτίδες εξακολουθούσαν να ξεπερνούν το όριο βλάστησης του 85%.

Και εδώ βρίσκεται το ανησυχητικό σημείο της έρευνας. Παλαιότερα μοντέλα προέβλεπαν ότι ορισμένοι κατεψυγμένοι σπόροι θα μπορούσαν να παραμένουν βιώσιμοι για εκατοντάδες ή ακόμη και χιλιάδες χρόνια. Για το σόργο, για παράδειγμα, είχαν προταθεί διαστήματα ελέγχου που ξεπερνούσαν τα 2.900 χρόνια.

Τα πραγματικά δεδομένα δείχνουν τώρα ότι για αρκετά είδη η βιωσιμότητα μπορεί να πέσει αισθητά μέσα σε μόλις 20 έως 40 χρόνια.