Εορτολόγιο 26 Σεπτεμβρίου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα ‑ Η Μετάσταση του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου

Σύμφωνα με το εορτολόγιο, σήμερα Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026 η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη Μετάσταση του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, τον Όσιο Νείλο τον Νεότερο από την Καλαβρία και τον Δίκαιο Γεδεών, ενώ μνημονεύεται και η επιστροφή της Τιμίας Κάρας του Αποστόλου Ανδρέα στην Πάτρα.

Σήμερα, Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026, το εορτολόγιο έχει στο επίκεντρο τη Μετάσταση του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, ενός από τους Δώδεκα Αποστόλους και από τις σημαντικότερες μορφές της Καινής Διαθήκης.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Την ονομαστική τους εορτή έχουν όσοι φέρουν τα ονόματα Θεολόγος, Θεολόγης, Θολόγος, Θολόγης, Θολόης, Θεολογία και Θολογία.

Η Μετάσταση του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου

Στις 26 Σεπτεμβρίου η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη Μετάσταση του Αποστόλου και Ευαγγελιστή Ιωάννη του Θεολόγου, του μαθητή του Χριστού που η εκκλησιαστική παράδοση αποκαλεί και «ηγαπημένο μαθητή».

Ο Ιωάννης ήταν γιος του Ζεβεδαίου και αδελφός του Αποστόλου Ιακώβου. Ανήκε στον στενό κύκλο των μαθητών του Ιησού και ήταν παρών σε σημαντικά γεγονότα της ευαγγελικής διήγησης, ενώ κατά τη Σταύρωση βρισκόταν κοντά στην Παναγία.

Ο Ευαγγελιστής της αγάπης

Στον Άγιο Ιωάννη αποδίδεται το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, καθώς και τρεις επιστολές της Καινής Διαθήκης. Η θεολογική του διδασκαλία έχει συνδεθεί ιδιαίτερα με την αγάπη, τη σχέση του ανθρώπου με τον Θεό και τη θεότητα του Χριστού.

Για το βάθος της θεολογικής του σκέψης η Εκκλησία τού απέδωσε την προσωνυμία «Θεολόγος», τίτλο που έχουν λάβει ελάχιστες μορφές στην ορθόδοξη παράδοση.

Η εξορία στην Πάτμο

Η εκκλησιαστική παράδοση συνδέει τον Άγιο Ιωάννη στενά με την Πάτμο, όπου εξορίστηκε κατά τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους. Εκεί τοποθετείται και η συγγραφή της Αποκάλυψης, του τελευταίου βιβλίου της Καινής Διαθήκης.

Το Σπήλαιο της Αποκάλυψης στην Πάτμο αποτελεί μέχρι σήμερα ένα από τα σημαντικότερα χριστιανικά προσκυνήματα του Αιγαίου και είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τη μορφή του Ευαγγελιστή.

Η παράδοση για τη Μετάσταση του Αγίου

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ο Ιωάννης έζησε μέχρι βαθιά γεράματα και πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στην Έφεσο. Όταν πλησίασε το τέλος της επίγειας ζωής του, ζήτησε από τους μαθητές του να ετοιμάσουν τον τάφο του.

Η παράδοση αναφέρει ότι μετά την ταφή του, όταν οι μαθητές επέστρεψαν στο σημείο, το σώμα του δεν βρέθηκε στον τάφο. Για τον λόγο αυτό η Εκκλησία χρησιμοποιεί για τη σημερινή εορτή τον όρο «Μετάσταση» του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου.

Ο Όσιος Νείλος ο Νεότερος από την Καλαβρία

Στις 26 Σεπτεμβρίου τιμάται επίσης ο Όσιος Νείλος ο Νεότερος, ο οποίος γεννήθηκε το 910 μ.Χ. στο Ροσσάνο της Κάτω Ιταλίας και υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές του ελληνορθόδοξου μοναχισμού στη Νότια Ιταλία.

Ακολούθησε τον μοναχικό και ασκητικό βίο και ανέπτυξε μεγάλη πνευματική δράση. Η μορφή του συνδέθηκε ιδιαίτερα με τις ελληνόφωνες μοναστικές κοινότητες της Καλαβρίας και της ευρύτερης περιοχής.

Ο Δίκαιος Γεδεών

Η Εκκλησία μνημονεύει ακόμη τον Δίκαιο Γεδεών, μία από τις γνωστές μορφές της Παλαιάς Διαθήκης και έναν από τους Κριτές του Ισραήλ.

Η βιβλική διήγηση τον παρουσιάζει να καλείται από τον Θεό για να οδηγήσει τους Ισραηλίτες απέναντι στους Μαδιανίτες. Ιδιαίτερα γνωστή είναι η ιστορία με τον πόκο του μαλλιού και τη δροσιά, που χρησιμοποιείται και στην εκκλησιαστική υμνογραφία ως συμβολική προτύπωση.

Η Τιμία Κάρα του Αποστόλου Ανδρέα στην Πάτρα

Η 26η Σεπτεμβρίου συνδέεται και με την επιστροφή της Τιμίας Κάρας του Αγίου Ανδρέα του Πρωτοκλήτου στην Πάτρα. Το ιερό λείψανο επέστρεψε στην πόλη και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα του Ιερού Ναού του Αγίου Ανδρέα.

Στο εκκλησιαστικό ημερολόγιο μνημονεύονται μαζί η επιστροφή της Τιμίας Κάρας και τα εγκαίνια του νέου Ιερού Ναού του Αγίου Ανδρέα στην Πάτρα στις 26 Σεπτεμβρίου 1974.

Ποιοι άλλοι Άγιοι τιμώνται στις 26 Σεπτεμβρίου

Στο εορτολόγιο της ημέρας περιλαμβάνονται ακόμη η Αγία Χήρα, οι Αγίες Θέκλα, Μαριάμνη, Μάρθα, Μαρία και Ενναθά, ο Όσιος Ιωάννης ο Σπηλεώτης και ο Όσιος Εφραίμ ο θαυματουργός από τη Ρωσία.