«Χαστούκι» ΣτΕ στο δημόσιο: Οι ΟΤΑ πληρώνουν τις ζημιές για ακίνητα που έχουν χτιστεί σε ρέματα με παράνομες άδειες

Ευθύνη της τοπικής αυτοδιοίκησης είναι οι ζημιές που σημειώνονται σε ιδιωτικές περιουσίες που είναι πάνω σε ρέματα, αν προηγουμένως έχουν δοθεί παράνομες οικοδομικές άδειες και έχουν υπογραφεί παράνομες πολεοδομικές πράξεις, λέει με νεότερη απόφασή του το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Η πολύ σημαντική δικαστική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατειας, έρχεται να αντιστρέψει προηγούμενη αντίθετη νομολογία του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου της χώρας.

Επι της ουσίας, με τις υπ΄ αριθμον 1177 και 1281/2026 αποφάσεις του, έκρινε ότι το Δημόσιο, οι περιφέρειες και οι Δήμοι υποχρεούνται να αποζημιώσουν ιδιώτες, όπως είναι ιδιοκτήτες, συνιδιοκτήτες και εργολάβους, για τις ζημίες που υπέστησαν εξαιτίας παράνομων πράξεων της διοίκησης των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού σε παραρεμάτιες περιοχές εντός ρυμοτομικού σχεδίου.

Με τις ίδιες αποφάσεις το ΣτΕ επανέλαβε ότι η δόμηση ή η τακτοποίηση ιδιοκτησιών σε παραρεμάτιες περιοχές, επιτρέπεται αποκλειστικά εφόσον έχει προηγηθεί οριστική οριοθέτηση του ρέματος. Οι δικαστές στο σκεπτικό τους σημειώνουν ότι οι «προσωρινές» οριοθετήσεις που βασίζονται στον Κτιριοδομικό Κανονισμό κρίθηκαν παράνομες, καθώς εκδίδονται χωρίς να υπάρχει η απαραίτητη νομοθετική εξουσιοδότηση.

Οι σύμβουλοι Επικρατείας αξιολογούν με τις αποφάσεις τους ότι οι σχετικές πολεοδομικές διατάξεις δεν αποσκοπούν μόνο στο γενικό συμφέρον, αλλά «αποσκοπούν στην προστασία ατομικών δικαιωμάτων ή συμφερόντων των ιδιωτών, διότι επιτρέπουν την έκδοση πράξης εφαρμογής ρυμοτομικού σχεδίου, προσκύρωσης, τακτοποίησης και αναλογισμού αποζημίωσης, καθώς και άδειας ανέγερσης οικοδομικής σε παραρεμάτιο ακίνητο υπό την προϋπόθεση ότι έχει προηγηθεί οριστική οριοθέτηση».

Κατά συνέπεια, σε όποια περίπτωση καταστροφής ή ζημίας διαπιστώνεται η έκδοση παράνομων αδειών και πράξεων σε παραρεμάτια ακίνητα, ο ιδιώτης- ιδιοκτήτης μπορεί να αξιώσει αποζημίωση από το Δημόσιο ή τους Ο.Τ.Α.

Η υπόθεση έφτασε στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο μετά από δύο αιτήσεις αναίρεσης δύο αντίθετων αποφάσεων από το Διοικητικό Εφετείο Πειραιά. Οι προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις θεωρήθηκαν νομικά εσφαλμένες και οι υποθέσεις αναπέμφθηκαν προς νέα κρίση.