Κομισιόν ‑Το λένε πλέον ανοιχτά: Ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη ‑ Μέτρα περιορισμού της κατανάλωσης

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιεί τα κράτη-μέλη για την ενεργειακή επάρκεια τον χειμώνα, καθώς τα αποθέματα φυσικού αερίου στην ΕΕ βρίσκονται στο 70%, χαμηλότερα κατά 12 μονάδες σε σχέση με πέρυσι, και προτείνει μέτρα περιορισμού της κατανάλωσης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απευθύνει προειδοποίηση προς τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών για την ανάγκη περιορισμού της ενεργειακής κατανάλωσης, καθώς τα αποθέματα φυσικού αερίου παραμένουν «εξαιρετικά χαμηλά» και η άνοδος της παγκόσμιας ζήτησης ενδέχεται να αυξήσει περαιτέρω τις πιέσεις στην ευρωπαϊκή αγορά. Το θέμα της ενεργειακής επάρκειας τον χειμώνα θα συζητηθεί και στην άτυπη Σύνοδο των υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, σήμερα Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου, στο Δουβλίνο.

Ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ Νταν Γιόργκενσεν (Dan Jørgensen), σε επιστολή του προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καλεί τις κυβερνήσεις να συνεχίσουν να λαμβάνουν μέτρα που ενισχύουν τις προμήθειες ή περιορίζουν τη ζήτηση φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας «για όσο διάστημα είναι απαραίτητο». Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονται περίπου στο 70%, ποσοστό χαμηλότερο κατά περίπου 12 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι.

Την ίδια ώρα, οι συνεχιζόμενες αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και ο έντονος ανταγωνισμός της Ευρώπης με τις ασιατικές αγορές για φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) διατηρούν ανοδικές πιέσεις στις τιμές. Το ολλανδικό TTF, σημείο αναφοράς για τις ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου, κινείται γύρω από τα 72 ευρώ ανά MWh, περίπου 40 ευρώ υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από τους αμερικανικούς και ισραηλινούς βομβαρδισμούς στο Ιράν τον περασμένο Φεβρουάριο. Αναλυτές προειδοποιούν μάλιστα για πιθανές αυξήσεις άνω των 100 ευρώ/MWh κατά την κορύφωση της χειμερινής ζήτησης, εάν οι εξαγωγές LNG από τον Περσικό Κόλπο δεν αυξηθούν ή εάν παραταθούν οι περιορισμοί στις νορβηγικές εξαγωγές λόγω εργασιών συντήρησης.

Ποια μέτρα περιορισμού κατανάλωσης εξετάζει η Κομισιόν;

Η Κομισιόν εξετάζει μέτρα που είχαν χρησιμοποιηθεί κατά την ενεργειακή κρίση του 2022, χωρίς ωστόσο να προτείνει την επιβολή υποχρεωτικών περιορισμών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας κατά τις ώρες αιχμής, η μετατόπιση της ζήτησης μέσω έξυπνων μετρητών και τιμολογίων, ο περιορισμός της θέρμανσης σε δημόσια κτίρια, η απαγόρευση ή ο περιορισμός εξωτερικής θέρμανσης και η απενεργοποίηση περιττού δημόσιου φωτισμού κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Η λογική πίσω από τα μέτρα είναι ότι η χαμηλότερη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στις ώρες αιχμής μπορεί να περιορίσει την καύση φυσικού αερίου στις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, μειώνοντας ταυτόχρονα την πίεση τόσο στις προμήθειες αερίου όσο και στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.

Σε ποια τιμή θα αγοράσει φυσικό αέριο η Ευρώπη;

Ο Γιόργκενσεν καλεί παράλληλα τα κράτη-μέλη να αξιοποιήσουν την ευελιξία που παρέχουν οι ευρωπαϊκοί κανόνες για την αποθήκευση φυσικού αερίου, ώστε να αποφευχθεί μια βεβιασμένη αγορά ποσοτήτων σε μια ήδη περιορισμένη διεθνή αγορά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι στόχος πληρότητας 80% μπορεί, υπό τις σημερινές συνθήκες, να είναι επαρκής για την ενεργειακή ασφάλεια του χειμώνα, αντί της επιθετικής προσπάθειας επίτευξης του 90%. Η σταδιακή πραγματοποίηση των αγορών θα μπορούσε να περιορίσει τον κίνδυνο νέας εκτίναξης των τιμών.

«Παρότι τα αποθέματα φυσικού αερίου της ΕΕ βρίσκονται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα και η κατάσταση παραμένει δύσκολη, δεν υπάρχουν επί του παρόντος άμεσοι κίνδυνοι για την ασφάλεια του εφοδιασμού», αναφέρει η επιστολή. Το βασικό ερώτημα για την Ευρώπη ενόψει του χειμώνα δεν είναι μόνο εάν θα υπάρχει αρκετό φυσικό αέριο, αλλά και σε ποια τιμή θα πρέπει να το εξασφαλίσει, ιδιαίτερα εάν οι διεθνείς αγορές LNG παραμείνουν περιορισμένες και οι ευρωπαϊκές χώρες χρειαστεί να ανταγωνιστούν την Ασία για τα διαθέσιμα φορτία.