Μύθοι και θρύλοι για την Αγια‑Σοφιά

Μετά από σχεδόν 15 αιώνες από την κατασκευή του, ο ναός της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη συνεχίζει να αποτελεί ένα μεγαλοπρεπές κτίσμα, που παρά την ανεπαρκή συντήρηση που κάποιες φορές είχε, σήμερα είναι ένα από το πιο επιβλητικά μνημεία του κόσμου. Καθημερινά, χιλιάδες επισκέπτες από όλον τον κόσμο, καταφτάνουν εκεί για να θαυμάσουν το ναό, που πλέον λειτουργεί σαν μουσείο.

Η Αγιά Σοφία, χτίστηκε τον 6ο αιώνα, όταν στον θρόνο του Βυζαντίου ήταν ο Ιουστινιανός, από τους εξαίρετους αρχιτέκτονες, Ανθέμιο και Ισίδωρο. Για την ανέγερση της, δούλεψαν περίπου 10.000 εργάτες, οι οποίοι χρειάστηκαν 5 χρόνια και 10 μήνες για να ολοκληρώσουν την θαυμαστή κατασκευή.

Μόλις οι εργασίες ολοκληρώθηκαν και ο ναός ήταν έτοιμος, ο Αυτοκράτορας έμεινε άναυδος από το αποτέλεσμα και τότε αναφώνησε τη γνωστή φράση «Σε νίκησα Σολομώντα», εννοώντας πως είχε καταφέρει να δημιουργήσει ένα ναό καλύτερο από εκείνον του Σολομώντος στα Ιεροσόλυμα.

Η Αγιά Σοφιά έγινε σύντομα το κέντρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, αλλά και της ορθοδοξίας, ενώ συνδέθηκε άμεσα με πολλά ιστορικά γεγονότα. Μέσα στους αιώνες, υπέστη πολλές ζημιές, ενώ το 1453 όταν ο Μωάμεθ κατέκτησε την Κωνσταντινούπολη, την μετέτρεψε σε τέμενος.

Παρόλα αυτά, ο εν λόγω ναός αποτελεί ένα σημείο αναφοράς στους ορθόδοξους, με πολλούς λαϊκούς θρύλους να έχουν πλεχτεί γύρο του και να μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.

Για πάραδειγμα, πρόσφατα συντηρητές ανακάλυψαν άλλους 4 αγγέλους ζωγραφισμένους στον θόλο του ναού, με τον κόσμο να λέει πως πρόκειται για ένα «σημάδι», ένα προμήνυμα με περεταίρω προεκτάσεις, που όπως ερμήνευσαν κάποιοι, ίσως να σημαίνει την διάσπαση της Τουρκίας.

Επίσης, άλλο ένα «θαύμα» του ναού, είναι οι σταυροί που εμφανίζονται σε αυτόν, καθώς στην οροφή του διαθέτει τον Σταυρό του Αγίου Αντρέα, αλλά και τον «Σταυρό του Ιουστινιανού», που πρόκειται για ένα κειμήλιο από την Αίγυπτο με τρομακτική δύναμη, που όμως μέχρι και σήμερα κανείς δεν γνωρίζει που ακριβώς μέσα στην Αγία Σοφία βρίσκεται.

Ακόμα, το 2009, δύτες εξερεύνησαν τα θεμέλια της Αγίας Σοφίας, στα οποία υπάρχουν δύο στοές γεμάτες νερό και οι οποίες σύμφωνα με τους θρύλους, υποτίθεται πως επεκτάθηκαν από τους Οθωμανούς, ώστε να επιτρέπεται μέσω αυτών να πηγαίνουν οι Σουλτάνοι στο ναό, που τότε είχε μετατραπεί σε τζαμί, ώστε να προσευχηθούν.

Τέλος, ένας από τους πιο γνωστούς θρύλους του μεγαλόπρεπου ναού, είναι εκείνος της μέλισσα, κατά τον οποίο, μια Κυριακή, μετά την καθιερωμένη λειτουργία, ο Αυτοκράτορας πήγε πρώτος να παραλάβει το αντίδωρο από τον παπά, όμως του έφυγε από τα χέρια με αποτέλεσμα να πέσει κάτω, ενώ λίγο αργότερα, μια μέλισσα φτερούγιζε προς το παράθυρο, κρατώντας το αντίδωρο.

Τότε ο Ιουστινιανός πρόσταξε όσους είχαν μελίσσια να τα ανοίξουν για να ψάξουν το αντίδωρο, μαζί τα άνοιξε και ο πρωτομάστορας, ο οποίος έκπληκτος βρήκε έναν θαυμάσιο ναό, με το αντίδωρο που είχε πάρει η μέλισσα να βρίσκεται στην Αγία Τράπεζα του. Έτσι η Αγία Σοφία πήρε τη μορφή που όλοι γνωρίζουμε, κατά αυτόν τον θρύλο.