Τι αλλάζει για τα προσωπικά δεδομένων όλων των επιβατών σε πτήσεις της ΕΕ

Συστηματικούς ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα του Σένγκεν και ταχεία ολοκλήρωση της νομοθεσίας για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας ζητούν με κοινή δήλωσή τους οι 28 υπουργοί Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ που συνεδρίασαν την Πέμπτη εκτάκτως στις Βρυξέλλες.

Στην κοινή δήλωσή τους υπογραμμίζουν την αποφασιστικότητα των χωρών της ΕΕ να αγωνιστούν από κοινού κατά της τρομοκρατίας, διατηρώντας τις ευρωπαϊκές αξίες, ενώ παράλληλα επισημαίνουν ότι η επίθεση στις Βρυξέλλες στρέφεται «κατά της ανοιχτής δημοκρατικής κοινωνίας μας».

Συγκεκριμένα, επισημαίνουν την ανάγκη να υιοθετηθεί η οδηγία για τη δημιουργία ενός αρχείου με τα προσωπικά δεδομένα όλων των επιβατών αεροπορικών εταιρειών (PNR) εντός του Απριλίου και να εφαρμοστεί κατεπειγόντως. Στην αεροπορική και ταξιδιωτική βιομηχανία, το μητρώο ονόματος επιβάτη ή όπως είναι διεθνώς γνωστό το passenger name record (PNR), είναι ένα αρχείο στη βάση δεδομένων του συστήματος κράτησης θέσεων (CRS), το οποίο περιέχει τη διαδρομή ενός επιβάτη ή μιας ομάδας επιβατών που ταξιδεύουν μαζί. Το μητρώο αυτό αποθηκεύεται στο σύστημα από την στιγμή της δημιουργίας του, έως και 24 τουλάχιστον ώρες μετά την λήξη της πραγματοποιούμενης πτήσης.

Συγκεκριμένα η ΕΕ αποφάσισε:

- Να υπάρξει συνέχεια στις συνδυασμένες εθνικές προσπάθειες προς επείγουσα διερεύνηση των δικτύων που ενέχονται στις επιθέσεις στο Παρίσι και στις Βρυξέλλες και άλλων παρόμοιων δικτύων.

- Να εκδοθεί η οδηγία PNR τον Απρίλιο του 2016 και να εφαρμοσθεί επειγόντως, εξασφαλίζοντας κατ' αυτόν τον τρόπο ότι οι μονάδες στοιχείων επιβατών (PIU) ανταλλάσσουν δεδομένα μεταξύ τους το συντομότερο δυνατόν.

-  Να συνεχιστούν αποφασιστικά οι εν εξελίξει εργασίες: ταχεία ολοκλήρωση της νομοθεσίας κατά της τρομοκρατίας, συστηματικοί έλεγχοι στα εξωτερικά σύνορα του χώρου Σένγκεν, έλεγχος της απόκτησης και της κατοχής όπλων, η επέκταση του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών Ποινικού Μητρώου (ECRIS) σε υπηκόους τρίτων χωρών· υλοποίηση του σχεδίου δράσης για την καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας· καταπολέμηση της απάτης περί τα έγγραφα και πλήρης υλοποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας της ΕΕ για τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών· και περαιτέρω αντιτρομοκρατική συνεργασία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Τουρκίας και των χωρών της Βόρειας Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και των Δυτικών Βαλκανίων.

- Να ανταλλάσσονται πληροφορίες με αρχές και φορείς μεταφορών, ανάλογα με την περίπτωση, ούτως ώστε οι αξιολογήσεις κινδύνου να διεξάγονται αποτελεσματικά και αποδοτικά και τα μέτρα προς μετριασμό των επιπτώσεων να μπορούν να προσαρμόζονται όπως απαιτείται σε ενδεχόμενες απειλές για τις μεταφορές.

- Να ενισχυθούν επειγόντως η συστηματική τροφοδοσία, η συνεπής χρήση και η διαλειτουργικότητα ευρωπαϊκών και διεθνών βάσεων δεδομένων στους τομείς της ασφάλειας, των ταξιδιών και της μετανάστευσης, με πλήρη αξιοποίηση τεχνολογικών εξελίξεων, που να περιλαμβάνει ευθύς εξαρχής εγγυήσεις για την προστασία της ιδιωτικής ζωής. Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για την αξιόπιστη επαλήθευση της ταυτότητας. Η Επιτροπή θα υποβάλει τις επόμενες εβδομάδες ανακοίνωση σχετικά με την έξυπνη διαχείριση των συνόρων και τη διαλειτουργικότητα. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να επιταχυνθεί η εργασία για την ανάπτυξη ενός πανευρωπαϊκού συστήματος αναγνώρισης δακτυλικών αποτυπωμάτων ενσωματωμένου στο Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν (SIS).

- Να εξευρεθούν τρόποι, κατά προτεραιότητα, ώστε να εξασφαλίζονται και να λαμβάνονται με τρόπο πιο γρήγορο και αποτελεσματικό ψηφιακά αποδεικτικά στοιχεία, με την ενίσχυση της συνεργασίας με τρίτες χώρες και με παρόχους υπηρεσιών που δραστηριοποιούνται σε ευρωπαϊκό έδαφος, προκειμένου να βελτιωθεί η συμμόρφωση με τη νομοθεσία της ΕΕ και των κρατών μελών και οι άμεσες επαφές με τις αρχές επιβολής του νόμου. Κατά τη σύνοδο του Συμβουλίου τον Ιούνιο θα προσδιοριστούν συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση αυτού του περίπλοκου ζητήματος.

- Να  εξακολουθήσουν να αναπτύσσονται αποτελεσματικά προληπτικά μέτρα, ιδίως με τη βελτίωση του έγκαιρου εντοπισμού ενδείξεων ριζοσπαστικοποίησης σε τοπικό επίπεδο και με την αντίκρουση της ρητορικής του Daesh, ιδίως μέσω επικοινωνιακών στρατηγικών. Το Δίκτυο Ευαισθητοποίησης για τη Ριζοσπαστικοποίηση και το Δίκτυο Στρατηγικών Επικοινωνιών θα ενισχύσουν περαιτέρω την υποστήριξή τους προς επαγγελματίες, την κοινωνία πολιτών και τα κράτη μέλη για το θέμα αυτό. Η Επιτροπή θα εντείνει τις εργασίες με εταιρίες, κυρίως στο forum της ΕΕ για το Διαδίκτυο, ώστε να αντικρούσει την τρομοκρατική προπαγάνδα και να καταρτίσει έως τον Ιούνιο του 2016 κώδικα συμπεριφοράς κατά των κηρυγμάτων μίσους στο Διαδίκτυο.

- Να στηριχθεί πλήρως το έργο της Αντιτρομοκρατικής Ομάδας (CTG), ιδίως με την περαιτέρω επιτάχυνση της δημιουργίας μιας πλατφόρμας για πολυμερή ανταλλαγή πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο.

- Να χρησιμοποιούνται πιο τακτικά οι Κοινές Ομάδες Έρευνας, που απέδειξαν τη χρησιμότητά τους μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι, για να συντονίζουν έρευνες και να συλλέγουν και να ανταλλάσσουν στοιχεία.

- Να συσταθεί κοινή ομάδα συνδέσμου των εθνικών αντιτρομοκρατικών εμπειρογνωμόνων στο Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Καταπολέμηση της Τρομοκρατίας (ECTC) της Europol για να στηρίζει τις αρχές επιβολής του νόμου των κρατών μελών όταν διερευνούν τις ευρύτερες ευρωπαϊκές και διεθνείς διαστάσεις της σημερινής τρομοκρατικής απειλής, στην οποία τα κράτη μέλη καλούνται να αποσπάσουν εμπειρογνώμονες. Η ομάδα αυτή θα αξιοποιεί τις ικανότητες επιβολής του νόμου της Europol για να παρακολουθεί την απειλή των ξένων μαχητών, τις ροές χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και διακίνησης παράνομων πυροβόλων όπλων και την προπαγάνδα στο Διαδίκτυο.

Ο επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Δημήτρης Αβραμόπουλος τόνισε, από την πλευρά του ότι η Επιτροπή έχει λάβει πολλές πρωτοβουλίες στο θέμα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας, όμως υπάρχει έλλειψη πολιτικής βούλησης, συντονισμού και έλλειψη εμπιστοσύνης.

Ο ίδιος υπογράμμισε την ανάγκη να βελτιωθεί η ανταλλαγή πληροφοριών και να εφαρμοστούν όσα συμφωνήθηκαν μετά τις προηγούμενες τρομοκρατικές επιθέσεις.