Τι συμβαίνει με τα χαρτονομίσματα των 500 ευρώ στις τράπεζες

Νέοι κανόνες για το «σπάσιμο» στα γκισέ των τραπεζών των 500ευρων, καθορίζει η εγκύκλιος της Τράπεζας της Ελλάδος η οποία δίνει οδηγίες στους τραπεζικούς για το τι πρέπει να κάνουν με τους πελάτες τους.

Tον τελευταίο καιρό υπήρξε μεγάλη κινητικότητα στα γκισέ, έπειτα από τις φήμες ότι η ΕΚΤ σχεδιάζει να αποσύρει το χαρτονόμισμα λαμβάνοντας μέτρα για την καταπολέμηση της διακίνησης «μαύρου» χρήματος.

Aν κάποιος πάει να καταθέσει χρήματα στον λογαριασμό του ή σε λογαριασμούς τρίτων ταυτοποιείται. Είτε καταθέσει 500 ευρώ είτε λιγότερα δίνει στοιχεία, δηλαδή ονοματεπώνυμο, τηλέφωνο κ.λπ.

H εγκύκλιος της ΤτΕ αναφέρει ότι οι τράπεζες θα καταγράφουν τα στοιχεία μόνο όσων είναι άγνωστοι σ’ αυτές. Αν δηλαδή κάποιος πάει στα γκισέ και να αλλάξει 500ευρα με μικρότερα χαρτονομίσματα κι έχει ήδη οποιοδήποτε λογαριασμό στην τράπεζα δεν έχει κανένα πρόβλημα και δεν χρειάζεται να καταγράφονται τα στοιχεία του. Αν, όμως, είναι κάποιος άγνωστος και πάει με χαρτονομίσματα των 500 ευρώ τότε η τράπεζα θα του κρατά τα στοιχεία διότι αυτό επιβάλλει η διεθνής νομοθεσία για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος.

Το τελευταίο χρονικό διάστημα, σε συνέχεια και της Απόφασης του Συμβουλίου Υπουργών της 12/2/2016 να καλέσει την Επιτροπή να διαβουλευθεί με την ΕΚΤ προκειμένου να εξετασθεί η λήψη μέτρων για τα υψηλής ονομαστικής αξίας χαρτονομίσματα και ιδιαίτερα αυτού των 500 ευρώ, ενόψει των στοιχείων που προέκυψαν από σχετική έρευνα της Europol και του σχεδίου δράσης της Επιτροπής που ακολούθως δημοσιεύθηκε, παρατηρείται αυξημένη ζήτηση εκ μέρους του συναλλακτικού κοινού για την ανταλλαγή, μέσω των πιστωτικών ιδρυμάτων, τραπεζογραμματίων της αξίας αυτής τα οποία οι συναλλασσόμενοι είχαν ενδεχομένως συγκεντρώσει κατά το πρόσφατο παρελθόν, σε άλλα μικρότερης αξίας. Το φαινόμενο αυτό συνεχίζεται παρά το ότι ουδεμία απόφαση έχει ληφθεί για την παύση έκδοσης του τραπεζογραμματίου των 500 ευρώ αλλά και του ότι και αν ακόμη ληφθεί στο μέλλον τέτοια απόφαση θα δοθεί ο κατάλληλος χρόνος για την ανταλλαγή των τραπεζογραμματίων των 500 ευρώ με άλλα μικρότερης ονομαστικής αξίας από τα πιστωτικά ιδρύματα της χώρας. Ενόψει της κατάστασης αυτής επισημαίνουμε με την παρούσα ότι τα πιστωτικά ιδρύματα οφείλουν να λαμβάνουν τα προβλεπόμενα από το σχετικό θεσμικό πλαίσιο μέτρα δέουσας επιμέλειας ως προς τον πελάτη για την πρόληψη και αποτροπή της χρήσης του τραπεζικού συστήματος για σκοπούς νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας μέσω και των πράξεων ανταλλαγής των εν λόγω τραπεζογραμματίων.

Ειδικότερα, τα πιστωτικά ιδρύματα, κατ’ εφαρμογήν των διατάξεων των άρθρων 12-14 και 17-19 του Ν. 3691/2008 και των παρ. 1.2 και 1.3 της Απόφασης ΕΤΠΘ 281/5/17.3.2009, στο πλαίσιο της εγκεκριμένης πολιτικής τους για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, όταν προβαίνουν σε πράξεις ανταλλαγής τραπεζογραμματίων των 500 ευρώ με χαρτονομίσματα μικρότερης αξίας ή αποδοχής αυτών ως μετρητών για τη διενέργεια συναλλαγών καλούνται να τηρούν τα ακόλουθα:

1.Να παρέχουν την υπηρεσία της ανταλλαγής τραπεζογραμματίων των 500 ευρώ αποκλειστικά σε πελάτες τους και προκειμένου περί φυσικών προσώπων σε δικαιούχους καταθετικού λογαριασμού στο πιστωτικό ίδρυμα, υφισταμένου ή ανοιχθησομένου, τηρουμένων των ισχυουσών διατάξεων για τον περιορισμό της ανάληψης μετρητών και της μεταφοράς κεφαλαίων.

2.Μέσω κατάλληλων διαδικασιών και μέτρων που λαμβάνουν, να καταγράφουν και να καταχωρούν μηχανογραφικά κάθε πράξη ανταλλαγής τραπεζογραμματίων των 500 ευρώ με άλλα μικρότερης αξίας.

3. Να αθροίζουν το σύνολο των πράξεων ανταλλαγής τραπεζογραμματίων των 500 ευρώ ανά πελάτη-φυσικό πρόσωπο μηχανογραφικά και να τις συνεκτιμούν με άλλες συναλλαγές του με χαρτονομίσματα της εν λόγω ονομαστικής αξίας καθώς και με τις λοιπές συναλλαγές του κατά την εφαρμογή των μέτρων επιμέλειας που αναφέρονται ιδίως στις παραγράφους 5.4, εδάφ. (ν), (νί) και (νiiϊ), 5.16 (Συναλλαγές με μετρητά) καθώς και 8.1 και 8.2 της Απόφασης ΕΤΠΘ 281/5/17.3.2009, όπως ισχύει.

4.Στο πλαίσιο και των προαναφερόμενων μέτρων δέουσας επιμέλειας που εφαρμόζουν, αναλόγως και του κινδύνου ΞΧ/ΧΤ, να παρακολουθούν και τις λοιπές συναλλαγές πελατών τους που εκτελούνται με προσκομιζόμενα τραπεζογραμμάτια των 500 ευρώ, όπως, κατάθεση σε λογαριασμό των ιδίων ή τρίτων, αίτηση διενέργειας πληρωμής ή μεταφοράς πίστωσης κλπ., εν αναφορά και προς το οικονομικό/συναλλακτικό προφίλ του εκάστοτε πελάτη.

Επιπλέον υπενθυμίζεται ότι τα πιστωτικά ιδρύματα οφείλουν κατά την ανταλλαγή τραπεζογραμματίων υψηλής ονομαστικής αξίας με άλλα, μικρότερης αξίας, να συμμορφώνονται πλήρως προς τις υποχρεώσεις τους, οι οποίες απορρέουν από την εφαρμογή της ΠΔ/ΤΕ 2501/2002 περί της ενημέρωσης των συναλλασσομένων με τα πιστωτικά ιδρύματα για τους όρους που διέπουν τις συναλλαγές τους.