Τι είναι τα πρόστιμα λιπομαρτυρίας και πως την πατάς αν δεν το γνωρίζεις

«Ραβασάκια» με τα οποία θα κληθούν να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη αναμένεται να λάβουν το επόμενο διάστημα πολίτες που ενώ είχαν κληθεί ως μάρτυρες σε δικαστήριο δεν εμφανίστηκαν και τιμωρήθηκαν για λιπομαρτυρία.

Ήδη, έχουν κινηθεί όλες οι διαδικασίες από τις αρμόδιες υπηρεσίες προκειμένου να καταλογιστούν τα πρόστιμα λιπομαρτυρίας που αφορούν στην τελευταία πενταετία και εκτιμάται ότι θα εισπραχθούν τουλάχιστον 7 εκατομμύρια ευρώ!

Στο πλαίσιο της αναζήτησης πηγών για να εισρεύσουν χρήματα στα άδεια ταμεία του δημοσίου εντοπίστηκε ένας… κρυμμένος θησαυρός. Και αυτό γιατί διαπιστώθηκε ότι, κυρίως λόγω της έλλειψης προσωπικού, στα δικαστήρια παρέμεναν στα συρτάρια, ανεκτέλεστες χιλιάδες καταδικαστικές αποφάσεις. Είναι χαρακτηριστικό πως στην Εισαγγελία Πρωτοδικών της Αθήνας, τη μεγαλύτερη της χώρας, βρίσκονταν σε εκκρεμότητα από το 2010 έως το 2015, 8.653 αποφάσεις λιπομαρτυρίας του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου και 11.107 του Μονομελούς.

Το πρώτο ξεκαθάρισμα έγινε προκειμένου να συγκεντρωθούν όλες οι αποφάσεις και να εκτελεστούν άμεσα όσες δεν έχουν ανακληθεί. Έτσι, αρμόδια πηγή έλεγε πως είναι θέμα χρόνου η αποστολή των πρώτων προστίμων.

Άγνοια αλλά και αγανάκτηση

Νομικοί, λένε, πως πολλοί μάρτυρες δεν προσέρχονται για να καταθέσουν στα δικαστήρια γιατί δεν γνωρίζουν πως αυτή τους η κίνηση θα τους κοστίσει ακριβά. Ωστόσο, υπάρχουν και οι περιπτώσεις που οι μάρτυρες, αγανακτισμένοι από τις πολλές αναβολές των υποθέσεων, αποφασίζουν να πληρώσουν παρά να ταλαιπωρηθούν.

Οι δικηγόροι εκτιμούν ότι κατά μέσο όρο ένας μάρτυρας μπορεί να προσέλθει στο δικαστήριο τουλάχιστον τέσσερις φορές, ενώ δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που θα πάνε επτά και οκτώ! Μάλιστα, πολλές φορές πρόκειται για ανθρώπους που μετακινούνται από την μια άκρη της Ελλάδας στην άλλη με τεράστιο κόστος για την τσέπη τους, αφού η αποζημίωση που προβλέπεται για τις χιλιομετρικές αποστάσεις και τα υπόλοιπα έξοδα είναι πολύ μικρή.

Βέβαια, αυτά τα προβλήματα σε άλλες χώρες έχουν λυθεί εδώ και χρόνια καθώς για παράδειγμα στην Αγγλία και την Ιταλία σε πολλές δικαστικές αίθουσες η κατάθεση του μάρτυρα γίνεται εξ αποστάσεως μέσω βιντεοκλήσης. Έτσι, οι μάρτυρες εξετάζονται κανονικά, από όλους τους παράγοντες της δίκης, χωρίς να χρειαστεί να μετακινηθούν κερδίζοντας χρόνο και χρήμα.

Τσουχτερά πρόστιμα

Για όσους δεν γνωρίζουν, λοιπόν, το άρθρο 231 του Κώδικα Ποινικής ∆ικονομίας, ορίζει ότι σε περίπτωση απουσίας μάρτυρα που έχει κλητευθεί νόμιμα, το δικαστήριο αυτεπάγγελτα ή μετά από πρόταση του εισαγγελέα, τον καταδικάζει για λιπομαρτυρία με πρόστιμο, κλιμακούμενο ανάλογα µε το δικαστήριο.

Συγκεκριμένα, τα πρόστιμα που προβλέπονται είναι τα εξής:

• από 15 έως 59 ευρώ, για Μονομελές Δικαστήριο,
• από 29 έως 120 ευρώ, για Τριμελές το οποίο δικάζει πλημμελήματα και
• από 59 έως 150 ευρώ, σε κάθε άλλο Δικαστήριο

Στα παραπάνω ποσά, προστίθενται τα τέλη της απόφασης, ενώ αν λόγω της λιπομαρτυρίας αναβληθεί η δίκη, το δικαστήριο καταδικάζει στον απόντα μάρτυρα και τα έξοδα που προκαλεί η αναβολή, τα οποία καθορίζει το ίδιο.

Η «καμπάνα» είναι βαριά στην περίπτωση που το δικαστήριο πειστεί ότι ο μάρτυρας απουσίασε σκοπίμως, προκειμένου να αναβληθεί η δίκη. Τότε το δικαστήριο μπορεί, σύμφωνα με τον Ποινικό Κώδικα, να καταδικάσει τον απόντα μάρτυρα και για απείθεια.

Μόνο στην περίπτωση που μια μήνυση ανακληθεί και παύσει η ποινική δίωξη σε βάρος του κατηγορούμενου δεν καταλογίζεται το πρόστιμο στο μάρτυρα που απουσιάζει.

Πάντως, αν η απουσία είναι δικαιολογημένη, λόγω προβλημάτων υγείας, ατυχήματος κ.ά., προβλέπεται ειδική διαδικασία ανάκλησης της ποινής μέσω ανακοπής η οποία πρέπει να γίνει εντός 15 ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης.