Ταραχή στην Ευρώπη από την πτώση των ιταλικών τραπεζών

Ως ένα από τα πιο σημαντικά γεγονότα των επόμενων μηνών για την Ιταλία αλλά και για την ίδια τη συνοχή και τη... συνέχεια της Ευρωζώνης και της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης χαρακτηρίζουν πλέον οι διεθνείς αναλυτές – τελευταία χρονικά η Citigroup – την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στην ιταλική τραπεζική σκηνή.

Εκεί όπου τριγμούς στα θεμέλια της οικονομίας της Ιταλίας, της τρίτης μεγαλύτερης την ευρωζώνη, προκαλεί η νέα υποχώρηση των τραπεζικών μετοχών που κορυφώθηκε Δευτέρα και Τρίτη αλλά ουσιαστικά έχει ξεκινήσει από την ημέρα του βρετανικού Brexit καθώς έχει οδηγήσει τον κλάδο σε απομείωση αξίας άνω του 30% μέσα σε ελάχιστες ημέρες.

Μάλιστα, σύμφωνα με εξαιρετικά δυσοίωνα σενάρια, τα οποία μεταδίδει το Reuters απειλείται μετάδοση της κρίσης και σε άλλες χώρες της ΕΕ, ενώ αυτή η κρίση μπορεί να στείλει την Ιταλία πίσω στην ύφεση.

Τα πλέον απαισιόδοξα σενάρια θεωρούν ότι η υποχώρηση των ιταλικών τραπεζών μπορεί να προκαλέσει μια κατάρρευση «τύπου Ελλάδας», την οποία όμως, θα είναι σχεδόν αδύνατο να περιορίσει η Ευρώπη.

Ασφυξία από τα «κόκκινα δάνεια»

Σύμφωνα με το Reuters οι ιταλικές τράπεζες ασφυκτιούν υπό τα συσσωρευμένα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ενώ- για να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η αίσθηση αστάθειας- ο πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι δεσμεύθηκε να παραιτηθεί, αν χάσει το δημοψήφισμα του Οκτωβρίου για τη συνταγματική αναθεώρηση.

«Η Ιταλία αντιμετωπίζει μία ισχυρή κρίση, που ενισχύεται με γεωμετρική πρόοδο», ανέφερε ο Φραντσέσκο Γκαλιέτι, επικεφαλής της εταιρείας Policy Sonar και πρώην αξιωματούχος του υπουργείου Οικονομικών. «Το άμεσο έναυσμα αυτής, είναι η τραπεζική κρίση», πρόσθεσε. Ο τραπεζικός δείκτης της Ιταλίας υποχώρησε κατά 30% από τη στιγμή που η Μ. Βρετανία αποφάσισε υπέρ του Brexit, ανεβάζοντας τις απώλειες μέχρι στιγμής στο 57% από την αρχή του έτους. Την Τρίτη, υποχώρησε περαιτέρω κατά 1,44%, φτάνοντας περίπου σε χαμηλό τριετίας.

Τη δεδομένη στιγμή η Ιταλία είναι εύθραυστη, πολιτικά και οικονομικά. Συχνά, περιγράφεται ως «πολύ μεγάλη για να σωθεί» σε μία κρίση, οπότε ακόμη κι αν είναι μικρή η άμεση οικονομική σχέση μεταξύ των τραπεζών της και της ψήφου υπέρ του Brexit, οποιοδήποτε παγκόσμιο σοκ προκαλεί μεγάλες «δονήσεις» στη χώρα, γράφει το Reuters.

«Η Ιταλία είναι ουσιαστικά το τεκτονικό ρήγμα της Ευρώπης», σχολίασε πρώην αξιωματούχος του ΔΝΤ, που διατήρησε την ανωνυμία του. «Τόσο το δημόσιο χρέος, όσο και ο τραπεζικός τομέας είναι σε μία πυριτιδαποθήκη, που διατηρείται μέσα από μία διαδικασία μη αναγνώρισης των συσσωρευμένων ζημιών που συνεχίζουν να μετακυλούν. Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι κάποιος πρέπει να αναλάβει τις ζημιές τελικά», πρόσθεσε.

Ανησυχία για την τρίτη μεγαλύτερη ιταλική τράπεζα

Η μεγαλύτερη άμεση ανησυχία επικεντρώνεται στην τρίτη μεγαλύτερη τράπεζα της Ιταλίας, την Banca Monte dei Paschi di Siena, που έχει τη μεγαλύτερη αναλογία μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η ΕΚΤ της έχει ζητήσει να τα περιορίσει κατά 40% τα επόμενα τρία χρόνια. Η Ρώμη είναι σε συζητήσεις με τις Βρυξέλλες για ένα σχέδιο ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών της, ελπίζοντας να περιορίσουν τις απώλειες για τους μετόχους και ομολογιούχους.

Μία τέτοια συμφωνία, μπορεί να απαιτεί την παράκαμψη των κανονισμών που υιοθέτησε η ΕΕ το 2014, προκειμένου να αναγκάζει επενδυτές και καταθέτες να επωμίζονται το βάρος σε τέτοιες περιπτώσεις. Η Γερμανία τονίζει ότι οι κανονισμοί πρέπει να γίνουν σεβαστοί, αλλά η Ιταλία απαντά ότι απαιτείται ευελιξία.

«Μία λύση πρέπει να βρεθεί γρήγορα, διαφορετικά η παλαιότερη τράπεζα του κόσμου (BMPS) μπορεί να καταρρεύσει και να πάρει μαζί της τον υπόλοιπο τραπεζικό τομέα της Ευρώπης. Η ΕΕ πρέπει να δείξει ευελιξία, διαφορετικά η Ιταλία μπορεί να χρεοκοπήσει», προειδοποίησε ο Αντριου Εντουαρντς, CEO της χρηματοοικονομικής εταιρείας ETX Capital.

Ιταλικές εποπτικές αρχές: Στοπ στο short selling για τις επόμενες ημέρες

Σήμερα πάντως και με την προστασία που παρέχει η απόφαση των εποπτικών αρχών του ιταλικού χρηματιστηρίου να απαγορεύσουν το short selling για τις επόμενες ημέρες στα τραπεζικά χαρτιά, η μεν μετοχή της Banca Monte dei Paschi di Siena ανακάμπτει κατά 9% (έχοντας βεβαίως κατακρημνιστεί κατά 75% όλο το προηγούμενο διάστημα) και έδωσε μιαν κάποια ανάσα και στις ευρωαγορές γενικότερα.

SocGen: SOS, η ιταλική τραπεζική κρίση μπορεί να εξαπλωθεί σε όλη την Ευρώπη

Την ίδια ώρα ολοένα και περισσότεροι παράγοντες του τραπεζικού τομέα κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Τελευταίος χρονικά ο πρόεδρος της Γαλλικής τράπεζας Societe Generale, Lorenzo Bini Smaghi ο οποίος, μιλώντας στο Bloomberg, προειδοποίησε ότι η τραπεζική κρίση στην Ιταλία θα μπορούσε να εξαπλωθεί στην υπό λοιπη Ευρώπη και υποστήριξε, ότι "οι κανόνες που περιορίζουν τις κρατικές ενισχύσεις προς τις τράπεζες, θα πρέπει να επανεξεταστούν", αφήνοντας με τη σειρά του ευθεία βολή προς την "περιοριστική γερμανική συνταγή".

"Όλη η τραπεζική αγορά βρίσκεται υπό πίεση", τόνισε το πρώην μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ και συνέχισε λέγοντας ότι "έχουμε θεσπίσει κανόνες σχετικά με το δημόσιο χρήμα", οι οποίοι κανόνες όπως είπε "πρέπει να επαναξιολογηθούν σε μια αγορά που έχει να αντιμετωπίσει μια πιθανή κρίση, για να αποφασιστεί αν πρέπει να εφαρμοστεί κάποια ανακοπή".