Ο Ερντογάν αλλάζει το σύνταγμα για να κυβερνά έως το 2029

Ο Ταγίπ Ερντογάν μπορεί να παραμείνει στο «τιμόνι» της Τουρκίας έως το 2029, με διευρυμένες εκτελεστικές εξουσίες, με βάση τις προτάσεις που ετοιμάζει το κόμμα του για τη συνταγματική αναθεώρηση.

Οι προτάσεις αυτές πιθανόν θα τεθούν σε δημοψήφισμα την επόμενη άνοιξη και αξιωματούχοι που έχουν δει το τελευταίο προσχέδιο δήλωσαν στο Reuters ότι με αυτές τις αλλαγές ο Ερντογάν θα μπορούσε να συνεχίσει να κυβερνά έως το 2029.

Ο Τούρκος πρόεδρος και οι υποστηρικτές του ισχυρίζονται ότι η χώρα χρειάζεται την ισχυρή ηγεσία μίας εκτελεστικής προεδρίας, ένα σύστημα παρόμοιο με εκείνο στις ΗΠΑ ή τη Γαλλία, προκειμένου να αποφευχθούν οι εύθραυστες κυβερνήσεις συνασπισμού, που έχουν εμποδίσει την ανάπτυξη στο παρελθόν.

Ομως, οι αντίπαλοι του Ερντογάν βλέπουν τις προτάσεις του ως «όχημα» για τις φιλοδοξίες του Τούρκου προέδρου και φοβούνται ότι θα φέρει περισσότερο απολυταρχισμό σε μία χώρα που ήδη δέχεται τα πυρά της Δύσης για το ιστορικό της σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ελευθερίες, ιδιαίτερα έπειτα από τις εκκαθαρίσεις που ακολούθησαν την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος τον Ιούλιο.

Σύμφωνα με το τελευταίο προσχέδιο, γράφει το Reuters, ο Ερντογάν θα μπορούσε να αναλάβει τη θέση του «ενεργού» εκτελεστικού προέδρου αμέσως μετά από το δημοψήφισμα, αν εγκριθούν οι αλλαγές. Οι προεδρικές εκλογές θα γίνουν, όπως είναι προγραμματισμένο, όταν λήξει η θητεία του, το 2019.

Ο περιορισμός των δύο θητειών, που προβλέπει αυτή τη στιγμή το Σύνταγμα σημαίνει ότι αν κερδίσει ο Ερντογάν τις εκλογές του 2019, θα μπορεί να κυβερνήσει μέχρι το 2024. Ομως, με την προτεινόμενη εκτελεστική προεδρία, το «ρολόι θα μηδενιστεί», όπως αναφέρει το Reuters, δίνοντάς του την ευκαιρία για δύο ακόμη θητείες.

Ο πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ δήλωσε ότι αυτές οι προτάσεις θα πάνε στο κοινοβούλιο τις επόμενες ημέρες, εκεί όπου το κόμμα του Ερντογάν θα προσπαθήσει να πάρει την έγκριση προκειμένου το ζήτημα να τεθεί σε δημοψήφισμα. Για αλλαγές στο Σύνταγμα απαιτούνται 367 ψήφοι από τις 550 του κοινοβουλίου, προκειμένου αυτές να περάσουν απευθείας, και 330 για να γίνει δημοψήφισμα. Το κόμμα του Ερντογάν έχει 317 έδρες.

Σύμφωνα με δύο υψηλόβαθμους αξιωματούχους που είδαν το προσχέδιο και μίλησαν στο Reuters, ο πρόεδρος θα μπορεί να εκτίσει δύο πενταετείς θητείες και θα έχει τη δυνατότητα να εκδίδει προεδρικά διατάγματα για πιο εκτελεστικά ζητήματα, χωρίς την ανάγκη να συμβουλευτεί το κοινοβούλιο.

Επίσης θα ορίζει απευθείας τους επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων και των υπηρεσιών πληροφοριών, τους πρυτάνεις των πανεπιστημίων και μερικά κορυφαία δικαιοδοτικά όργανα, έχοντας πλέον περισσότερες εξουσίες.