Μούμιες του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου στον αξονικό τομογράφο

Τον δρόμο της εξέτασης με αξονικό τομογράφο στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών πήραν πρόσφατα πέντε μούμιες της Συλλογής των Αιγυπτιακών Αρχαιοτήτων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, ενώ το ίδιο αναμένεται να συμβεί και σε άλλες τέσσερις. Για ποιο λόγο συνέβη αυτό;

«Είναι μια πρακτική που έχει εφαρμοστεί σε πολλά μουσεία του εξωτερικού τα οποία έχουν αντίστοιχα ευρήματα. Πραγματοποιείται για πολλούς λόγους, πρώτον για να δούμε τι υπάρχει μέσα στις μούμιες χωρίς να τις ανοίξουμε και να καταστρέψουμε τα όποια κατάλοιπα. Και δεύτερον γιατί μπορούμε να πάρουμε πληροφορίες σχετικά με το αν υπάρχουν αλλοιώσεις στα οστά τους κι έτσι να μάθουμε αν έπασχαν από συγκεκριμένες παθήσεις οι οποίες οδήγησαν στον θάνατο ή επηρέασαν τη ζωή του εκλιπόντος. Για παράδειγμα, λέπρα, αναιμίες ή άλλες ασθένειες, που προκαλούν οστικές αλλοιώσεις και οι οποίες φαίνονται στην αξονική τομογραφία», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Κώστας Νικολέντζος, Δρ. αρχαιολόγος, προϊστάμενος του Τμήματος Συλλογής Προϊστορικών, Αιγυπτιακών, Κυπριακών και Ανατολικών Αρχαιοτήτων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.

«Επίσης, μπορούμε να βρούμε αν περιλαμβάνουν κτερίσματα. Για παράδειγμα, στη συγκεκριμένη τομογράφηση σε αυτές τις μούμιες, είδαμε ότι ορισμένες περιλαμβάνουν ένα στεφάνι, ένα περιδέραιο κ.α. Επίσης, μπορούμε να επιβεβαιώσουμε κάποια πράγματα με περισσότερη σιγουριά, όπως το φύλο τους. Βέβαια θα προκύψουν κι άλλα αποτελέσματα τα οποία δεν είναι προς το παρόν ανακοινώσιμα», συμπλήρωσε ο ίδιος, σημειώνοντας ότι θα πρέπει να αναμένουμε την εξέταση από τους γιατρούς και τους ειδικούς της ερευνητικής ομάδας για να ανακοινωθούν περισσότερες λεπτομέρειες.

Κι εδώ έρχεται το μεγάλο «σχέδιο» της διευθύντριας του Μουσείου, Μαρίας Λαγογιάννη: Η δημιουργία μιας μόνιμης ανοιχτής στο κοινό αποθήκης στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, με τις αιγυπτιακές αρχαιότητες οι οποίες σήμερα φιλοξενούνται στον αθέατο κόσμο των αποθηκών, φυσικά με την απαραίτητη φύλαξη.

«Φιλοδοξία μας είναι να μην περιοριστούμε μόνο στην ανακοίνωση των συμπερασμάτων, αλλά η παρουσίασή τους να γίνει στην “ανοιχτή” αποθήκη, που σχεδιάζουμε να οργανώσουμε στον χώρο όπου βρίσκονται σήμερα αποθηκευμένες οι αιγυπτιακές αρχαιότητες του Μουσείου», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Λαγογιάννη, τονίζοντας ωστόσο ότι για να γίνει κάτι τέτοιο θα πρέπει να βρεθούν τα απαραίτητα κονδύλια. «Έχουμε κάνει αίτημα χορηγίας στο ΥΠΠΟ, αν βρεθούν τα πρώτα χρήματα προχωράμε», σημείωσε, συμπληρώνοντας ότι πρόκειται για αίθουσα με εύκολη πρόσβαση από το αίθριο του Μουσείου η οποία, αν τελικά το σχέδιο προχωρήσει, θα σκηνογραφηθεί και θα φωτιστεί κατάλληλα.

Το πρωτοποριακό πρόγραμμα της έρευνας στις μούμιες που βρίσκονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο έχει εγκριθεί από το 2014, οπότε και έλαβε τη θετική γνωμοδότηση του ΚΑΣ. Είναι μια πρωτοβουλία της Ελένης Τουρνά (αρχαιολόγου και υπεύθυνης της Αιγυπτιακής Συλλογής του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου) και της Αλίκης Μαραβέλια (αιγυπτιολόγου, ιδρύτριας και διευθύντριας του Ελληνικού Ινστιτούτου Αιγυπτιολογίας), που ανήκουν στην επιστημονική ομάδα του προγράμματος. Στην ίδια ομάδα ανήκουν επίσης οι Νικόλαος Μποντόζογλου (διευθυντής Τομογράφου Ιατρικού Αθηνών), Παναγιώτης Λάζαρης (διπλωματούχος συντηρητής του μουσείου), Φίλιππος Κουτσάφτης(ιατροδικαστής), Κωνσταντίνος Κούβαρης (ιατροδικαστής, ανθρωπολόγος, ICRC), Στέφανος Γερουλάνος (ομότιμος καθηγητής Καρδιοχειρουργικής Πανεπιστημίου Ζυρίχης, πρόεδρος του Διεθνούς Ιπποκράτειου Ιδρύματος Κω). Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης την ανασύσταση του προσώπου της μούμιας Ta-Khered-Min, χορεύτριας τελετουργικών χορών με ιερατική καταγωγή, που χρονολογείται, όπως και οι υπόλοιπες, μεταξύ 304 και 150 π. Χ. περίπου.

Η συλλογή των Αιγυπτιακών Αρχαιοτήτων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου περιλαμβάνει 8.300 αρχαία. Θεωρείται η πρώτη στο είδος της στα Βαλκάνια και μια από τις πιο αξιόλογες στον κόσμο λόγω της σπανιότητας και της ποιότητας των αρχαιοτήτων της, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται αγάλματα, ειδώλια, στήλες, σαρκοφάγοι, περιβλήματα μουμιών, μούμιες ζώων, πορτραίτα Φαγιούμ, κοσμήματα κ.α.