Ο Έλληνας που εξερεύνησε τους δυο πόλους της Γης

Όταν ακούμε για θαλασσοπόρους, το μυαλό μας πάει αμέσως στην περιπέτεια, στην εξερεύνηση ενός μέρους που δεν έχει πατήσει ποτέ το πόδι του κανένας άλλος. Σίγουρα, θα πρόκειται για μια απίστευτη αίσθηση, που όμοια της είναι δύσκολο να υπάρξει. Το ίδιο θα ένιωθε και ο Επαμεινώνδας Δημόπουλος, περισσότερο γνωστός ως E.J. Demas, όταν αντίκρυσε για πρώτη φορά την Αρκτική και την Ανταρκτική, στο πλευρό του Ναυάρχου Richard Byrd.

Ο Byrd θεωρείται ένας από τους πιο σημαντικούς εξερευνητές του 20ου αιώνα, που πέταξε πάνω από τον Βόρειο Πόλο και διοργάνωσε 4 αποστολές στην Ανταρκτική. Ο Δημόπουλος ήταν μαζί του σε αυτές τις αποστολές.

Γεννήθηκε στην Κόρινθο το 1905. Μαζί με την οικογένειά του μετανάστευσε στις ΗΠΑ και μετά το τέλος του σχολείου, σπούδασε Αεροναυπηγική στο MIT. Ο Byrd του είχε μεγάλη εκτίμηση και τον έπαιρνε πάντα μαζί του. Τον γνώριζε από τα εστιατόρια της οικογένειας, τα οποία επισκεπτόταν όταν ήταν ακόμα ανθυποπλοίαρχος. Ο Δημόπουλος ήταν ιδιαίτερα ριψοκίνδυνος και θαρραλέος, και όσο σπούδαζε στην Βοστώνη, έμενε στο φαλαινοθηρικό που είχε μετατραπεί για εξερεύνηση των πόλων.

Το 1926 τον φώναξε να παρουσιαστεί στην ναυτική βάση ώστε να ξεκινήσουν για τον Βόρειο Πόλο. Το 1928, η αποστολή έφυγε μαζί με τον Δημόπουλο, ο οποίος είχε την ιδιότητα του μηχανικού αεροσκαφών. Όταν έφτασε γνώρισε τον μεγάλο Νορβηγό εξερευνητή Roald Amunsden, ο οποίος είχε με την σειρά του διοργανώσει παρόμοια αποστολή.

Την ίδια χρονιά συμμετείχε στην πρώτη αποστολή στην Ανταρκτική. Όπως και στην δεύτερη το 1933. Στην πρώτη ο Δημόπουλος άφησε μια ελληνική σημαία στο Νότιο Πόλο και έστειλε την ανακοίνωση στις ελληνικές αρχές. Το γεγονός επιβεβαιώνεται από σχετική αναφορά που υπάρχει σε επιστολή του τότε πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου προς τον ναύαρχο Byrd με ημερομηνία 9 Οκτωβρίου 1930. Η σημαία φυλάσσεται σήμερα στο Ναυτικό Μουσείο Πειραιώς.

@bdweb7057k.bluedomino.com

Στην δεύτερη, μια παγωμένη νύχτα του 1934, έσωσε την ζωή του ναυάρχου Byrd. O τελευταίος βρισκόταν μόνος του στην βάση «Weather Bolling Advance», διεξάγωντας περιοδικές μετρήσεις θερμοκρασίας και βαρομετρικής πιέσεως. Απ’ ότι φαίνεται, δηλητηριάστηκε από τις αναθυμιάσεις. H επικοινωνία που είχε μέσω ασυρμάτου με τον Δημόπουλο, άρχισε να γίνεται πιο αποσπασματική, ενώ τα λεγόμενα του Ναυάρχου, άρχισαν να είναι ακατανόητα.

O Ναύαρχος Byrd sτην Ανταρκτική

@commons.wikimedia.org

Ξεκίνησε αμέσως αποστολή διάσωσης. Οι πρώτες τρεις προσπάθειες δεν απέδωσαν, αλλά το πείσμα του Δημόπουλου τον οδήγησε στο μέρος που βρισκόταν ο Byrd, με αποτέλεσμα να του σώσουν την ζωή την τελευταία στιγμή.

Τον επόμενο χρόνο επέστρεψαν στις ΗΠΑ, όπου ο Ναύαρχος Byrd έγινε απολύτως καλά. Ο Επαμεινώνδας Δημόπουλος συνέχισε τις σπουδές του στο MIT και αργότερα δούλεψε για την Douglas AircraftCompany στη Σάντα Μόνικα, στην Καλιφόρνια. Ο ναύαρχος Byrd τον τίμησε για την συνεισφορά του στα εξερευνητικά ταξίδια, με τον πιο όμορφο τρόπο: έδωσε το όνομά του σε μια οροσειρά της Ανταρκτικής, την Demas Range, μια έκταση 15 χλμ. που σχημάτίζει το ανατολικό μέρος του παγετώνα Berry.

Ο Επαμεινώνδας Δημόπουλος, ένας άνδρας με περιπετειώδη ζωή, που δεν φοβήθηκε ποτέ και τίποτα, πέθανε στις 17 Νοεμβρίου του 1979, στην Καλιφόρνια. Έμεινε στην ιστορία των εξερευνήσεων, με το υλικό από τις εξερευνήσεις του να δωρίζεται το 1982 στο Ναυτικό Μουσείο Πειραιώς. Η συλλογή του αποτελείται από 10 μικρά φιλμ χωρίς ήχο. Τα φιλμ παρουσιάζουν την διατλαντική πτήση του ναυάρχου Byrd το 1927, με το αεροπλάνο «America», την θαλάσσια επιχείρηση στο Νότιο Πόλο με το πλοίο «City of New York», την διάσχιση της διώρυγας του Παναμά, την επίσκεψη στα νησιά του Πάσχα και της Νέας Ζηλανδίας, τον Ανταρκτικό σταθμό «Little America», φωτογραφίες από τη ζωή στο σταθμό, την μεγαλειώδη επιστροφή στη Νέα Υόρκη όπως επίσης και την τελετή βράβευσης της εξερευνητικής ομάδας από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών.