Οι 13 λόγοι που κρατούν στα ύψη τις τιμές των προϊόντων

Τους σημαντικότερους λόγους για τους  οποίους δεν πέφτουν οι τιμές σε βασικά προϊόντα, παρά την οικονομική κρίση, αναφέρει σε ανακοίνωσή της η ΕΣΕΕ.

1. Οι υψηλοί συντελεστές ΦΠΑ, που έχουν διαμορφωθεί στο 13-23% (αρκετά πιο ψηλά από Ισπανία και Βρετανία).

2. Οι ενδοομιλικές συναλλαγές πολυεθνικών (transfer pricing), που ανεβάζουν τιμές και κόστος έτσι ώστε να αποφευχθεί η φορολογία τους στην Ελλάδα. Οι θυγατρικές που είναι στην Ελλάδα εισάγουν προϊόντα με τεχνητά υψηλό κόστος, το οποίο μετακυλίεται μέσω των υψηλών τιμών στους καταναλωτές.

3. Ρήτρες απαγόρευσης παράλληλων εισαγωγών, δηλαδή οι λιανέμποροι δεν επιτρέπεται να αγοράζουν από θυγατρικές των προμηθευτών τους σε άλλες χώρες, όπου ενδεχομένως πωλούν φθηνότερα σε σχέση με την ελληνική αγορά.

4. Στρεβλώσεις στις μεταφορές, εφοδιαστική αλυσίδα (logistics) κ.λπ., οι οποίες, εξαιτίας της ιδιομορφίας τους, εμποδίζουν τον ανταγωνισμό και συμβάλλουν στη διόγκωση των τελικών τιμών, π.χ. απαγόρευση συνδυαστικών μεταφορών νωπών με άλλα προϊόντα.

5. Πολεοδομικοί περιορισμοί στις προδιαγραφές κτηρίων, που εμποδίζουν την πλήρη εκμετάλλευση των αποθηκευτικών χώρων και λοιπά, αλλά και γραφειοκρατικές δυσκολίες.

6. Ολιγοπωλιακή διάρθρωση της αγοράς χονδρικού εμπορίου με το παράδειγμα του καρτέλ στην αγορά κοτόπουλου που εντόπισε η Επιτροπή Ανταγωνισμού ή το καρτέλ στο χονδρεμπόριο των νωπών οπωροκηπευτικών, σύμφωνα με την Γενική Γραμματεία Εμπορίου.

7. Το υψηλό περιθώριο κέρδους παραμένει σε τμήμα της ελληνικής αγοράς, παρά την κρίση. Σύμφωνα με την Έκθεση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, αναγράφεται χαρακτηριστικά: «Γενικότερα ωστόσο, παρατηρείται ότι από τη σύγκριση της προαναφερθείσας μείωσης του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος στο σύνολο της οικονομίας με την αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ προκύπτει διεύρυνση του περιθωρίου κέρδους στην οικονομία συνολικά. Το ίδιο συμπέρασμα συνάγεται και από τις προβλέψεις για τη διετία 2012-2013».

8. Οι τιμές εξαρτώνται από τις αυξητικές διακυμάνσεις των τιμών του πετρελαίου αλλά και των τιμολογίων των ΔΕΚΟ. Ειδικά στα προϊόντα στα οποία τα καύσιμα χρησιμοποιούνται ως πρώτη ύλη, αυξάνεται το κόστος.

9. Η λογική πως οι εκπτώσεις και οι προσφορές λειτουργούν καλύτερα απ' ότι οι μόνιμα χαμηλές τιμές, αλλά και η επιλογή των ταχέως και βραδέως κινούμενων εμπορευμάτων οδηγεί σε λάθος υπολογισμό αντικατάστασης (stock replacement) και σωστού ποσοστού κέρδους.

10. Αντισταθμίστηκε η πτώση του κόστους των μισθών και των ενοικίων για επαγγελματικούς χώρους με την άνοδο των επιτοκίων δανεισμού των επιχειρήσεων από τις τράπεζες και με την παύση των πιστώσεων στις εισαγωγικές, που επειδή η χώρα δεν έχει αξιοπιστία ο επιχειρηματίας επωμίζεται εξ ολοκλήρου και της μετρητοίς το κόστος αγοράς πριν την παραλαβή.

11. Η ελληνική πραγματικότητα είναι δύσκολο να αποτυπωθεί, γιατί στην αγορά πολλές φορές γίνονται άτυπες εκπτώσεις, ακόμη και παζάρια για το ΦΠΑ πριν εκδοθεί η απόδειξη, γεγονός που οδηγεί σε διαμόρφωση διαστρεβλωμένων στοιχείων.

12. Μονομερής προσήλωση των κρατικών φορέων στην άρση των εμποδίων εισόδου των επιχειρήσεων στην αγορά, όταν θα ήταν αποτελεσματικότερο να ενταθούν οι προσπάθειες στην κατεύθυνση της διερεύνησης εκείνων των παραγόντων που διαμορφώνουν το κέρδος Π.χ. πώς καθορίζεται το ποσοστό κέρδους στα φάρμακα.

13. Λόγω ελλειπούς έρευνας από τα αρμόδια υπουργεία και μη έγκαιρης αξιολόγησης από την Τρόικα, τελικά σε πολλούς κλάδους οι τιμές της αγοράς διαμορφώθηκαν χαμηλότερα από την τιμές του τέλειου ανταγωνισμού, ενώ στα τρόφιμα, στα καύσιμα και στα είδη πρώτης ανάγκης περισσότερο κοντά στις τιμές μονοπωλίων.