Το χρονικό της πολιτικής κρίσης στη Βολιβία

O μακροβιότερος πρόεδρος της Λατινικής Αμερικής βρίσκεται πλέον στο Μεξικό. Ο Έβο Μοράλες ήταν ο πρώτος ιθαγενής πρόεδρος της Βολιβίας όταν εκλέχθηκε για πρώτη φορά το 2005. Ανήκε στο κύμα των αριστερών πολιτικών που εκείνη την εποχή έρχονταν στην εξουσία σε ολόκληρη την Λατινική Αμερική.

Κέρδισε ξανά τις εκλογές το 2009 και το 2014. Οι ιθαγενείς των Άνδεων τον υποστήριζαν σθεναρά. Ο Μοράλες αύξησε τους φόρους σε συγκεκριμένους τομείς της οικονομίας και έκανε διάφορες μεταρρυθμίσεις που είχαν ως αποτέλεσμα να μειώσουν το ποσοστό φτώχειας στο μισό. Το φτωχότερο κράτος της Λατινικής Αμερικής, δεν ήταν πια τόσο φτωχό.

Μετά την τρίτη εκλογή του, ο Μοράλες δεν μπορούσε να εκλεγεί και τέταρτη φορά, βάσει του συντάγματος της χώρας. Έτσι το 2016, ανακοίνωσε δημοψήφισμα για να μπορέσει να θέσει ξανά υποψηφιότητα. Όταν το έχασε με μικρή διαφορά, υποσχέθηκε πως θα σεβαστεί το αποτέλεσμα.

Τον επόμενο χρόνο το δικαστήριο εξέδωσε την απόφαση ότι το δημοψήφισμα ήταν άκυρο και πως η προεκλογική καμπάνια του Μοράλες ήταν παράνομη. Ο Μοράλες αντέδρασε θέτοντας ξανά υποψηφιότητα, παρόλο που οι αντίπαλοί του διαμαρτυρήθηκαν για κατάλυση της δημοκρατίας.

Λίγο πριν τις εκλογές της 20ης Οκτωβρίου, ο Μοράλες έδειχνε ότι θα είναι ξανά νικητής. Κράτησε την βάση των ψηφοφόρων του, αν και οι δημοσκοπήσεις έλεγαν πως η μάχη μπορεί να γίνει έντονη, αν η αντιπολίτευση ενωνόταν.

Με τα πρώτα αποτελέσματα, o Μοράλες κέρδιζε την πλειοψηφία, αλλά ίσως να μην απέφευγε έναν δεύτερο γύρο. Πιο αργά το ίδιο βράδυ, η εκλογική επιτροπή σταμάτησε να αναμεταδίδει αποτελέσματα. Επέστρεψε ξανά στην αναμετάδοσή τους το επόμενο πρωί. Ο Μοράλες είχε κερδίσει κάποιες ποσοστιαίες μονάδες και θα απέφευγε τον δεύτερο γύρο.

@apnews.com

Οι εκλογικές αρχές προσπάθησαν να δικαιολογηθούν. Ο Μοράλες ωστόσο θεωρήθηκε ύποπτος από την αντιπολίτευση. Πολύς κόσμος βγήκε στους δρόμους να διαδηλώσει. Η αντιπολίτευση δεν είχε στοιχεία, όμως ο Οργανισμός των Αμερικανικών Κρατών ζήτησε επανέλεγχο των εκλογικών αποτελεσμάτων. Μέχρι την ανακοίνωσή τους, οι δρόμοι μετατράπηκαν σε πεδίο μάχης μεταξύ οπαδών του Μοράλες και της αντιπολίτευσης.

Αρχικά, οι νεκροί στις διαδηλώσεις ήταν τρεις. Όταν στις 25 Οκτωβρίου ανακοινώθηκε από τις αρχές της Βολιβίας ότι ο Μοράλες ήταν νικητής, η κατάσταση ξέφυγε. Το πλήθος ξέσπασε. Επιτέθηκε μεταξύ άλλων, στη δήμαρχο της πόλης Vinto, μέλος του κόμματος του Μοράλες, την οποία άρπαξε από τα μαλλιά, της τα έκοψε και την περιέλουσε με κόκκινη μπογιά, αφού έκαψε τα γραφεία της. Η είδηση έκανε τον γύρο του κόσμου.

Την Κυριακή, ο Οργανισμός των Αμερικανικών Κρατών ανακοίνωσε πως ανακάλυψε παρατυπίες στην διαδικασία των εκλογών και προέτρεψε το κράτος της Βολιβίας να το ερευνήσει διεξοδικά. Αμφισβήτησε μάλιστα ότι ο Μοράλες συγκέντρωσε επαρκές ποσοστό για να αποφύγει τον δεύτερο γύρο και ζήτησε επανάληψη των εκλογών.

@foreignpolicy.com

Οι οπαδοί του Μοράλες είπαν πως δεν υπήρξε καμία παρατυπία και πως η έκθεση του οργανισμού ήταν ασαφής. Το «Center for Economic Policy Research» με έδρα την Ουάσιγκτον, στην δική του ανάλυση δεν βρήκε καμία παρατυπία.

Παρολ’ αυτά, ο Μοράλες δέχθηκε την διεξαγωγή νέων εκλογών. Η αντιπολίτευση ζήτησε την παραίτησή του και οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν. Εκεί παρενέβη ο στρατός, που ζήτησε από τον Μοράλες να παραιτηθεί «για το καλό της χώρας». Μετά από λίγες ώρες ανακοίνωσε ότι δέχεται να αποχωρήσει από την θέση του προέδρου. Οι οπαδοί του Μοράλες μίλησαν για πραξικόπημα. Οι υπόλοιποι απάντησαν πως το πραξικόπημα έγινε από την πλευρά του Μοράλες.

@cnn.com

Την Τρίτη, ο Μοράλες έφτασε στο Μεξικό όπου θα παραμείνει σε μυστική τοποθεσία. Η Τζανίνε Άνιες, δικηγόρος και αντίπαλος του Μοράλες, αυτοανακηρύχθηκε μεταβατική πρόεδρος την επόμενη μέρα. Οι βουλευτές του κόμματος του Μοράλες δεν προσήλθαν στην διαδικασία, ώστε να μην επικυρωθεί η μεταβίβαση της εξουσίας. Το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας όμως, χαρακτήρισε νόμιμη την ανάληψη της προεδρίας από την Άνιες.

Η κρίση στην Βολιβία συνεχίζεται. Τουλάχιστον 23 άνθρωποι έχουν χάσει την ζωή τους. Ο Μοράλες χαρακτήρισε «πραξικόπημα» την αλλαγή της εξουσίας από το Μεξικό όπου βρίσκεται. Από την άλλη, οι ΗΠΑ θεωρούν πως έγινε ένα θετικό βήμα. Ο κόσμος έχει διχαστεί. Όχι μόνο στη Βολιβία.