Ο Έλληνας «βασιλιάς» της Jazz

Λίγοι γνωρίζουν τον Γιάννη Σπάρτακο και πόσο σημαντικός υπήρξε για το ελληνικό τραγούδι. Ήταν συνθέτης και πιανίστας κυρίως της Jazz αλλά και της ελαφράς μουσικής και τα χρόνια που βρισκόταν στην ακμή του, κατάφερε να αλλάξει την μορφή του ελληνικού τραγουδιού. Η συνεργασία του με τη Ρένα Βλαχοπούλου και η περιοδεία τους σε ΗΠΑ, Τουρκία, Λίβανο, Αίγυπτο και Περσία έχει μείνει στην ιστορία.

Γεννήθηκε στις 7 Ιανουαρίου του 1914 στην Αθήνα. Ξεκίνησε το πιάνο από πολύ μικρή ηλικία και σπούδασε στο Ελληνικό Ωδείο. Έφηβός κιόλας συνόδευε τις προβολές των βωβών ταινιών σε κινηματογράφο της Αθήνας. Την δεκαετία του 1930, η επαγγελματική καριέρα του πήρε το δρόμο της, όταν και εμφανίστηκε στην θρυλική «Αλάσκα» της οδού Πατησίων αλλά και σε διάφορα βαριετέ και καμπαρέ της εποχής. Η αγάπη του για τη Jazz φάνηκε από την αρχή.

Το 1940 γνώρισε την Ρένα Βλαχοπούλου, μια φωνή στα μέτρα της μουσικής που ήθελε να παίζει. Η καλλιτεχνική τους επαφή διακόπηκε απότομα λόγω του Ελληνοϊταλικού πολέμου. Μέσα στην κατοχή συναντήθηκαν ξανά. Δεν είναι υπερβολή να πούμε πως η καριέρα της Ρένας Βλαχοπούλου απογειώθηκε εξαιτίας του.

Συνεργάστηκαν αρχικά σε επιθεωρήσεις με τεράστια επιτυχία. Ο συνθέτης άσκησε μεγάλη επιρροή στην διαμόρφωση της φυσιογνωμίας της ως τραγουδίστριας. Έτσι, η Ρένα Βλαχοπούλου έγινε γρήγορα η «βασίλισσα της jazz», ενώ ο Σπάρτακος ο «βασιλιάς της jazz».

Το 1946 έφυγαν μαζί για μια αξέχαστη περιοδεία. Ξεκίνησαν από την Κωνσταντινούπολη και μετά πήγαν στην Σμύρνη. Η επιτυχία τους ήταν άμεση και η υποδοχή που τους επεφύλαξαν οι ομογενείς συγκινητική. Έμειναν εκεί 3,5 μήνες, ώσπου αναχώρησαν για τον Λίβανο και ύστερα για το Κάϊρο. Η ελληνική εφημερίδα «Ταχυδρόμος» της Αιγύπτου έγραψε τότε «Μόλις έφτασαν στο Κάϊρο τα δύο μεγάλα αστέρια της τζαζ, ηλεκτρίσθηκε όλος ο κόσμος των απείρων θαυμαστών τους…». Μάλιστα στο κέντρο που τραγουδούσαν πήγε και ο Βασιλιάς Φαρούκ, που τους γέμισε με δώρα. Αφού πέρασαν και από την Αλεξάνδρεια, έφυγαν για τη Συρία και αργότερα για την Τεχεράνη.

Ο Σάχης της Περσίας Ρεζά Παχλαβί τους κάλεσε στο ανάκτορο για να παίξουν σε μια δεξίωση, θαμπώθηκε από την ομορφιά της Βλαχοπούλου και της χάρισε ένα περιδέραιο αμύθητης αξίας. Με τον Σπάρτακο στο πιάνο και την Βλαχοπούλου στα φωνητικά, το ντουέτο είχε τεράστια παγκόσμια αναγνώριση η οποία επισφραγίστηκε με την πρόσκληση να εμφανιστούν στο Carnegie Hall της Νέας Υόρκης. Εκεί λατρεύτηκαν από ομογενείς αλλά και Αμερικανούς, στην πατρίδα της Jazz. Οι προτάσεις έπεφταν βροχή και ύστερα από μερικά εμπόδια, τελικά περιόδευσαν σε ολόκληρη την ανατολική ακτή, όπου τους υποδέχονταν πάντα με χειροκροτήματα. Στο ρεπερτόριο τους υπήρχαν τραγούδια του Σπάρτακου αλλά και πολλά της αμερικανικής Jazz.

Η ματαίωση του show μάλλον ήταν και ένα σημάδι για να επιστρέψουν, ύστερα από 4 χρόνια αδιάκοπων εμφανίσεων στο εξωτερικό. Η Βλαχοπούλου πιο κουρασμένη και με μεγαλύτερη νοσταλγία για την πατρίδα και για το νησί της, επέστρεψε τον Μάιο του 1951. Ο Σπάρτακος παρέμεινε στην Αμερική, ως διευθυντής ορχήστρας στο «Chateau Madrid», μέχρι το 1952, όταν και επέστρεψε λόγω του θανάτου της μητέρας του.

Δεν έμεινε όμως για πολύ στην Ελλάδα. Αφού εμφανίστηκε στην Αθήνα με την διεθνούς φήμης Χιλιανή τραγουδίστρια Ροζίτα Σεράνο, έφυγαν μαζί για περιοδεία στην Ευρώπη που κράτησε για άλλα 5 χρόνια. Όταν τον άκουσε ο Αριστοτέλης Ωνάσης, τον κάλεσε να εμφανιστεί στην παρθενική κρουαζιέρα της θαλαμηγού του «Χριστίνα» και τον φιλοξένησε όλο το καλοκαίρι στο Μονακό.

Μετά από μια αποτυχημένη προσπάθεια να αγοράσει ένα μαγαζί στην Νέα Υόρκη επέστρεψε στην Αθήνα και αφού εμφανίστηκε στα «Αστέρια» της Γλυφάδας, έφτιαξε μια ορχήστρα Jazz με τραγουδιστές την Νανά Μούσχουρη και τον Νίκο Αντωνίου. Το 1959 συνεργάστηκε για τελευταία φορά με τη Ρένα Βλαχοπούλου στη Θεσσαλονίκη. Την ίδια χρονιά ηχογράφησαν για πρώτη φορά τα τραγούδια τους.

Σε όλη του την καριέρα επέλεγε νέους τραγουδιστές και όχι τον ευκολότερο δρόμο των ήδη αναγνωρισμένων τραγουδιστών. Από την δεκαετία του ’60 η ελαφρά μουσική άρχισαν να παρακμάζει αλλά ο Σπάρτακος δεν το έβαλε κάτω, καταφέρνοντας να κάνει συμβόλαιο με το ξενοδοχείο «Hilton» για 11 χρόνια.

Το 1984 γιορτάστηκαν στο Λυκαβητό τα 50 χρόνια προσφοράς του στη μουσική. Τα τραγούδια του ερμήνευσαν οι καλλιτέχνες που ανέδειξε, όπως η Ρένα Βλαχοπούλου, ο Γιάννης Βογιατζής, η Άντζελα Ζήλεια και η Αλέκα Κανελλίδου.

Σπάνια ασχολήθηκε με την δισκογραφία. Πάντως υπάρχουν πολλά γνωστά τραγούδια του, όπως τα «Θα σε Πάρω να Φύγουμε», «Θα Γυρίσεις Ξανά», «Εσένα», «Ένα Φιλάκι να σου ‘δινα» και πολλά άλλα.

Ο Γιάννης Σπάρτακος (το πραγματικό του όνομα ήταν Σπάρτακος-Ιωάννης Αναστασίου), πέθανε στις 31 Ιουλίου του 2001 από έμφραγμα. Ο Έλληνας «βασιλιάς» της Jazz, με την εκπληκτική καριέρα σε Ελλάδα και εξωτερικό δυστυχώς δεν άφησε διάδοχο σε αυτό το θεσπέσιο είδος μουσικής, που τόσο λείπει από την ελληνική σκηνή. Ωστόσο, η ζωή του και οι νότες του δεν θα ξεχαστούν ποτέ.

Πληροφορίες: wikipedia.org, facebook.com/groups/filoitexniskaifilosofias/