Η ανατριχιαστική ιστορία της λοβοτομής

40.000 Αμερικανοί έπεσαν θύματα μιας πρακτικής ιατρών που ήθελαν να θεραπεύσουν "λανθάνουσες" συμπεριφορές με τη μέθοδο της λοβοτομής. Πρόκειται για μια ακραία και ανατριχιαστική επέμβαση που πρωτοεμφανίστηκε το 1939.

Μάλιστα ο άνθρωπος που την τελειοποίησε βραβεύτηκε και με βραβείο Νόμπελ. Μιλάμε για τον Egas Moniz, Πορτογάλος στην καταγωγή, ο οποίος τελειοποιήσε την λοβοτομή πάνω σε χιμπατζήδες και όταν βρήκε χρηματοδότες προχώρησε και σε επεμβάσεις σε ανθρώπους.

Τα πιο διάσημα θύματα αυτής της επέμβασης ήταν η Εύα Περόν και η αδελφή του Τζον Κένεντι, Ρόζμαρι Κένεντι.

Το σκεπτικό της λοβοτομής ήταν να διορθώσεις τα κακώς κείμενα του εγκεφάλου. Αυτό που έκανε στην πραγματικότητα ήταν να αφήνει πίσω της έναν ασθενή απαθή, σχεδόν φυτό, που δεν νιώθει πόνο, άγχος, και που είναι σε μία μόνιμη καταστολή.

Το τρομακτικό είναι ότι χιλιάδες άνθρωποι που λοβοτομήθηκαν δεν είχαν τίποτα, και οι οικογένειες τους προχωρούσαν σε αυτή τη μέθοδο, για ασήμαντους λόγους. Αν ένα παιδί ήταν υπερκινητικό, είχε διάσπαση προσοχής, δεκάδες περιπτώσεις όπου ομοφυλόφιλοι λοβοτομήθηκαν για να θεραπευτεί η "ασθένεια", όπως αποκαλούσαν τότε την ομοφυλοφιλία.

Η μέθοδος ξέφυγε από τα όριά της με τον Αμερικανό νευροψυχίατρο Walter Freeman, όταν αυτός υιοθέτησε την τεχνική τροποποιώντας τη, χωρίς να είναι πραγματικός χειρουργός.

Έχωνε μ’ ένα σφυράκι στον εγκέφαλο του νοσούντος, πάνω από την οφθαλμική κόγχη, ένα μυτερό εργαλείο που ο ίδιος είχε ονομάσει «παγοκόφτη» και το στριφογύριζε ώστε να διακόψει την επαφή των μετωπιαίων λοβών. Η όλη επιχείρηση δεν διαρκούσε πάνω από δέκα λεπτά. Ούτε ο πιο στοιχειώδης χειρουργικός κανόνας δεν γινόταν σεβαστός.

Το εξωφρενικό είναι ότι οι οικογένειες των ασθενών πλήρωναν για να γίνει λοβοτομή στους συγγενείς τους, επειδή ήθελαν να γλυτώσουν τα χρήματα που έδιναν στις ψυχιατρικές κλινικές και προτιμούσαν να τους έχουν σε ένα καροτσάκι, σχεδόν φυτά στο σπίτι τους.

Η πρακτική αυτή σταμάτησε το 1970, με εντολή της κυβέρνησης, αν και έχουν υπάρξει καταγγελίες ότι στη Βοστώνη συνεχίστηκαν για πολλά χρόνια αργότερα τέτοιου είδους επεμβάσεις.

Φυσικά το νόμπελ Ιατρικής αφαιρέθηκε από τον Egas Moniz, μετά από απαίτηση του κόσμου όταν είδε τα πραγματικά αποτελέσματα της λοβοτομής.

Το μόνο καλό που έφερε η λοβοτομή είναι ότι για πρώτη φορά πέφτει στο τραπέζι των ιατρών ο όρος ψυχική υγεία, και ουσιαστικά ήταν η αρχή για να έχουμε σήμερα δεκάδες θεραπείες που προσφέρουν μια αξιοπρεπή ζωή σε άτομα που πάσχουν από κάποια ψυχική νόσο.