Σαν σήμερα: Ο Θεόδωρος Πάγκαλος και η απαγόρευση της κοντής φούστας

Ο Θεόδωρος Πάγκαλος, παππούς του γνωστού μας πρώην υπουργού του ΠΑΣΟΚ, υπήρξε δικτάτορας τη διετία 1925-1926. Παρ’ όλες τις στρατιωτικές ηγετικές του ικανότητες και την εμπειρία του, υπήρξε ακραίος και μάλλον βιαστικός στις αποφάσεις του κατά την περίοδο της δικτατορίας του, που ξεκίνησε με το κίνημα της 25ης Ιουνίου του 1925.

Ο Θεόδωρος Πάγκαλος είχε γίνει γνωστός στο πανελλήνιο, από τους χειρισμούς του στην Αλεξανδρούπολη το 1922. Εκεί, όπου παρέλαβε ένα διασκορπισμένο στρατό και τον μετέτρεψε σε ικανή στρατιά 115.000 ανδρών. Ο Πάγκαλος πίστευε πως με αυτόν τον στρατό μπορούσε εύκολα να καταλάβει την ανατολική Θράκη και να φτάσει μέχρι την Κωνσταντινούπολη. Τη δύναμη όμως του στρατού χρησιμοποίησε η ελληνική κυβέρνηση ώστε να συνθηκολογήσει με την τουρκική και να υπογράψει εν τέλει τη συνθήκη της Λοζάνης. Ο Πάγκαλος δεν χάρηκε καθόλου με αυτή την εξέλιξη.

Στράφηκε στην πολιτική. Πρωτοστάτησε σε κίνημα κατά του βασιλιά και εξελέγη ως ανεξάρτητος βουλευτής στη Θεσσαλονίκη το 1923. Το 1924, μετά την ανακήρυξη του πολιτεύματος σε αβασίλευτη δημοκρατία, αναλαμβάνει το υπουργείο Έννομου Τάξεως. Ένα χρόνο αργότερα ηγείται του κινήματος της 25ης Ιουνίου, και καταλαμβάνει την εξουσία σχηματίζοντας κυβέρνηση. Πήρε μάλιστα και την ψήφο εμπιστοσύνης από την βουλή. Σύντομα όμως παράτησε τις δημοκρατικές μεθόδους. Με διάταγμα του, όσοι μετέδιδαν ειδήσεις κατά του συνόλου, παραπέμπονταν σε στρατοδικείο. Η δικτατορία είχε σχεδόν εδραιωθεί.

Παρ’ όλο που είχε προκηρύξει εκλογές, κουράστηκε να κυβερνά δημοκρατικά και διέλυσε τη βουλή στις 4 Ιανουαρίου του 1926. Η λέξη δικτατορία μπήκε και τυπικά στο τότε πολίτευμα της χώρας. Η πολιτική του Παγκάλου χαρακτηρίζεται από ακραίες και βιαστικές αποφάσεις. Αυτή που έμεινε στην ιστορία, είναι ένας νόμος που επιβλήθηκε στις 11 Μαΐου του 1926. Ο νόμος ανέφερε πως οι γυναίκες δεν επιτρέπεται να φοράνε κοντές φούστες και πως το επιτρεπτό όριο είναι να απέχει η φούστα 30 εκατοστά από το έδαφος και καθόλου παραπάνω. Οι αστυνομικοί κυκλοφορούσαν στους δρόμους με μεζούρες. Μετρούσαν τις φούστες και συλλάμβαναν τις κοπέλες που φορούσαν πιο κοντές. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα μιας νεαρής κοπέλας που η φούστα της απείχε 38 εκατοστά από το έδαφος. Παραβίασε δηλαδή το νόμο για 8 εκατοστά!

Ο τύπος της εποχής έστησε ολόκληρο πανηγύρι, με τη σάτιρα για το καθεστώς του Πάγκαλου να έχει την τιμητική της. Φήμες έλεγαν πως ο νόμος ήταν εύρημα της συζύγου του Πάγκαλου, όταν είδε μια 20χρονη κοπέλα με κοντή φούστα στο γραφείο του συζύγου της. Από τον περίεργο αυτό νόμο εμπνεύστηκε και ο Γιώργος Μητσάκης για να γράψει το τραγούδι «Στην εποχή του Πάγκαλου ήταν μακριές οι φούστες». Ο νόμος αποσύρθηκε σύντομα, ύστερα από την τεράστια κατακραυγή. Άλλωστε και η δικτατορία του Πάγκαλου, τερματίστηκε σύντομα, στις 22 Αυγούστου του 1926. Ο νόμος της κοντής φούστας ήταν πλέον μια τραγελαφική ανάμνηση...