Γιατί το Μεξικό θα βγάλει το άγαλμα του Χριστόφορου Κολόμβου από την πρωτεύουσα;

Ένα από τα γνωστότερα αγάλματα του Χριστόφορου Κολόμβου, το οποίο κοσμεί μια από τις πιο πολυσύχναστες λεωφόρους της Πόλης του Μεξικού, την Paseo de la Reforma, πρόκειται να αντικατασταθεί, όπως δήλωσε η δήμαρχος της πόλης Claudia Sheinbaum Pardo. Το μνημείο που θα το αντικαταστήσει θα είναι αφιερωμένο στις αυτόχθονες γυναίκες της χώρας και το φιλοτέχνησε ο Μεξικανός γλύπτης Pedro Reyes.

To μπρούτζινο άγαλμα του Χριστόφορου Κολόμβου, έχει ουκ ολίγες φορές βρεθεί στο στόχαστρο διαδηλωτών, που καταγγέλλουν τον ρόλο που έπαιξε ο Ιταλός εξερευνητής στην αποίκηση της Αμερικής. Τον περασμένο Οκτώβρη, αφαιρέθηκε από τον δήμο νωρίτερα από την προγραμματισμένη αποκατάστασή του, προκαλώντας εικασίες πως δεν θα επιστρέψει ποτέ στον κυκλικό κόμβο των 10 λωρίδων.

Στις 5 Σεπτεμβρίου, σε μια εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα των Αυτόχθονων Γυναικών, η δήμαρχος ανακοίνωσε πως το νέο άγαλμά θα τιμά όλες τις γυναίκες που επηρέασαν την μεξικανική ιστορία.

«Τους το χρωστάμε. Υπάρχουμε λόγω αυτών των γυναικών», είπε αρχικά. «Είναι η ιστορία της χώρας και πατρίδας μας», συμπλήρωσε. Το νέο μνημείο αναμένεται να ανεγερθεί μέχρι τις 12 Οκτωβρίου. Η συγκεκριμένη ημερομηνία στις ΗΠΑ εορτάζεται ως «Ημέρα του Χριστόφορου Κολόμβου», αλλά στο Μεξικό ως η «Ημέρα των Φυλών», ως αναγνώριση της μικτής αυτόχθονης και ευρωπαϊκής κληρονομιάς του Μεξικού.

Η ανακοίνωση δίνει συνέχεια σε ένα παγκόσμιο ξεκαθάρισμα μνημείων που συνδέονται με την «λευκή υπεροχή» και την βία των αποίκων. Με αφορμή το Black Lives Matter, διαδηλωτές κατέστρεψαν ή έριξαν αγάλματα σε ολόκληρο τον κόσμο, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα εκείνο του δουλέμπορου Edward Colston στο Μπρίστολ της Αγγλίας.

Τα μνημεία του Χριστόφορου Κολόμβου αμφισβητούνται εδώ και τουλάχιστον έναν αιώνα, με πολλούς να κατακρίνουν τον καθοδηγητικό του ρόλο στη γενοκτονία των ιθαγενών Αμερικανών αλλά και στο εμπόριο σκλάβων. Δεν ήταν λίγα τα αγάλματα του Ιταλού εξερευνητή που αποκεφαλίστηκαν την περασμένη χρονιά σε διάφορες πόλεις των ΗΠΑ, εν μέσω μιας αυξανόμενης πίεσης να σταματήσουν οι εορτασμοί που τιμούν την άφιξή του στην ήπειρο το 1492.

Στην Πόλη του Μεξικού, οι διαδηλωτές που καταγγέλλουν την ευρωπαϊκή καταστολή των ιθαγενών αμερικανικών πολιτισμών συγκεντρώνονται κάθε χρόνο στο άγαλμα στις γιορτές και συνήθως το αλλοιώνουν με σπρέι. Όταν το άγαλμα αφαιρέθηκε πέρυσι, ο Πρόεδρος Andrés Manuel López Obrador είπε ότι «είναι μια ημερομηνία που είναι πολύ αμφιλεγόμενη και προσφέρεται για αντικρουόμενες ιδέες και πολιτικές συγκρούσεις».

AP Photo/Marco Ugarte

Ο Pedro Reyes, στον οποίο έχει ανατεθεί η δημιουργία του νέου μνημείου, το οποίο θα ονομαστεί «Tlalli» που σημαίνει «Γη» στη γλώσσα Νάουατλ των Αζτέκων, θα απεικονίζει σύμφωνα με πληροφορίες μια γυναίκα από την φυλή των Ολμέκων. Οι Ολμέκοι ήταν μια από τις πιο πρώιμες φυλές της κεντρικής Αμερικής και ο πρώτος μεγάλος πολιτισμός του Μεξικου.

«Είναι πολύ σημαντικό να αφιερώσουμε αυτό το μνημείο στις ιθαγενείς γυναίκες και στη Γη, γιατί αν κάποιος μπορεί να μας διδάξει πως να φροντίζουμε αυτόν τον πλανήτη, είναι οι γηγενείς λαοί μας και αυτό είναι ακριβώς που πρέπει να μάθουμε ξανά», δήλωσε ο γλύπτης.

Το άγαλμα του Κολόμβου θα εγκατασταθεί σε μια πιο απομονωμένη τοποθεσία, σε ένα μικρό πάρκο στη γειτονιά Polanco.