Τιμωρία ή επανένταξη; Η ληστεία των 264 δολαρίων με νεροπίστολο και τα 40 χρόνια φυλακής

Μια υπόθεση που ήρθε ξανά πρόσφατα στο προσκήνιο, αλλά που δεν είναι καθόλου πρόσφατη, μας έκανε να σκεφτούμε τον τρόπο που λειτουργούν τα σωφρονιστικά συστήματα στην πλειονότητα των χωρών του κόσμου. Τα περισσότερα από αυτά θα πρέπει να αναθεωρήσουν τον τρόπο λειτουργίας τους, γιατί πλέον μοιάζει βγαλμένος από μια άλλη εποχή. Ο τρόπος τιμωρίας θα πρέπει να είναι ανάλογος του κόσμου γύρω μας που εξελίσσεται και όχι να κλείνει το μάτι σε ένα παρελθόν που έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Η υπόθεση του  Rolf Kaestel, ο οποίος έχει βρει πολλούς υποστηρικτές όλα αυτά τα χρόνια, είναι τρανό παράδειγμα.

Τέσσερις δεκαετίες έπρεπε να περιμένει ο 70χρονος πλέον για να πάρει αναστολή. Το 1981 είχε ληστέψει ένα κατάστημα τάκος στο Αρκάνσας. Η λεία του ήταν 264 δολάρια. Τα επόμενα 40 χρόνια τα πέρασε στη φυλακή. Το όπλο το οποίο χρησιμοποίησε ήταν ένα νεροπίστολο.

Ο Rolf Kaestel καταδικάστηκε σε ισόβια. Ισόβια για μια ληστεία που δεν τραυματίστηκε κανείς και δεν χρησιμοποιήθηκε ουσιαστικά όπλο. Και έπρεπε να περάσουν 40 χρόνια για να του δοθεί δικαίωμα αναστολής.

Όπως αναφέρει η nypost, το συμβούλιο αποφυλακίσεων της πολιτείας του έδωσε αναστολή στις 21 Σεπτεμβρίου. Αλλά κανένας δεν γνωρίζει πότε τελικά θα βγει από τη φυλακή, ωστόσο πιθανότερη ημερομηνία είναι η 12η Οκτωβρίου. «Το σύστημα είναι τελείως λάθος», δήλωσε ο σκηνοθέτης Kelly Duda στην The Post. «Ενώ χαίρομαι που βλέπω ότι ο Rolf πρόκειται να είναι ένας ελεύθερος άνθρωπος, η συνεχιζόμενη άποψή μας για τον εγκλεισμό του 16ου αιώνα δεν λειτουργεί και πρέπει να αλλάξει. Δυστυχώς, υπάρχουν αρκετοί “Rolf” ακόμη. Επιτέλους ο Rolf θα έιναι ελέυθερος να δει το φως του ήλιο και πάλι».

Ο κυβερνήτης της πολιτείας, Asa Hutchinson, έδωσε χάρη στον Kaestel τον περασμένο Ιούλιο, αφού τα ΜΜΕ, οι συνήγοροι και διάφορες προσωπικότητες που ασχολήθηκαν με την υπόθεση, του άσκησαν συνεχή πίεση.

Ακόμα και ο ταμίας που ο Kaestel λήστεψε πριν 40 χρόνια πίεζε για την αποφυλάκισή του. Μάλιστα είχε μιλήσει με δάκρυα στα μάτια σε ένα άκρως συναισθηματικό βίντεο που γυρίστηκε το 2014 από τον Kelly Duda για τη συγκεκριμένη υπόθεση.

«Πολλές νύχτες κάθισα εκεί και το σκέφτηκα και το ξανασκέφτηκα», είπε ο Schulterman, ο οποίος ήταν 17 ετών όταν έγινε η ληστεία. «Δεν μπορούσα να πιστέψω ότι είναι ακόμα στη φυλακή» συμπλήρωσε. «Αυτός ο άνθρωπος έχει πληρώσει το τίμημα 10 φορές και ήρθε η ώρα να βγει. Νιώθω άσχημα που είναι ακόμα κλεισμένος μέσα».

Ο άνθρωπος αυτός δεν ήταν αθώος. Έκλεψε και απείλησε με όπλο. Άσχετα αν το πόσο ήταν μικρό και επρόκειτο για νεροπίστολο. Να τιμωρηθεί. Αλλά για πόσο; Άξιζε το έγκλημα του να τον κρατήσει στη φυλακή για 40 χρόνια;

Όταν ο νόμος δεν είναι απλά τιμωρητικός αλλά εκδικητικός, τότε η αδικία θα κάνει την εμφάνισή της. Αλλά ο νόμος δεν φταίει από μόνος του. 

Όπως είχε πει κάποτε ο André Breton, «Ο άνθρωπος είναι η απάντηση, όποια και αν είναι η ερώτηση». Πίσω από κάθε νόμο κρύβεται ένας άνθρωπος που συνεχίζει να τον εφαρμόζει. Η επιτροπή αναστολών είχε δεχθεί την αποφυλάκιση του Kaestel από το 2012. Εννέα χρόνια πριν, όταν ο Kaestel ήταν 61 ετών. Όμως οι εκάστοτε κυβερνήτες της συντηρητικής πολιτείας, που το πιο προοδευτικό προϊόν που έβγαλε ποτέ ήταν ο Bill Clinton, αρνήθηκαν να του δώσουν χάρη, ίσως υπό τον φόβο αντιδράσεων ή για να μην υποχωρήσουν και δείξουν ότι λύγισαν απέναντι σε ένα κοινωνικό αίτημα.

Το περίεργο είναι πως ο κυβερνήτης είναι δικηγόρος. Επίσης, το περίεργο είναι ότι ο Kaestel έχει εργαστεί όλα αυτά τα χρόνια ως βοηθός δικηγόρων σε αρκετές εταιρείες και έχει πάρει πάνω από δυο πτυχία πανεπιστημίου, με την συπεριφορά του να είναι υποδειγματική. Μάλιστα, συμμετείχε και σε μια πολύ σημαντική υπόθεση της αστυνομίας ως πληροφοριοδότης. Κι όμως, όταν ο άνθρωπος γίνεται ο ίδιος νόμος, αφήνει όλους τους Kaestel αυτού του κόσμου στη φυλακή.

Ο Michel Foucault είχε γράψει ήδη από το 1975 στο βιβλίο του «Επιτήρηση και Τιμωρία: Η Γέννηση της Φυλακής», ότι «σήμερα ντρεπόμαστε για τις φυλακές μας. Ωστόσο, πριν από 150 χρόνια ήταν περήφανοι για αυτές».

Γιατί τότε ο κόσμος χρειάστηκε να περάσει από τι δημόσιες εκτελέσεις, στις φυλακές. Πλέον, τώρα που οι φυλακές έχουν μετατραπεί σε καθημερινές ιδιωτικές εκτελέσεις, θα πρέπει να βρεθεί κάποιο άλλο μοντέλο σωφρονιστικού συστήματος, που στο επίκεντρό του δεν θα είναι η τιμωρία, αλλά η πλήρης επανένταξη.