Amerika και meta‑μπουλούκι: Πώς συνδέονται αυτά τα δύο Δημήτρη Μυστακίδη;

Για δεύτερο -κατά σειρά- καλοκαίρι, το mέta (Κέντρο Μετακαπιταλιστικού Πολιτισμού) διοργανώνει το “mέta-μπουλούκι”, μια περιοδεία ανά την Ελλάδα η οποία, συνδυάζοντας διαφορετικές τέχνες και διαφορετικές καλλιτεχνικές γλώσσες, προτείνει το πνεύμα της συλλογικής γιορτής ως κατάσταση αυτοδικαίως πολιτική - στο φόντο της κρίσης, της πανδημίας, της πολεμικής φρενίτιδας και συνολικά της μεταβατικής εποχής που ζούμε. 

Κάναμε μια κουβέντα με τον Δημήτρη Μυστακίδη με σκοπό να μάθουμε περισσότερα για αυτό το πολύ ενδιαφέρον πρότζεκτ! 

Πώς γεννήθηκε η Amerika και πώς /πόσο κατάφερε να ‘ταξιδέψει’ εν καιρώ κρίσης… και πανδημίας;

Γεννήθηκε μέσα στα χρόνια του μεγαλύτερου προσφυγικού ρεύματος που έζησε η χώρα μας. Ζώντας δίπλα σε ένα hot-spot και βλέποντας τις άσχημες αντιδράσεις πολλών συμπατριωτών μου, θέλησα να υπενθυμίσω ένα κομμάτι της ιστορίας μας που μάλλον το είχαμε ξεχάσει. Αυτό της δικής μας αναγκαστικής μετανάστευσης στην Αμερική και τον τρόπο που μας αντιμετώπισαν εκεί. Θέλησα απλώς να υπενθυμίσω ότι οι ρόλοι θύτη και θύματος εναλλάσσονται πολύ εύκολα μέσα στην ιστορία και καλό είναι αυτό να μην το ξεχνάμε.

Η παράσταση αυτή ταξίδεψε σε πάρα πολλά μέρη στην Ευρώπη και πήρε εξαιρετικές κριτικές. Άλλωστε όλοι οι λαοί της Ευρώπης έζησαν την ίδια ιστορία, ο καθένας με τον δικό τρόπο.  

Ποια θεωρείς είναι τα στοιχεία εκείνα που κάνουν τα ρεμπέτικα τραγούδια διαχρονικά; Τι τα συνδέει με το Τώρα  αλλά και με τους νέους της εποχής μας;

Αυτό που τα κάνει διαχρονικά και τα συνδέει με το τώρα είναι η αλήθεια. Τα ρεμπέτικα περιέγραψαν με πολύ αληθινό τρόπο όλα τα προβλήματα και τις ανησυχίες ενός μεγάλου κομματιού της κοινωνίας που έψαχνε τα «πατήματα» του μέσα σε μια κοινωνία που άλλαζε ραγδαία. Αυτό – δυστυχώς – συμβαίνει και σήμερα και δεν θα ήταν δυνατό να μην αγγίζει την νεολαία που είναι διαχρονικά το πιο υγιές κομμάτι κάθε κοινωνίας.

Ποιο νομίζεις ότι είναι το πιο γοητευτικό στοιχείο των ρεμπέτικων τραγουδιών;

Η αμεσότητα με την οποία λένε αυτό που θέλουν να πουν. Χωρίς περιττά στοιχεία. Αυτό άλλωστε είναι και το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό κάθε λαϊκής τέχνης.

Και τι είναι αυτό που σε γοητεύει ή και προκαλεί περισσότερο στην ‘τσιμπητή’ κιθάρα;

Η τσιμπιτή κιθάρα είναι μια τεχνική που σου επιτρέπει να παίξεις μόνος. Είσαι μόνο εσύ και τα τραγούδια. Αυτή η μινιμαλιστική προσέγγιση στα τραγούδια, αναδεικνύει την δύναμη τους αλλά και δοκιμάζει τα όρια του παίχτη. Αυτή είναι η πρόκληση για μένα. Η ανάδειξη της ουσίας των πραγμάτων.

Έχοντας και την ιδιότητα του καθηγητή, τι είναι αυτό που σε εμπνέει περισσότερο στους μαθητές σου; Τί σου δίνει χαρά και τι σε απελπίζει περισσότερο;

Οι νέοι μουσικοί που έχω την τύχη να συνδιαλέγομαι μαζί τους ξέρουν πάρα πολύ καλά τι θέλουν να κάνουν και γι’ αυτό το κάνουν πάρα πολύ καλά! Εγώ τους μεταφέρω όσο μπορώ την εμπειρία μου και αυτοί μου μεταφέρουν ενέργεια. Είναι μια σχέση αλληλοβοήθειας στην ουσία. Απελπίζομαι όταν σκέφτομαι πόσο άσχημα τους έχουμε φερθεί και χαίρομαι όταν βλέπω μαθητές μου να γίνονται καλύτεροι από εμένα σε όλα τα επίπεδα. Και σαν μουσικοί και σαν άνθρωποι. 

Τα τραγούδια σου έχουν να κάνουν πολύ με τη μνήμη. Πιστεύεις ότι σήμερα οι άνθρωποι θυμόμαστε, νοσταλγούμε ή ξεχνάμε αδιάκριτα;

Νομίζω ότι ξεχνάμε. Ξεχνάμε πολύ εύκολα, και σε ότι έχει να κάνει με την ιστορία μας. που είναι γεμάτη από αγώνες, πόνο και προσφυγιά, όταν την ξεχνάς αυτή σε εκδικείται.