Γιατί το Μαρόκο δε δέχθηκε βοήθεια από τις περισσότερες χώρες μετά τον θανατηφόρο σεισμό;

Οι νεκροί επίσημα κοντεύουν να φτάσουν τους 3.000 ενώ οι τραυματίες ξεπερνούν τους 5.000. Ο σεισμός 6,8 της κλίμακας Ρίχτερ που έπληξε το Μαρόκο, ήταν ο μεγαλύτερος εδώ και περίπου μισό αιώνα. Η ανθρωπιστική βοήθεια ήταν ενδεδειγμένη. Και ενώ περισσότερες από 50 χώρες την προσέφεραν, το Μαρόκο επέλεξε να δεχθεί βοήθεια μόνο από τέσσερις χώρες. Και η απροθυμία του αυτή να δεχθεί ανθρωπιστική βοήθεια δημιούργησε πολλά ερωτήματα.

Με καθυστέρηση λοιπόν, το Μαρόκο αποφάσισε να δεχθεί βοήθεια μόνο από το Κατάρ, την Ισπανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ηνωμένο Βασίλειο. Πρόκειται άλλωστε για κράτη με τα οποία έχει καλύτερες σχέσεις.

Ωστόσο δεν απάντησε σε πολλές χώρες, επιλέγοντας να αγνοήσει τις προσφορές τους, όπως οι ΗΠΑ, η Γερμανία, η Γαλλία, ακόμα και τα Ηνωμένα Έθνη, τα οποία ήταν έτοιμα να στείλουν κλιμάκιο για να οργανώσει τις αποστολές των χωρών στην επιχείρηση διάσωσης των πληγέντων από τον σεισμό.

Το Μαρόκο απάντησε καθυστερημένα ότι αν δεχόταν τόσες πολλές αποστολές, όπως είχε κάνει η Τουρκία μετά τον πρόσφατο σεισμό με 50.000 και πλέον νεκρούς, τότε ίσως να είχε προκληθεί μεγαλύτερο χάος στον συντονισμό και αυτό θα ήταν αντιπαραγωγικό για την άμεση διάσωση των ανθρώπων.

Η εξήγηση του έπεισε κάποιους αναλυτές, αλλά κάποιοι άλλοι παρέμειναν καχύποπτοι. Μερικοί είχαν το επιχείρημα ότι όσον αφορά στην ανθρωπιστική βοήθεια δεν χωράει καμία γεωπολιτική αντιπαλότητα η σκοπιμότητα. Πράγματι, το Μαρόκο απέρριψε την πρόταση της Γαλλίας, από την οποία είχε αποικηθεί για 4 χρόνια, αλλά και των γειτόνων Αλγερινών που πρότειναν να ανοίξουν τον εναέριο χώρο τους ώστε να φτάσει βοήθεια συντομότερα, αλλά και αυτοί αγνοήθηκαν.

Οι διαφορές του Μαρόκου με τη Γαλλία και την Αλγερία είναι γνωστές, αφού με την πρώτη υπάρχει το ζήτημα με τη Δυτική Σαχάρα και με τη δεύτερη έχουν διακοπεί οι διπλωματικές σχέσεις εδώ και δυο χρόνια. Και η Γερμανία μπαίνει στο κάδρο, αφού είχε και αυτή τις διαφορές της με τη βορειοαφρικανική χώρα, αν και το τελευταίο διάστημα έχουν βελτιωθεί ελαφρώς.

Η πολιτική ήταν λοιπόν ο λόγος που το Μαρόκο αγνόησε τις περισσότερες προσφορές για βοήθεια; Και ναι και όχι. Το Μαρόκο είχε το επιχείρημα ότι η βοήθεια μπορεί να προκαλούσε χάος, αλλά όπως δήλωσε και ο πρώην υπουργός Τουρισμού, δεν αποκλείει μεταγενέστερη βοήθεια. Η Caroline Holt της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ερυθρού Σταυρού μάλιστα έδειξε κατανόηση στη στάση του Μαρόκου συμφωνώντας ότι η πρόσβαση σε ορισμένες περιοχές που επλήγησαν από τον σεισμό «είναι εξαιρετικά περίπλοκη» και είπε ότι «η μαροκινή κυβέρνηση λαμβάνει προσεκτικά μέτρα όσον αφορά το άνοιγμα των δρόμων. «Ένα από τα χειρότερα πράγματα που πρέπει να κάνουμε σε μια ήδη χαοτική κατάσταση είναι να εισάγουμε περαιτέρω αβεβαιότητα και πιθανό χάος ανοίγοντας τις πόρτες για να έρθουν όλοι μέσα», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Κάποιοι θεωρούν πως σε αυτό φταίει η βαριά γραφειοκρατική αλυσίδα που υφίσταται στην χώρα, ενώ κάποιοι άλλοι υποπτεύονται πως το Μαρόκο δεν ήθελε ξένους διασώστες για να μην δουν τις συνθήκες τις οποίες ζούσε ο πληθυσμός των περιοχών όπου χτύπησε ο εγκέλαδος.

Ωστόσο υπάρχουν και εκείνοι που υποστηρίζουν ότι το Μαρόκο αποφάσισε να θέσει κανόνες στους ξένους εταίρους του και να μην αποδεχθεί μια βοήθεια που ίσως είχε κόστος στην αξιοπρέπειά του και την κυριαρχία του. Γιατί αρκετές φορές στο παρελθόν, οι Δυτικές χώρες χρησιμοποίησης την ανθρωπιστική βοήθεια μετά από καταστροφές αλλά την αναπτυξιακή βοήθεια, ώστε να κάνουν παρεμβάσεις και να «σπρώξουν» προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση μεταρρυθμίσεων. Το Μαρόκο λοιπόν, όπως και αρκετές χώρες του νότου, ίσως ήθελε να πάρει μόνο του την απόφαση για τον εαυτό του και να δείξει εμπιστοσύνη στις ικανότητές του για την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών και να βάλει τέλος στις ξένες παρεμβάσεις μέσω ανθρωπιστικών αποστολών.

Η αλήθεια μπορεί να βρίσκεται σε όλα τα παραπάνω ή σε κάποια από αυτά. Το μόνο σίγουρο είναι πως σε τέτοιες περιπτώσεις ο συντονισμός όλων των χωρών θα πρέπει να είναι προς όφελος των ανθρώπων και πως καμία χώρα δεν θα πρέπει να εκμεταλλεύεται οποιοδήποτε καταστροφικό γεγονός για να ικανοποιήσει την πολιτική της ατζέντα.