Για πρώτη φορά στα ιατρικά χρονικά: Ασθενής «κόλλησε» καρκίνο από μεταμόσχευση

Ένας άνδρας που υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση οργάνου για τη θεραπεία του καρκίνου του ήπατος κατέληξε να νοσήσει μια διαφορετική μορφή της νόσου και να πεθάνει.

Ο ανώνυμος ασθενής, 69 ετών, από την Αριζόνα, είχε κίρρωση και έλαβε μεταμόσχευση ήπατος από νεκρό δότη το 2019.

Η επέμβαση μεταμόσχευσης ήταν επιτυχής, ωστόσο μήνες αργότερα ο άνδρας εμφάνισε μια επιθετική και προχωρημένη μορφή καρκίνου.

Η περαιτέρω εξέταση των κυττάρων που εξήχθησαν από τη βιοψία αποκάλυψε ότι ο καρκίνος ήταν «σαφώς διαφορετικός» από την ασθένεια που είχε ο άνδρας πριν υποβληθεί στη μεταμόσχευση ήπατος.

Με βάση ένα πλήθος εργαστηριακών αποτελεσμάτων, οι γιατροί διαπίστωσαν ότι ο νέος καρκίνος στο ήπαρ «προερχόταν από τον δότη». Και ενώ ο άνδρας διαγνώστηκε τελικά με καρκίνο του πνεύμονα, οι όγκοι περιορίστηκαν, απροσδόκητα, αποκλειστικά στο νέο του συκώτι.

Οι περιπτώσεις «μεταμοσχευμένου» καρκίνου είναι εξαιρετικά σπάνιες και δεν υπάρχουν στατιστικά στοιχεία για το θέμα - μόνο μια χούφτα σποραδικές περιπτώσεις έχουν καταγραφεί στην ιατρική βιβλιογραφία.

Οι γιατροί στην αναφορά του περιστατικού έγραψαν: «Εξ όσων γνωρίζουμε, αυτή είναι η μόνη περίπτωση στη βιβλιογραφία που περιγράφει καρκίνο του πνεύμονα που προέρχεται από δότη σε μόσχευμα ήπατος χωρίς γνωστή κακοήθεια στον δότη».

Ο ασθενής αρχικά χρειαζόταν μεταμόσχευση ήπατος επειδή εμφάνισε αλκοολική κίρρωση - ηπατική νόσο που προκαλεί ουλές στο όργανο λόγω υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ - και ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (HCC), έναν τύπο καρκίνου του ήπατος.

Όμως οι σαρώσεις του σώματος δεν έδειχναν σημάδια καρκίνου οπουδήποτε αλλού στο σώμα, έγραψαν οι γιατροί στην έκθεση περίπτωσης του ασθενούς που δημοσιεύθηκε στο The Oncologist και κοινοποιήθηκε στην Εθνική Βιβλιοθήκη Ιατρικής του NIH.

Ενώ η ιατρική του ομάδα προσπάθησε αρχικά με ελάχιστα επεμβατικές διαδικασίες να θεραπεύσει τον καρκίνο, ο άνδρας παρουσίασε επιδείνωση της ηπατικής λειτουργίας και η μεταμόσχευση κρίθηκε απαραίτητη.

Έξι μήνες μετά την αρχική του διάγνωση, υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση ήπατος στην Κλινική Mayo στο Φοίνιξ της Αριζόνα.

Τέσσερις μήνες αργότερα, ένα υπερηχογράφημα ρουτίνας αποκάλυψε δύο συμπαγείς μάζες στο ήπαρ του. Ενώ οι μάζες δεν είχαν φανεί σε προηγούμενες εξετάσεις, οι γιατροί εξακολουθούσαν να τις χαρακτηρίζουν «απροσδιόριστες».

Στη συνέχεια ο ασθενής υποβλήθηκε σε αξονική τομογραφία, η οποία αποκάλυψε τρεις νέες μάζες.

Έξι εβδομάδες αργότερα, μια μαγνητική τομογραφία έδειξε «αναρίθμητες ηπατικές μάζες».

Οι βιοψίες επιβεβαίωσαν «φτωχά διαφοροποιημένο καρκίνωμα», υποδηλώνοντας μια επιθετική και προχωρημένη μορφή μεταστατικού καρκίνου του πνεύμονα.

Οι γιατροί έγραψαν: «Τα... χαρακτηριστικά του όγκου ήταν σαφώς διαφορετικά από εκείνα του προηγούμενου ΗΚΚ. Αυτά τα ευρήματα ήταν ύποπτα για κακοήθεια που μεταδόθηκε από τον δότη. Μια δοκιμασία με βάση την αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης [PCR test] υπέδειξε έντονα ότι το νεοδιαγνωσθέν μεταστατικό καρκίνωμα στο ήπαρ προερχόταν από τον δότη».

Αυτό υποδηλώνει ότι ο δωρητής οργάνων είχε μη διαγνωσμένο, προχωρημένο καρκίνο του πνεύμονα που είχε εξαπλωθεί στο ήπαρ του.

Ο 50χρονος άνδρας νεκρός δότης είχε ιστορικό καπνίσματος, αλλά δεν είχε ιστορικό όγκων στους πνεύμονες ή καρκίνου.

Επιπλέον, οι εξετάσεις πριν από τη δωρεά δεν αποκάλυψαν όγκους και οι εξετάσεις των πνευμόνων του δότη δεν αποκάλυψαν λόγους ανησυχίας.

Λόγω της εξάπλωσης του καρκίνου του, ο ασθενής δεν ήταν επιλέξιμος για άλλη μεταμόσχευση ήπατος και τα φάρμακα κατά της απόρριψης - που συνταγογραφήθηκαν ώστε ο οργανισμός του να μην απορρίψει το νέο του ήπαρ - έπρεπε να μειωθούν.

Ο άνδρας έλαβε χημειοθεραπευτικά φάρμακα και ο καρκίνος φάνηκε να σταθεροποιείται, αλλά μια μεταγενέστερη σάρωση αποκάλυψε ότι είχε προχωρήσει πέρα από τη θεραπεία. Πέθανε περίπου έξι μήνες μετά τη μεταμόσχευσή του.

Οι γιατροί έγραψαν: «Η εξέλιξη των [ηπατικών] μεταστάσεων και η μείωση των ανοσοκατασταλτικών παραγόντων οδήγησαν σε ηπατική ανεπάρκεια και στο θάνατο του ασθενούς».

Η αναφορά του περιστατικού ανέφερε ότι ο καρκίνος του πνεύμονα από δότη σε ήπαρ έχει αναφερθεί μόνο άλλη μία φορά σε έναν 41χρονο άνδρα, του οποίου ο δότης ανακάλυψε ότι είχε καρκίνο του πνεύμονα αρκετές ημέρες μετά τη μεταμόσχευση.

Ωστόσο, αυτή είναι η πρώτη γνωστή περίπτωση καρκίνου προερχόμενου από δότη από δότη χωρίς γνωστούς καρκίνους.